18/04/2025
VỤ SỮA GIẢ – KHE HỞ PHÁP LÝ TỪ QUY TRÌNH TỰ CÔNG BỐ SẢN PHẨM
Liên quan đến vụ sữa giả gây chấn động dư luận, đại diện Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm Hà Nội cho biết, từ năm 2021 đến 2023, đơn vị này đã tiếp nhận 71 hồ sơ tự công bố sản phẩm từ hai công ty Rance Pharma (67 hồ sơ) và Hacofood (4 hồ sơ) – chủ yếu là các sản phẩm dinh dưỡng, không bao gồm nhóm sản phẩm dành cho người bệnh hoặc trẻ nhỏ.
Theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp khi tự công bố sản phẩm chỉ cần nộp phiếu kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn – không bắt buộc phải nộp chỉ tiêu chất lượng, gây ra khoảng trống pháp lý mà nhiều doanh nghiệp có thể lợi dụng.
Chi cục cho biết, quy trình cấp tiếp nhận hồ sơ hiện nay không cho phép yêu cầu ngoài quy định, nếu phát sinh thêm thủ tục sẽ bị xem là vi phạm hành chính. Điều này khiến công tác kiểm soát chất lượng sản phẩm trở nên bị động và phụ thuộc chủ yếu vào công tác hậu kiểm.
Trong năm 2023, cơ quan chức năng đã tiến hành kiểm tra sản phẩm của hai công ty nêu trên, lấy 5 mẫu ngẫu nhiên và kết luận đều đạt chỉ tiêu an toàn. Tuy nhiên, vụ việc bị phát hiện sau đó đã đặt ra câu hỏi lớn về hiệu quả thực tế của công tác hậu kiểm, vốn được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro, tức chỉ tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm Hà Nội thừa nhận những hạn chế trong khung pháp lý hiện hành, đồng thời cho biết đã có kiến nghị sửa đổi Nghị định 15, trong đó đề xuất bổ sung yêu cầu về kiểm nghiệm chất lượng, tăng cường trách nhiệm và tính minh bạch trong hoạt động tự công bố.
Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp hiện không thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm mà chỉ xin cấp chứng nhận ISO từ đơn vị tư nhân, sau đó không báo cáo cho cơ quan quản lý nhà nước, gây khó khăn trong quản lý và kiểm tra định kỳ.
Bài học đặt ra: Cần hoàn thiện pháp luật theo hướng chặt chẽ hơn, tránh để các doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, tăng cường giám sát, hậu kiểm và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, đặc biệt là trong lĩnh vực thực phẩm dinh dưỡng.