07/05/2025
[BÀI VIẾT PHÁP LUẬT Y TẾ]
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ VIỆC BÁC SĨ, DƯỢC SỸ, NHÂN VIÊN Y TẾ QUẢNG CÁO THỰC PHẨM, THỰC PHẨM CHỨC NĂNG
Trong bối cảnh thị trường các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là thực phẩm chức năng, ngày càng đa dạng và phong phú, hoạt động quảng cáo đóng vai trò rất quan trọng trong việc đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Một trong những vấn đề đang gây nhiều tranh cãi và lo ngại trong thời gian gần đây, đó chính là việc sử dụng hình ảnh, uy tín của đội ngũ bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế,... để quảng cáo cho các sản phẩm thực phẩm chức năng.
Vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành, việc bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế tham gia vào hoạt động quảng cáo thực phẩm chức năng có được phép không? Và nếu vi phạm, họ sẽ phải đối mặt với những hậu quả pháp lý nào?
1. Bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế có được tham gia quảng cáo thực phẩm, thực phẩm chức năng không?
Theo quy định tại Điều 26 Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật an toàn thực phẩm: việc quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe (thực phẩm chức năng) cần phải thực hiện thủ tục đăng ký nội dung trước khi quảng cáo. Và tại khoản 2 Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật an toàn thực phẩm và Công văn số 2310/BYT-ATTP ngày 17/04/2025 v/v quảng cáo thực phẩm, thực phẩm chức năng, không được sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế, thư cảm ơn của người bệnh, bài viết của bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế để quảng cáo thực phẩm. Như vậy, việc các bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế tham gia quảng cáo các loại thực phẩm, thực phẩm chức năng là vi phạm quy định pháp luật.
Các quy định này đã có từ khi Nghị định 15/2018/NĐ-CP được ban hành, tuy nhiên, thời gian gần đây tình trạng một số bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế tham gia quảng cáo thực phẩm, thực phẩm chức năng gây hiểu lầm cho người sử dụng ngày càng gia tăng. Do đó, ngày 17/4/2025, Bộ Y tế đã có Công văn gửi các bệnh viện, các trường đại học trực thuộc Bộ Y tế và các hiệp hội liên quan trong lĩnh vực thực phẩm, khẳng định rằng hành vi nêu trên là hành vi vi phạm quy định pháp luật; Đồng thời, đề nghị rà soát, kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý nếu có vi phạm và báo cáo kết quả về Bộ Y tế.
2. Hình thức xử phạt đối với vi phạm này
2.1 Xử phạt hành chính
Đối với hành vi quảng cáo sử dụng hình ảnh của các bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế: căn cứ điểm a khoản 4 Điều 52 Nghị định 38/2021/NĐ-CP sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Đối với hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về chất lượng, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại,...của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố: căn cứ khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP sẽ bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng
Đối với hành vi quảng cáo thực phẩm chức năng gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc chữa bệnh: căn cứ điểm b khoản 4 Điều 52 Nghị định 38/2021/NĐ-CP sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Lưu ý: Mức phạt đối với tổ chức vi phạm sẽ bằng 2 lần mức phạt trên, tức 120-160 triệu đồng.
2.2 Xử lý hình sự
Về tội quảng cáo gian dối:
Căn cứ Điều 197 Bộ luật hình sự 2015, người có hành vi quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Ngoài ra, tùy thuộc vào tính chất và mức độ của hành vi, việc quảng cáo sai sự thật còn có thể liên quan đến các tội danh khác trong Bộ luật Hình sự nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, ví dụ như các tội liên quan đến lừa đảo hoặc các tội phạm về sở hữu công nghiệp nếu có xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, tội danh trực tiếp nhất liên quan đến hành vi quảng cáo sản phẩm không đúng sự thật là Tội quảng cáo gian dối.
Như vậy, qua những phân tích chi tiết về các quy định pháp luật và chế tài xử phạt, chúng ta có thể thấy rõ rằng pháp luật Việt Nam hiện hành đã có những quy định rất chặt chẽ nhằm ngăn chặn việc bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế tham gia quảng cáo thực phẩm, thực phẩm chức năng. Mục đích cốt lõi của các quy định này không chỉ là để chấn chỉnh hoạt động quảng cáo, mà quan trọng hơn hết là để bảo vệ sức khỏe, quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và giữ gìn sự trong sạch, uy tín của ngành y tế.
__________
Cụ thể như sau:
Đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm: Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP
Vi phạm các quy định về quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm: Điều 52 Nghị định 38/2021/NĐ-CP
Vi phạm quy định về hành vi cấm trong hoạt động quảng cáo: Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP
Tội quảng cáo gian dối: Điều 197 Bộ luật hình sự 2015
________________________________________
Công ty Luật MEDLAW
☎️(84-28) 2229 6868
🌍www.medlaw.vn
📱YouTube: Công ty Luật MEDLAW - MEDLAWFIRM
📍Instagram: medlawfirm
✉️LinkedIn: MEDLAWFIRM