07/08/2026
⚖️ TỪ “CÂU VIEW, CÂU LIKE” ĐẾN KHỞI TỐ: RANH GIỚI NÀO CHO NHỮNG “DRAMA” TRÊN MẠNG XÃ HỘI?
Mạng xã hội không phải là “vùng miễn trừ pháp luật”.
Vụ việc Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và Trần Đình Tiệp (Vua Quạt) đang đặt ra một vấn đề rất đáng suy ngẫm về trách nhiệm của những người sử dụng mạng xã hội để livestream, tạo tranh cãi, công kích và thu hút sự chú ý.
Theo thông tin được công bố, cơ quan điều tra đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi và Hồ Văn Khoa về tội “Gây rối trật tự công cộng”; đồng thời khởi tố Nguyễn Văn Hợi và Trần Đình Tiệp về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Các quyết định khởi tố đã được Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Ninh phê chuẩn.
1. ĐIỂM ĐÁNG CHÚ Ý: “CÂU VIEW” KHÔNG PHẢI LÀ CĂN CỨ ĐỂ MIỄN TRÁCH NHIỆM
Theo thông tin từ cơ quan điều tra được báo chí dẫn lại, các livestream xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội, trong đó có những nội dung chửi bới, tranh cãi, xúc phạm nhằm tăng lượt xem, tương tác và mở rộng ảnh hưởng.
Đáng chú ý, một trong những người bị khởi tố khai rằng mục đích livestream là “câu view, câu like để bán hàng”; một bị can khác thừa nhận đã đưa ra những thông tin về cá nhân khác khi chưa được kiểm chứng.
Đây chính là vấn đề cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc.
Câu view, câu like, xây dựng thương hiệu hay bán hàng trên mạng xã hội tự thân không phải là hành vi trái pháp luật.
Nhưng nếu để đạt được mục đích đó mà một người sử dụng phương thức như đưa thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác hoặc gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự thì bản chất pháp lý của sự việc đã hoàn toàn khác.
Nói một cách dễ hiểu:
Mục đích kiếm tiền không hợp pháp hóa phương thức thực hiện hành vi.
2. “NÓI CHUYỆN CHO VUI” CŨNG KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI ĐƯỢC QUYỀN NÓI GÌ CŨNG ĐƯỢC
Không gian mạng thường tạo cho con người cảm giác rằng một câu nói trên livestream chỉ là lời nói nhất thời.
Nhưng với mạng xã hội, một phát ngôn có thể được hàng nghìn, hàng triệu người tiếp cận chỉ trong thời gian rất ngắn.
Theo thông tin điều tra được công bố, Nguyễn Văn Hợi bị xác định nhiều lần đăng video có nội dung bịa đặt, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của Trần Đình Tiệp và vợ; trong khi Trần Đình Tiệp cũng bị xác định đã livestream và đưa ra những thông tin chưa được kiểm chứng, có nội dung xúc phạm danh dự, uy tín của Nguyễn Văn Hợi và một số cá nhân khác.
Như vậy, vấn đề không còn đơn thuần là “hai bên chửi nhau trên mạng”.
Khi thông tin được phát tán công khai, có khả năng lan truyền rộng rãi và xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, người phát ngôn phải chịu trách nhiệm đối với nội dung mình đưa ra.
Quyền tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền tùy ý xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
3. ĐÁNG LO HƠN: “DRAMA” CÓ THỂ BIẾN THÀNH MỘT MÔ HÌNH KIẾM TIỀN
Điều đáng suy ngẫm trong vụ việc này không chỉ nằm ở những lời nói cụ thể.
Đó còn là cơ chế tạo tương tác từ xung đột:
Công kích → tranh cãi → cộng đồng chia phe → livestream → tăng lượt xem → tăng người theo dõi → tăng sức ảnh hưởng → chuyển hóa thành lợi ích kinh tế.
Nếu sự chú ý được biến thành tiền, thì mỗi cuộc tranh cãi càng lớn, doanh thu tiềm năng càng cao.
Khi đó, nguy cơ xuất hiện một tư duy rất nguy hiểm:
“Miễn là có người xem thì nội dung gì cũng được.”
Vụ án này cho thấy đó là một quan niệm cần phải được nhìn nhận lại.
Bởi phía sau mỗi lượt xem không chỉ là một con số. Có thể là danh dự của một cá nhân, uy tín của một doanh nghiệp, quyền lợi của một gia đình hoặc sự ổn định của cộng đồng.
4. ĐẶC BIỆT LƯU Ý: TỪ KHÔNG GIAN MẠNG ĐẾN ĐỜI SỐNG THỰC
Một yếu tố khiến vụ việc có ý nghĩa pháp lý đặc biệt là sự việc không dừng lại trên không gian mạng.
Theo thông tin được công bố, Nguyễn Văn Hợi và Hồ Văn Khoa còn đến Công ty TNHH KF FAN của Trần Đình Tiệp để tiếp tục livestream, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và trật tự tại đây.
Đây là ranh giới rất quan trọng.
Mâu thuẫn trên mạng nếu tiếp tục được đẩy ra ngoài đời thực, kéo theo việc tụ tập, gây mất trật tự, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ chức, cá nhân thì hậu quả pháp lý có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều.
Mạng xã hội có thể bắt đầu một cuộc tranh cãi, nhưng không phải lúc nào nó cũng kết thúc trên màn hình điện thoại.
5. BÀI HỌC PHÁP LÝ CHO NGƯỜI SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI
Từ vụ việc này, mỗi người sử dụng mạng xã hội cần đặc biệt lưu ý:
Thứ nhất, không đăng tải, chia sẻ thông tin về người khác khi chưa kiểm chứng nguồn tin và tính xác thực.
Thứ hai, không sử dụng livestream, video hoặc bài đăng để xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác.
Thứ ba, không biến mâu thuẫn cá nhân thành công cụ kích động cộng đồng, lôi kéo người khác tham gia công kích.
Thứ tư, không cho rằng việc xóa bài, xóa video sau khi đăng tải sẽ làm mất đi trách nhiệm đối với hậu quả đã xảy ra.
Thứ năm, người có lượng người theo dõi lớn càng phải ý thức rõ trách nhiệm đối với thông tin mình phát tán, bởi sức lan truyền càng lớn thì hậu quả tiềm ẩn càng lớn.
6. THÔNG ĐIỆP QUAN TRỌNG NHẤT
Vụ việc này không có nghĩa rằng livestream, bán hàng, xây dựng thương hiệu cá nhân hay bày tỏ quan điểm trên mạng xã hội là bị hạn chế một cách tùy tiện.
Điều pháp luật hướng tới là một môi trường mạng mà trong đó quyền tự do của người này không trở thành công cụ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
Không ai bị cấm nổi tiếng.
Không ai bị cấm kinh doanh trên mạng.
Không ai bị cấm bày tỏ quan điểm.
Nhưng không thể lấy sự nổi tiếng, lượng người theo dõi hay mục đích kinh doanh làm lý do để bất chấp pháp luật.
Đừng biến danh dự của người khác thành “content”.
Đừng biến mâu thuẫn thành công cụ kiếm tiền.
Và đừng nghĩ rằng một chiếc điện thoại có thể tạo ra một “vùng an toàn” đứng ngoài pháp luật.
Có lẽ thông điệp đáng suy ngẫm nhất từ vụ việc này là:
ĐÃ ĐẾN LÚC CHẤM DỨT TƯ DUY “BẤT CHẤP ĐỂ NỔI TIẾNG”.
Câu view có thể mang lại sự chú ý trong một thời gian.
Nhưng trách nhiệm pháp lý có thể đi xa hơn rất nhiều so với một lượt xem.
P/s: Hình ảnh minh hoạ xin phép sử dụng từ trang: Thông tin chính phủ; VTV1.
