29/01/2021
Hiện nay, có nhiều trường hợp bị lừa và chiếm đoạt tiền qua việc đối tượng đã xâm nhập bất hợp pháp và chiếm đoạt tài khoản facebook (hack Facebook) của bạn bè, người thân của họ sau đó nhắn tin mượn tiền và yêu cầu chuyển tiền qua tài khoản Ngân hàng của người khác. Khi phát hiện thì nên làm gì? Hành vi hack facebook có vi phạm pháp luật hay không và sẽ bị xử lý như thế nào? Sau đây là chia sẽ pháp lý và khuyến cáo của Luật sư Kim Ron Tha - Giám đốc Công ty Luật THÀNH VĂN (Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh):
1. Hành vi hack facebook của người khác bị pháp luật nghiêm cấm:
Xét về gốc độ pháp lý, hành vi xâm nhập và chiếm đoạt tài khoản facebook (Hack Facebook) của người khác là hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 8 Luật An Ninh Mạng năm 2018.
"Điều 8. Các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng
1. Sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi sau đây:
a) Hành vi quy định tại khoản 1 Điều 18 của Luật này;..."
"Điều 18. Phòng, chống hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử để vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội
1. Hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử để vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội bao gồm:
a) Đăng tải, phát tán thông tin trên không gian mạng có nội dung quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 16 và hành vi quy định tại khoản 1 Điều 17 của Luật này;
b) Chiếm đoạt tài sản; tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua mạng Internet; trộm cắp cước viễn thông quốc tế trên nền Internet; vi phạm bản quyền và sở hữu trí tuệ trên không gian mạng;
c) Giả mạo trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm giả, lưu hành, trộm cắp, mua bán, thu thập, trao đổi trái phép thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng của người khác; phát hành, cung cấp, sử dụng trái phép các phương tiện thanh toán;
d) Tuyên truyền, quảng cáo, mua bán hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục cấm theo quy định của pháp luật;
đ) Hướng dẫn người khác thực hiện hành vi vi phạm pháp luật;
e) Hành vi khác sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử để vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
2. Xử lý như thế nào đối với hành vi hack facebook của người khác:
Vậy , những ai thực hiện 1 trong các hành vi bị nghiêm cấm nêu trên tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật (Điều 9 Luật an ninh mạng).
Về trách nhiệm hình sự, tùy từng hành vi cụ thể có thể người có hành vi phạm tội có thể phải chịu trách nhiệm về tội phạm trong lĩnh việc công nghệ thông tin, mạng viễn thông và/hoặc các tội xâm phạm sở hữu:
- Tội xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông, hoặc phương tiện điện tử của người khác theo quy định tại Điều 289 BLHS. Mức phạt cao nhất lên đến 12 năm tù. Ngoài ra người phạm tội có thể bị phạt tiền đến 50 triệu đồng, hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định đến 5 năm.
- Tội Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 290 BLHS. Mức phạt cao nhất lên đến 20 năm tù. Ngoài ra người phạm tội có thể bị phạt tiền đến 100 triệu đồng, hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định đến 5 năm hoặc mất một phần hoặc toàn bộ tài sản.
- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 BLHS. Mức phạt cáo nhất của tội này là tù chung thân. Ngoài ra người phạm tội có thể bị phạt tiền đến 100 triệu đồng, hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định đến 5 năm hoặc mất một phần hoặc toàn bộ tài sản.
3. Người dân cần làm gì khi facebook bị hack và phát hiện bị lừa đảo chiếm đoạt tiền:
Căn cứ Điều 144, 145, 146 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì khi phát hiện mình bị lừa và bị chiếm đoạt tiền người dân có quyền làm đơn tố giác tội phạm gửi đến các Cơ quan có thẩm quyền để được giải quyết theo quy định.
Thời hạn, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố:
Khoản 1 Điều 147 Bộ luật tố tụng hình sự quy định.
Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố Cơ quan Điều tra, xác minh và ra một trong các quyết định sau:
a. Quyết định khởi tố vụ án hình sự;
b. Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;
c. Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
Lời khuyên: Trong cuộc sống và khi sử dụng mạng xã hội (facebook, zalo,....) chúng ta cần phải kiểm soạt được cảm xúc của mình để xử lý tình huống một cách lý trí và chính xác để không bị lừa.
(Trên đây là gốc chia sẽ tình huống pháp lý của cá nhân Luật sư Kim Ron Tha để bạn đọc có thêm thông tin tham khảo, góp phần công sức nho nhỏ vào việc phòng, chống tôi phạm lừa đảo trên mạng xã hội hiện nay đang gây bức súc cho rất nhiều người và cũng mong nhận được sự góp ý chân thành của các Luật sư đồng nghiệp, các quý thầy cô và các chuyên gia pháp lý khác để bài viết chia sẽ lần sau được đầy đủ và phong phú hơn).
Trân trọng./.
