15/10/2026
⚖️ NGƯỜI DÂN CÓ QUYỀN TỪ CHỐI YÊU CẦU BỔ SUNG HỒ SƠ KHÔNG ĐÚNG QUY ĐỊNH
🏢 Khi thực hiện các thủ tục như đăng ký hộ tịch, chứng thực giấy tờ, cấp giấy phép hoặc giải quyết hồ sơ hành chính khác, không ít người dân gặp tình trạng bị yêu cầu bổ sung nhiều lần, hướng dẫn chưa rõ ràng hoặc phát sinh thêm giấy tờ ngoài danh mục đã công bố. Từ ngày 10/10/2026, Nghị định số 385/2026/NĐ-CP của Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính có hiệu lực, quy định rõ hơn trách nhiệm của cơ quan giải quyết thủ tục và quyền của cá nhân, tổ chức.
🔹 1. Người dân được từ chối yêu cầu không có trong quy định
⚖️ Theo khoản 4 Điều 15 và khoản 2 Điều 21 Nghị định số 385/2026/NĐ-CP, cá nhân, tổ chức có quyền từ chối thực hiện thủ tục hành chính không đúng quy định pháp luật hoặc không đúng nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền công bố, công khai; đồng thời được từ chối những yêu cầu không được quy định trong thủ tục hành chính hoặc chưa được công khai theo quy định.
📌 Điều này có nghĩa là khi thực hiện thủ tục hành chính, người dân có quyền đề nghị cơ quan tiếp nhận làm rõ căn cứ pháp lý đối với giấy tờ, điều kiện hoặc yêu cầu phát sinh ngoài danh mục đã công bố. Tuy nhiên, quyền từ chối không đồng nghĩa với việc được bỏ qua các giấy tờ, điều kiện hợp pháp mà thủ tục đó thực sự yêu cầu.
📝 Ví dụ, khi làm thủ tục đăng ký hộ tịch, nếu người dân đã chuẩn bị hồ sơ theo đúng thành phần được công bố nhưng tiếp tục bị yêu cầu nộp thêm giấy tờ không có căn cứ, người dân có thể đề nghị cán bộ giải thích rõ căn cứ pháp lý trước khi thực hiện yêu cầu bổ sung.
🔹 2. Cơ quan giải quyết phải hướng dẫn bổ sung hồ sơ rõ ràng, đầy đủ
⚖️ Khoản 4 Điều 20 Nghị định số 385/2026/NĐ-CP quy định công chức, viên chức được phân công giải quyết thủ tục hành chính phải hướng dẫn trình tự, hồ sơ đầy đủ, rõ ràng, chính xác; việc yêu cầu bổ sung hồ sơ phải có thông báo nêu rõ nội dung, lý do và hướng dẫn cụ thể, đầy đủ trong một lần để cá nhân, tổ chức bổ sung.
📌 Quy định này nhằm hạn chế tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần do được hướng dẫn thiếu thông tin hoặc mỗi lần lại phát sinh một yêu cầu mới mà không được giải thích rõ ràng.
🗂️ Vì vậy, khi nhận được yêu cầu bổ sung hồ sơ, người dân nên đề nghị cơ quan tiếp nhận thông báo cụ thể giấy tờ nào còn thiếu, nội dung cần hoàn thiện và căn cứ của yêu cầu đó. Việc bổ sung cần thực hiện theo hướng dẫn hợp pháp, đồng thời lưu giữ thông báo hoặc giấy tờ liên quan để đối chiếu khi cần thiết.
🔹 3. Thủ tục hành chính phải công khai, minh bạch và hạn chế việc yêu cầu cung cấp thông tin nhiều lần
⚖️ Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định số 385/2026/NĐ-CP, việc thực hiện thủ tục hành chính phải bảo đảm công khai, minh bạch. Khoản 5 Điều này yêu cầu bảo đảm nguyên tắc cung cấp thông tin một lần, liên thông điện tử, ưu tiên sử dụng dữ liệu và dịch vụ số.
💻 Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 6 Nghị định quy định thủ tục hành chính phải bảo đảm nguyên tắc số hóa, sử dụng, kết nối liên thông dữ liệu, định danh điện tử và chỉ cung cấp thông tin một lần trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
📌 Những nguyên tắc này hướng tới việc giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi thủ tục đều được miễn nộp bản giấy hoặc không bao giờ phải cung cấp lại thông tin. Việc sử dụng dữ liệu thay thế giấy tờ còn phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng thủ tục và khả năng khai thác dữ liệu theo quy định pháp luật.
🔎 Người dân nên chủ động kiểm tra thành phần hồ sơ, cách thức thực hiện, thời hạn giải quyết và cơ quan có thẩm quyền trên nguồn thông tin chính thức trước khi nộp hồ sơ.
🔹 4. Người dân có quyền phản ánh, kiến nghị khi bị gây phiền hà
⚖️ Khoản 6 và khoản 7 Điều 21 Nghị định số 385/2026/NĐ-CP ghi nhận quyền giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính; phản ánh, kiến nghị về những bất hợp lý của thủ tục và hành vi vi phạm của công chức, viên chức. Người dân cũng có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định pháp luật.
📜 Theo Điều 22 Nghị định này, mọi cá nhân, tổ chức đều có quyền phản ánh, kiến nghị về quy định thủ tục hành chính và việc thực hiện thủ tục hành chính.
📝 Khi gặp tình trạng yêu cầu thêm giấy tờ không có căn cứ, hướng dẫn không rõ ràng, gây khó khăn hoặc chậm trễ trong giải quyết hồ sơ, người dân có thể ghi nhận thời gian, địa điểm, nội dung sự việc; lưu giữ phiếu tiếp nhận, văn bản hướng dẫn, thông báo bổ sung hồ sơ và các tài liệu liên quan. Sau đó, gửi phản ánh, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, xử lý.
📌 Cần lưu ý, phản ánh, kiến nghị về thủ tục hành chính không thay thế thủ tục khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện trong trường hợp pháp luật quy định phải thực hiện theo các trình tự riêng.
📌 Khuyến nghị
🔎 Người dân nên tìm hiểu trước thành phần hồ sơ và quy trình giải quyết trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc tại cơ quan có thẩm quyền; yêu cầu hướng dẫn bằng văn bản khi phát sinh nội dung chưa rõ; giữ lại giấy biên nhận và các tài liệu liên quan trong quá trình thực hiện.
⚖️ Khi phát hiện yêu cầu không đúng quy định, cần bình tĩnh đề nghị giải thích căn cứ pháp lý, tránh tranh cãi hoặc tự ý bỏ qua nghĩa vụ hợp pháp. Nếu quyền và lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng, người dân có thể sử dụng cơ chế phản ánh, kiến nghị hoặc các thủ tục pháp lý phù hợp để bảo vệ quyền lợi của mình.
✅ Việc nắm rõ quyền và nghĩa vụ khi thực hiện thủ tục hành chính giúp người dân chủ động hơn, hạn chế đi lại nhiều lần và góp phần thúc đẩy nền hành chính công khai, minh bạch, phục vụ tốt hơn.
⚖️ Công ty Luật Trọng Hải & Cộng sự
📞 Liên hệ: 02383 515 838 - 0913 766 976
📍 Địa chỉ: LK 1-06, Đường 30M, Khu đô thị Đại Thành, Phường Vinh Phú, Tỉnh Nghệ An.