13/07/2026
GỠ NÚT THẮT PHÁP LÝ ĐỂ BẢO VỆ CÁN BỘ DÁM LÀM, VÌ LỢI ÍCH CHUNG
📝Ngày 09/07/2026 vừa qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết (“Dự thảo”) về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
🔖Theo đó, Dự thảo dự kiến được thực hiện trong thời gian 3 năm, với nội dung bao gồm 3 chương, 13 điều, và nhấn mạnh việc áp dụng các quy định như: (i) không truy cứu TNHS, (ii) loại trừ TNHS; (iii) tạm hoãn truy cứu TNHS; và (iv) miễn TNHS.
Trong đó, quy định loại trừ TNHS đối với rủi ro trong đổi mới sáng tạo sẽ áp dụng với trường hợp gây thiệt hại khi thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhưng với điều kiện đã tuân thủ quy trình và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hoặc đối với trường hợp pháp luật chưa có quy định điều chỉnh về quy trình, cách thức thực hiện; các quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo thì để áp dụng loại trừ TNHS người thực hiện phải đáp ứng các điều kiện như: (i) không tham nhũng, (ii) vì lợi ích chung, (iii) đã hoàn thành nhiệm vụ và mang lại hiệu quả.
💁♀️Trước các đề xuất thực tiễn và đem lại tính hiệu quả cao của Dự thảo, TS - LS Nguyễn Thị Kim Vinh (Giám đốc Công ty Luật TNHH TNJ, nguyên Thẩm phán TAND Tối cao) khẳng định rằng:
(i). Đây là tư duy chính sách mới, thể hiện nỗ lực tháo gỡ tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm đang cản trở hoạt động của bộ máy và môi trường đầu tư. Dự thảo đã chạm đúng một điểm nghẽn của thực tiễn, bởi hoạt động đổi mới luôn có rủi ro nhất định. Nếu không có cơ chế bảo vệ người ngay, làm vì lợi ích chung, nhiều sáng kiến có thể bị dừng lại ngay từ khâu đề xuất”,
(ii). Nhưng cần phải lưu ý “nếu quy định không đủ chặt, cơ chế này có thể biến thành một “vùng xám” pháp lý, nơi ranh giới giữa rủi ro được chấp nhận và sai phạm phải xử lý trở nên mơ hồ. Nếu muốn áp dụng cơ chế không truy cứu một cách thuyết phục, các quy định phải đặt ra tiêu chí chứng minh nghiêm ngặt. “Không tham nhũng, không vụ lợi” phải được kiểm chứng qua dòng tiền, tài sản, quan hệ lợi ích, hồ sơ giao dịch và những người có liên quan”
(iii). Đồng thời cụm từ “vì lợi ích chung” phải thể hiện bằng hồ sơ dự án, ý kiến thẩm định, đánh giá tác động, biện pháp phòng ngừa rủi ro và kết quả thực hiện.
Từ những cơ sở đó, yêu cầu đặt ra là cần vạch rõ ranh giới giữa người dám làm đúng, dám thử nghiệm trong khuôn khổ pháp luật với người làm ẩu, làm tắt, làm trái rồi vin vào mục tiêu phát triển để xin miễn trách nhiệm.
📌Nội dung chi tiết xem tại:
Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (dự thảo Nghị quyết), đang được Ủy ban Th...
