18/11/2024
HÒA GIẢI TẠI UBND XÃ CÓ PHẢI LÀ ĐIỀU KIỆN BẮT BUỘC TRƯỚC KHI KHỞI KIỆN ĐỐI VỚI VỤ ÁN TRANH CHẤP THỪA KẾ?
Bà T1 khởi kiện bà T ra Tòa án nhân dân huyện TL, tỉnh HY yêu cầu chia thừa kế do cụ C và cụ Q để lại đối với thửa đất tại địa chỉ xã A, huyện TL, tỉnh HY. Tòa án nhân dân huyện TL sau khi xem xét đơn khởi kiện của bà T1 đã ban hành công văn gửi UBND xã A đề nghị UBND xã A hòa giải tranh chấp đất đai giữa bà T1 và bà T.
Căn cứ khoản 2 Điều 235 Luật đất đai năm 2024, UBND xã A đã thành lập hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai và tổ chức hòa giải tranh chấp giữa bà T1 và bà T theo công văn của Tòa án nhân dân huyện TL.
Quan điểm của Luật sư về việc UBND xã A tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai giữa bà T1 và bà T như sau:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 235 Luật Đất đai 2024, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc hòa giải theo các quy định về hòa giải ở cơ sở, hòa giải thương mại hoặc theo cơ chế hòa giải khác.
Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 192, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về các trường hợp chưa có đủ điều kiện khởi kiện được hướng dẫn chi tiết tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP như sau:
- Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp theo quy định tại Điều 202 Luật đất đai năm 2013 thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
- Đối với tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất như: tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất,... thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án.
Như vậy, đối với tranh chấp thừa kế thì thủ tục hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất không phải là điều kiện khởi kiện vụ án.
Đối với vụ việc nêu trên, Tòa án nhân dân huyện TL sau khi nhận được đơn khởi kiện của bà T1 cần xem xét đơn khởi kiện và yêu cầu bà T1 sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện (nếu có) hoặc bổ sung tài liệu chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện (nếu có), trường hợp không cần sửa đổi, bổ sung thì xem xét thụ lý giải quyết theo quy định.
Tuy nhiên, tranh chấp thừa kế là tranh chấp giữa những người thân là cha, mẹ, con cái hoặc anh chị em ruột thịt trong gia đình. Gia đình là tế bào của xã hội, tình cảm gia đình là thứ tình cảm thiêng liêng cần được giữ gìn và nuôi dưỡng bởi các thành viên trong gia đình. Ông cha ta từ xa xưa vẫn có câu nói “Vô phúc đáo tụng đình”, một gia đình lục đục, anh chị em cãi chửi nhau, kéo nhau ra tòa án đòi chia thừa kế, gây bất hòa, làm rạn nứt tình cảm gia đình là một trong những nguyên nhất gây mất an ninh trật tự, tác động tiêu cực đến xã hội.
Vì tầm quan trọng của tình cảm gia đình, đối với các vụ án thừa kế, nhiều tòa án có thiên hướng đề nghị các cơ quan, tổ chức ở cơ sở tiến hành hòa giải trước khi thụ lý giải quyết. Mục đích là để các thành viên trong gia đình có cơ hội lắng nghe, thấu hiểu lẫn nhau trước khi đưa nhau ra tòa án giải quyết, trường hợp hòa giải thành tại cơ sở là tốt nhất để giữ gìn hòa khí gia đình, góp phần ổn định xã hội và cũng là nhằm giảm tải các vụ án do tòa án giải quyết.
