24/07/2026
Ngoài Lề
Chuỗi series viết về quê hương tôi.
Kỳ 187: Tai nạn xe giường nằm 7 người chết cháy Đồng Nai: NẾU HỮU DUYÊN TRÊN CHUYẾN XE - TÔI CỨU SỐNG HỌ ĐƯỢC KHÔNG!
[Bài viết gửi báo Vn express, Tuổi Trẻ, Công An, nhờ đăng đàn].
Chết cháy, tận cùng bi thương. Tai nạn có cặp vợ chồng trẻ, 2 con nhỏ ở Phan Rang. Thê lương dường nào.
1. THỐNG KÊ TAI NẠN XE GIƯỜNG NẰM.
Vụ tai nạn rạng sáng 21/07/2026 tại Đồng Nai cướp đi 7 nhân mạng kẹt trong chiếc xe bùng cháy, tiếp tục dấy lên hồi chuông báo động đỏ. Danh sách thảm họa gắn liền với dòng xe này kéo dài đến rợn người:
Bình Thuận (2011): 29 người chết.
Sa Pa (2014): 14 người chết.
Bình Thuận (2016): 13 người chết.
Đà Nẵng (2024): 2 người chết.
Đồng Nai (2026): 7 người chết
2. TRUNG QUỐC DŨNG CẢM BÃI BỎ GẦN 40 NGÀN XE GIƯỜNG NẰM.
Châu âu không sài xe giường nằm, chỉ còn các nước Nam á, Việt Nam và Trung Quốc.
Xe giường nằm chứa đựng hai "khuyết tật sinh tử" cố hữu: thân xe dài, trọng tâm cao khiến xe dễ lật úp khi ôm cua gắt; cấu trúc hai tầng thu hẹp tối đa không gian di chuyển. Khi biến cố xảy ra, lối đi hẹp trở thành "nút thắt cổ chai", biến khoang xe thành chiếc lồng sắt nhốt chặt hành khách.
Sau hàng loạt vụ cháy xe kinh hoàng giai đoạn 2011–2012 làm hàng trăm người thiệt mạng, chính phủ Trung Quốc lập tức đưa ra mệnh lệnh hành chính cứng rắn: cấm sản xuất, cấm đăng ký mới và chính thức xóa sổ hoàn toàn xe giường nằm vào năm 2018. Một quốc gia đông dân làm được!.
3. THIẾT BỊ BÚA THOÁT HIỂM VÀ SỰ VÔ TRÁCH NHIỆM HỆ THỐNG.
Cần chất vấn thẳng thắn: Búa thoát hiểm thực sự ở đâu? Nhiều nhà xe chỉ vẽ biểu tượng đối phó khâu kiểm định, bên trong trống rỗng. Khi hỏa hoạn gây mất điện toàn phần, hành khách tay không thể đập vỡ kính cường lực. Bước lên một chuyến xe, hành vi văn minh đầu tiên không phải là thụ hưởng sự thoải mái, mà là định vị búa thoát hiểm và van xả cửa khẩn cấp.
Mỗi khi thảm họa xảy ra, truyền thông lại rầm rộ điệp khúc "khởi tố vụ án, tạm giam tài xế". Bỏ tù một cá nhân thì dễ, nhưng không sửa được "lỗi hệ thống" kỹ thuật. Mải mê tìm người đổ lỗi mà bỏ qua căn nguyên cấu trúc thì thảm họa sẽ còn tái diễn như một định mệnh đã báo trước.
4. CĂN BỆNH "SỐNG CHẾT CÓ SỐ" VÀ SỰ CẨU THẢ TRONG TƯ DUY.
Tư duy coi thường an toàn len lỏi vào từng căn nhà. Nhiều người thuê nhà ống bít bùng, phía trước dùng cửa cuốn điện, phía sau xây tường kín. Khi được cảnh báo nguy cơ thành "lò nướng" nếu chập điện, họ tặc lưỡi: "Sống chết có số!" Đó là sự nông cạn, đặc biệt phụ nữ, giao tính mạng cho may rủi.
10 năm trước, khi thuê ki ốt bán cà phê có gác lửng cho gia đình ngủ, tôi chuẩn bị ngay cây búa tạ và cuộn dây thừng. Thấy vậy, nhóm 10 người bạn ngồi uống cà phê liền cười ồ giễu cợt tôi "sợ chết". Tôi chỉ cười đáp lại, nhưng trong bụng nghĩ thầm: "Do tụi bây dân trí chưa cao mới cười như vậy!" Mặc kệ họ nhạo báng, an nguy của gia đình tôi là trên hết. Cho đến nay, chiếc búa sắt vẫn luôn nằm trong ba lô của tôi mỗi khi đi xe giường nằm.
5. "CẨN THẬN LÀ MẸ CỦA KHÔN NGOAN"" VÀ NGHỊCH LÍ VĂN MINH.
Cõi người sao chết dễ quá, cháy chung cư chết hàng chục, cháy Karaoke chết hơn 30 người Bình Dươmg, lật Cano 15 người chết Phú Quốc v.v...
Người xưa dạy: "Cẩn thận là mẹ của khôn ngoan". Sự cẩn trọng không phải là bản năng sợ hãi đơn thuần, mà là bản lĩnh trí tuệ và là cội nguồn của sự khôn ngoan.
Trải nghiệm làm việc cùng các doanh nghiệp Thái Lan, Nhật Bản hay các đồng nghiệp Úc, Mỹ cho thấy sự khác biệt rõ rệt về "văn hóa an toàn". Hằng năm, họ chủ động mời cơ quan PCCC đến tập huấn bài bản cho nhân viên. Người phương Tây kiên trì nhắc nhở từng chi tiết nhỏ: rời phòng phải ngắt cầu dao, rút phích cắm điện. So với thế giới, người Việt đang thua kém rất xa về ý thức tự bảo vệ và năng lực quản trị rủi ro cá nhân.
KẾT LUẬN.
Trước thảm họa, hoảng loạn và tay không chỉ mang lại sự tuyệt vọng; chỉ có công cụ, sự cẩn trọng và tri thức mới mở ra đường sống.
Đôi lúc tôi tự hỏi, nếu rạng sáng hôm ấy tôi có mặt trên chuyến xe định mệnh tại Đồng Nai, với chiếc búa sắt luôn sẵn có trong ba lô, liệu tôi có thể tạo nên một "hữu duyên" để phá vỡ ô kính thoát hiểm và tự tay cứu sống 7 con người ấy? Câu trả lời hoàn toàn có thể!
Một hành động chuẩn bị nhỏ của một cá nhân có thể thay đổi toàn bộ kịch bản sinh-tử cho cả một tập thể.
Biết "sợ chết một cách khoa học" — chủ động chuẩn bị kỹ năng, công cụ và kịch bản sinh tồn — không phải là sự nhút nhát, mà là biểu hiện cao nhất của tư duy.
Vốn cẩn trọng, nhưng dường như tôi bị lạc lõng giữa lòng đời, đặc biệt những người xung quanh tôi. Buồn rớt nước mắt.
Nguồn: Copy
