19/05/2026
📌 CÁC TRƯỜNG HỢP TRẢ LẠI ĐƠN KHỞI KIỆN THEO BỘ LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ
Theo quy định tại Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Thẩm phán có quyền trả lại đơn khởi kiện nếu thuộc một trong các trường hợp luật định dưới đây.
1️⃣ Người khởi kiện không có quyền khởi kiện hoặc không đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự. Tòa án sẽ trả lại đơn nếu:
- Người khởi kiện không nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người mà mình đại diện hợp pháp;
- Không thuộc trường hợp được pháp luật cho phép khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích của người khác, lợi ích công cộng hoặc lợi ích Nhà nước;
- Không đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự theo quy định pháp luật.
- Ngoài ra, nếu yêu cầu khởi kiện rõ ràng không có căn cứ, không cần xác minh chứng cứ cũng đủ xác định quyền lợi không bị xâm phạm thì Tòa án cũng có thể trả lại đơn.
2️⃣ Chưa đủ điều kiện khởi kiện theo quy định pháp luật
Một số tranh chấp phải đáp ứng điều kiện nhất định trước khi khởi kiện ra Tòa.
Ví dụ:
📌 Tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất bắt buộc phải hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện theo Điều 202 Luật Đất đai. Nếu chưa thực hiện thủ tục hòa giải bắt buộc thì Tòa án sẽ trả lại đơn vì chưa đủ điều kiện khởi kiện.
⚠️ Tuy nhiên, đối với các tranh chấp khác liên quan đến đất đai như: Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng; tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất; chia tài sản chung là quyền sử dụng đất… thì hòa giải tại UBND cấp xã không phải là điều kiện khởi kiện.
3️⃣ Vụ việc đã được giải quyết bằng bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật
Tòa án sẽ không thụ lý lại nếu vụ việc đã được giải quyết bằng:
✅ Bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án;
✅ Quyết định có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
📌 Tuy nhiên, một số trường hợp pháp luật vẫn cho phép khởi kiện lại như: trường hợp vụ án mà Tòa án bác đơn yêu cầu ly hôn, yêu cầu thay đổi nuôi con, thay đổi mức cấp dưỡng, mức bồi thường thiệt hại, yêu cầu thay đổi người quản lý tài sản, thay đổi người quản lý di sản, thay đổi người giám hộ hoặc vụ án đòi tài sản, đòi tài sản cho thuê, cho mượn, đòi nhà, đòi quyền sử dụng đất cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ mà Tòa án chưa chấp nhận yêu cầu và theo quy định của pháp luật được quyền khởi kiện lại.
4️⃣ Không nộp biên lai tạm ứng án phí đúng thời hạn
Sau khi nhận được thông báo nộp tiền tạm ứng án phí, nếu hết thời hạn mà người khởi kiện không nộp biên lai cho Tòa án thì đơn khởi kiện có thể bị trả lại.
⚠️ Trừ các trường hợp: được miễn hoặc không phải nộp tạm ứng án phí hoặc có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
5️⃣ Vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
Tòa án sẽ trả lại đơn nếu:
❌ Tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan khác;
❌ Hoặc đang được cơ quan có thẩm quyền khác giải quyết.
Ví dụ:
- Tranh chấp thuộc thẩm quyền của Trọng tài thương mại;
- Khiếu nại hành chính thuộc thẩm quyền cơ quan hành chính Nhà nước…
6️⃣ Không sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện theo yêu cầu của Thẩm phán
Trong trường hợp đơn khởi kiện thiếu nội dung hoặc thông tin chưa đầy đủ, Thẩm phán sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Nếu người khởi kiện không thực hiện theo yêu cầu thì Tòa án có quyền trả lại đơn.
📌 Tuy nhiên, trong trường hợp nếu người khởi kiện đã ghi đúng địa chỉ cuối cùng của bị đơn nhưng bị đơn cố tình che giấu nơi cư trú nhằm trốn tránh nghĩa vụ thì Tòa án vẫn phải thụ lý và giải quyết theo thủ tục chung.
7️⃣ Người khởi kiện tự nguyện rút đơn khởi kiện
Trong trường hợp người khởi kiện chủ động rút đơn trước khi Tòa án thụ lý vụ án thì Thẩm phán sẽ trả lại đơn cùng tài liệu, chứng cứ kèm theo.
🎯 Kết luận
Việc nắm rõ các trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện có ý nghĩa rất quan trọng, giúp người khởi kiện:
✔ Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ;
✔ Xác định đúng điều kiện khởi kiện;
✔ Tránh mất thời gian, chi phí đi lại;
✔ Bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình tố tụng dân sự.
—————————
CÔNG TY LUẬT TNHH NGỌC LINH & CỘNG SỰ – NỖ LỰC VÌ QUYỀN LỢI THÂN CHỦ
📫 Thông tin liên hệ:
☎️ Hotline:
0965.492.822 (Khu vực Hà Nội)
0943.603.126 (Khu vực Nghệ An)
✉️ Email: [email protected]
🌐 Website: luatngoclinh.vn
📍 Địa chỉ liên hệ:
– Hà Nội: P1002, Tòa nhà K6, KĐT Việt Hưng, phường Việt Hưng, thành phố Hà Nội.
– Nghệ An: Tòa nhà An Phát, đường 72M, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An.
- Bình Dương: N1, đường Lý Thái Tổ, phường Bình Dương, tỉnh Bình Dương.
- Phú Thọ: Số 181, đường Minh Lang, phường Thanh Miếu, tỉnh Phú Thọ.