21/02/2026
KINH NGHIỆM ĐỌC CỦA LUẬT SƯ
Hơn nửa đời người hành nghề, tôi nhận ra một điều giản dị nhưng sâu sắc: luật sư hơn nhau không phải ở chỗ nói nhiều, mà ở chỗ đọc sâu. Đọc là công việc thầm lặng nhất, nhưng lại quyết định phần lớn chất lượng tranh tụng. Một phiên tòa thành công thường được chuẩn bị bằng nhiều ngày, nhiều đêm đọc kỹ từng trang hồ sơ.
Tôi không bao giờ đọc hồ sơ theo kiểu lướt từ đầu đến cuối cho xong. Tôi đọc theo dòng thời gian sự việc để hiểu bức tranh tổng thể. Sau đó tôi tìm những điểm mâu thuẫn giữa lời khai, chứng cứ và kết luận điều tra. Cuối cùng, tôi tự đặt mình vào vị trí của Hội đồng xét xử để tự hỏi: nếu là người cầm cân nảy mực, tôi sẽ nghi ngờ điều gì? Hồ sơ không tự nói. Luật sư phải biết hỏi thì hồ sơ mới trả lời.
Khi đọc Bộ luật Hình sự hay Bộ luật Tố tụng Hình sự, tôi không cố gắng thuộc từng câu chữ. Điều tôi quan tâm là cấu trúc của điều luật: chủ thể là ai, hành vi là gì, hậu quả ra sao, lỗi được xác định thế nào và điều kiện áp dụng cụ thể là gì. Khi nắm được cấu trúc, dù điều luật có sửa đổi, tư duy pháp lý vẫn không thay đổi. Luật có thể điều chỉnh theo thời gian, nhưng nền tảng tư duy phải vững.
Làm nghề lâu năm sẽ thấy mỗi giai đoạn có một trọng tâm quản lý xã hội khác nhau. Vì vậy, tôi theo dõi các nghị quyết, định hướng cải cách tư pháp và các văn bản quan trọng để hiểu “khí hậu pháp lý” của từng thời kỳ. Không phải để bàn luận chính trị, mà để hiểu bối cảnh áp dụng pháp luật. Tuy nhiên, căn cứ cuối cùng khi tranh tụng vẫn luôn là điều luật và chứng cứ cụ thể trong hồ sơ.
Tôi cũng thường xuyên đọc các bản án đã tuyên. Không phải để xem ai thắng ai thua, mà để học cách lập luận của Tòa. Họ chấp nhận điều gì, bác bỏ điều gì, nhấn mạnh cụm từ nào – tất cả đều là những bài học quý giá. Nghề luật sư thực chất là nghề thuyết phục, mà muốn thuyết phục thì phải hiểu cách người khác suy nghĩ.
Ngoài luật, tôi đọc thêm về tâm lý học, quản trị, lịch sử và những giá trị nhân văn. Thân chủ không đến với luật sư chỉ bằng lý trí; họ đến bằng nỗi lo, sự bất an và kỳ vọng. Nếu chỉ có điều luật mà thiếu hiểu con người, luật sư sẽ trở nên khô cứng.
Tôi không đọc ồ ạt. Mỗi ngày chỉ dành một khoảng thời gian nhất định để cập nhật văn bản mới và đọc lại hồ sơ đang làm. Sự đều đặn quan trọng hơn cảm hứng nhất thời. Kiến thức tích lũy từng ngày sẽ tạo nên chiều sâu nghề nghiệp.
Qua nhiều năm, tôi rút ra một kết luận giản dị: không cần nhớ nhiều, chỉ cần nhớ đúng. Nhớ nguyên tắc, nhớ cấu trúc, nhớ bài học từ những sai sót của chính mình. Còn lại, tài liệu luôn có thể tra cứu. Người luật sư trưởng thành không phải vì đọc nhiều nhất, mà vì biết đọc điều cần đọc vào đúng thời điểm.