23/05/2026
CHUYỆN NGHỀ
Dạo gần đây công việc khá nhiều nên tôi cũng ít chia sẻ với mọi người về những vụ án mình đang tham gia. Cuối tuần ngồi xem lại hồ sơ, tôi muốn kể một câu chuyện mà sau buổi hoà giải vừa rồi, thật sự khiến tôi suy nghĩ rất nhiều.
Tôi đang bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho một nguyên đơn là người đã lớn tuổi. Năm 1993, ông nhận chuyển nhượng một thửa đất bằng giấy viết tay, có xác nhận của chính quyền địa phương thời điểm đó. Giá chuyển nhượng hai bên thoả thuận là 47 triệu đồng, bên bán xác nhận đã nhận 44,5 triệu đồng, còn lại 2,5 triệu sẽ thanh toán khi hoàn tất thủ tục sang tên. Sau khi mua bán, bên bán giao đất, gia đình nguyên đơn về ở ổn định từ đó đến nay. Hơn 30 năm qua, họ dựng nhà, trồng cây, sinh sống công khai trên mảnh đất ấy như bao gia đình khác, không tranh chấp với ai, cũng chưa từng nghĩ sẽ có ngày phải ra Toà để đòi lại quyền lợi cho chính mình.
Điều khiến tôi có nhiều cảm xúc nhất là tại buổi hoà giải vừa rồi, chính bị đơn đã thừa nhận việc mua bán đất năm 1993 là có thật. Thừa nhận đã nhận tiền, đã giao đất và cũng thừa nhận nguyên đơn đã nhiều lần tìm đến để yêu cầu hoàn tất thủ tục sang tên trong suốt nhiều năm qua. Nguyên đơn kể rằng vì nghĩ tình nghĩa cũ, vì không muốn kiện tụng nên ông vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Đến năm 2023, ông cùng con trai và hai người hàng xóm tiếp tục mang sang 40 triệu đồng để thanh toán khoản 2,5 triệu còn lại theo giá trị quy đổi hiện tại. Phần tiền còn dư xem như chút tình cảm và thiện chí sau mấy chục năm qua lại với nhau. Bị đơn đã trực tiếp nhận số tiền này.
Ông cũng chia sẻ thêm hiện tuổi đã cao, sức khoẻ không còn như trước, điều ông mong mỏi nhất lúc này là hoàn tất được thủ tục sang tên để ổn định pháp lý cho tài sản, sau này còn thực hiện việc lập di chúc, phân chia rõ ràng cho con cháu, tránh phát sinh tranh chấp về sau. Một mong muốn rất bình thường của một người đã đi gần hết cuộc đời, nhưng lại phải chờ đợi suốt nhiều năm chỉ vì thủ tục chưa được phía bên kia hợp tác thực hiện.
Nhưng rồi sau khi nhận tiền, việc sang tên vẫn không được thực hiện. Tại buổi hoà giải, bị đơn tiếp tục yêu cầu nguyên đơn phải đưa thêm 300 triệu đồng nữa thì mới đồng ý ký giấy tờ. Ngồi nghe người đàn ông lớn tuổi ấy trình bày, tôi thật sự thấy chạnh lòng. Hơn 30 năm sử dụng ổn định một mảnh đất, cứ nghĩ mọi chuyện rồi sẽ được giải quyết bằng sự thiện chí và tình nghĩa, nhưng cuối cùng vẫn phải đi kiện để yêu cầu người khác thực hiện đúng điều họ đã cam kết từ rất lâu.
Có những vụ án, đọc hồ sơ thì chỉ thấy vài tờ giấy mua bán cũ và một tranh chấp dân sự thông thường. Nhưng khi trực tiếp nghe người dân kể lại hành trình của họ, mới hiểu phía sau đó là rất nhiều mệt mỏi, là sự nhẫn nhịn kéo dài suốt hàng chục năm và cả cảm giác bất lực khi quyền lợi chính đáng của mình không được tôn trọng.
Trước yêu cầu phía bị đơn tiếp tục đòi thêm 300 triệu đồng mới chịu sang tên, nguyên đơn không thể chấp nhận. Bởi lẽ, giao dịch đã được xác lập từ năm 1993, tiền đã nhận, đất đã giao và gia đình nguyên đơn đã sinh sống ổn định hơn ba thập kỷ. Đến hôm nay, việc tiếp tục đưa ra những yêu cầu vượt quá thoả thuận ban đầu không còn là câu chuyện tình cảm hay thiện chí nữa.
Vụ án sẽ được đưa ra xét xử vào ngày 19/6 tới đây. Sau buổi hoà giải, điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất không chỉ là câu chuyện pháp lý, mà còn là câu chuyện về sự tử tế và cách con người đối xử với nhau trong những cam kết đã được xác lập từ rất lâu. Bởi suy cho cùng, đã nhận tiền, đã giao đất và đã để người khác sinh sống ổn định suốt hơn 30 năm thì điều tối thiểu cần có là sự tôn trọng lời hứa của chính mình.
Luật sư Diệp.
