17/03/2026
NHỮNG CỘT MỐC TRONG MỘT VỤ ÁN
Tôi theo vụ án này từ năm 2022. Đó là một tranh chấp không lớn, chỉ hơn một trăm mét vuông đất phát sinh từ một sai lệch trong quá trình đo đạc lại.
Nhìn vào hồ sơ ban đầu, mọi thứ tương đối rõ ràng: đất đã được cấp giấy chứng nhận từ năm 1993, ranh giới có căn cứ, việc phát sinh tranh chấp chỉ là hệ quả của việc chủ đất vắng mặt khi đo đạc, còn người liền kề thì đứng ra kê khai (đương nhiên họ cũng có lý lẽ của riêng họ). Một tình huống không hiếm gặp và cũng không quá phức tạp về mặt pháp lý.
Khi quay về, phía nguyên đơn cũng không yêu cầu toàn bộ phần diện tích bị lấn, mà bỏ qua phần đã có công trình xây dựng, chỉ yêu cầu lại phần đất bên ngoài hàng rào. Một yêu cầu có thể xem là chừng mực và hợp lý. Với kinh nghiệm nghề, tôi đã nghĩ đây là một vụ việc có thể kết thúc tương đối nhanh, bởi chứng cứ không có gì mâu thuẫn và kết quả đo đạc sau đó cũng xác định phần đất tranh chấp vẫn nằm trong giấy chứng nhận của họ.
Bản án sơ thẩm tuyên theo hướng đó. Khi nhận được kết quả, tôi không có cảm giác thắng thua rõ rệt, chỉ thấy đó là một kết luận đúng với hồ sơ. Nhưng cũng từ thời điểm này, vụ án bắt đầu chuyển sang một giai đoạn khác, phức tạp hơn, không nằm ở tài liệu mà nằm ở những yếu tố bên ngoài hồ sơ.
Phúc thẩm không còn là câu chuyện của chứng cứ đơn thuần. Những khiếu nại, những yêu cầu đo đạc lại, những tranh luận kéo dài, và cả những áp lực vô hình bắt đầu xuất hiện.
Có những ngày tôi không ngồi trước máy tính để đọc hồ sơ mà phải đi lại giữa các cơ quan, làm việc để điều chỉnh những văn bản được ban hành không chính xác. Một xác nhận sai từ cấp xã, một thông báo thu hồi đất nhầm đối tượng, nếu không được xử lý kịp thời, hoàn toàn có thể làm thay đổi bản chất vụ án. Khoảng thời gian đó, mỗi ngày trôi qua đều gắn với một cảm giác không chắc chắn, bởi chỉ cần một chi tiết nhỏ bị bỏ sót, toàn bộ công sức trước đó có thể trở nên vô nghĩa. Dù mệt mỏi, dù mất lòng nhưng vẫn phải làm vì trên vai luật sư không chỉ là trách nhiệm và còn có cả niềm tin của khách hàng.
Có lúc tôi nghe được những thông tin không chính thức về hướng giải quyết của vụ án ở cấp phúc thẩm. Đó là những thời điểm khó khăn, không phải vì lo sợ thua kiện, mà vì nhận ra rằng có những yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát của mình. Trong nghề này, người luật sư quen với việc bảo vệ lập luận, nhưng không phải lúc nào cũng có thể bảo vệ được kết quả.
Cảm giác bất lực trong hành nghề thường đến từ những lúc như vậy.
Sau đó, vụ án không được giải quyết dứt điểm ở phúc thẩm mà bị huỷ để xét xử lại. Với nhiều người, đó không phải là một kết quả tích cực, nhưng với tôi trong hoàn cảnh đó, đó lại là một cơ hội. Ít nhất, vụ án chưa khép lại theo một hướng mà mình không thể chấp nhận. Và bằng cả tấm lòng, tôi biết ơn những người đã cho tôi, à mà đúng ra là cho phía nguyên đơn một cơ hội.
Khi hồ sơ quay về cấp sơ thẩm, mọi thứ không trở nên dễ dàng hơn. Vẫn là những áp lực cũ, vẫn là những nghi ngại, và vẫn là cảm giác không thể chắc chắn điều gì cho đến phút cuối. Có những lúc tôi cũng tự hỏi mình sẽ đi đến đâu với vụ án này, nhưng rồi lại tiếp tục, có lẽ vì khách hàng vẫn còn tin tưởng và vì bản thân cũng chưa muốn dừng lại ở đó.
Cho đến ngày hôm nay, khi tiến hành đo đạc lại hiện trạng, không khí đã khác. Không còn sự căng thẳng như trước, không còn những tranh luận kéo dài. Sau tất cả, hai bên đã lựa chọn một cách kết thúc đơn giản hơn: chia đôi phần đất tranh chấp, cùng xác lập lại ranh giới và chấm dứt vụ kiện.
Tôi đứng nhìn khi hai bên cùng nhau cắm lại cột mốc. Những con người đã từng đối đầu trong suốt một thời gian dài, cuối cùng lại cùng đứng trên một mảnh đất, cùng xác định lại giới hạn của mình. Không có sự thắng thua rõ ràng, nhưng cũng không còn sự kéo dài cần thiết.
Tôi chụp lại một tấm hình vào khoảnh khắc đó. Với người khác, có thể đó chỉ là một bức ảnh bình thường, nhưng với tôi, đó là dấu mốc của một quá trình kéo dài nhiều năm. Không phải là một cái kết trọn vẹn theo nghĩa pháp lý, nhưng là một kết thúc đủ để tất cả các bên dừng lại.
Rời khỏi nơi đó, tôi thấy nhẹ. Không phải vì đã “thắng” một vụ án, mà vì một vụ án cuối cùng cũng đã khép lại. Và đôi khi, trong nghề này, điều khiến người ta nhớ nhất không phải là kết quả, mà là cảm giác khi mọi thứ thực sự dừng lại.
Và tấm ảnh hai bên cùng nhau cắm lại ranh đó dù đẹp nhưng tôi xin giữ cho riêng mình, vì đó là nguyên tắc hành nghề. Tôi chỉ xin chia sẻ hình cột mốc cuối cùng, cuối cùng của vụ án, chấm dứt một quá trình tố tụng dài và là cột mốc đánh dấu bắt đầu cho những điều tốt đẹp.
Vĩnh Long, ngày 17 tháng 03 năm 2026
