01/06/2026
LIVESTREAM HÀNG HIỆU "THANH LÝ" GIÁ RẺ
Kinh doanh qua phát trực tiếp (livestream) trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok đang phát triển bùng nổ. Để thu hút người mua, nhiều cá nhân và hộ kinh doanh đã lựa chọn nhập các mặt hàng kính mắt, giày dép, quần áo, đồng hồ gắn nhãn hiệu Gucci, Chanel, Louis Vuitton, Rolex dưới danh nghĩa "Hàng thanh lý giá rẻ", "Hàng tồn kho", "Hàng rep 1:1" và tổ chức bán hàng, lập đơn công khai.
Dưới góc độ luật hình sự, đây là hành vi kinh doanh rủi ro pháp lý cao, có thể chuyển hóa một giao dịch dân sự thông thường thành một bản án. Naci Law cung cấp bài phân tích chuyên sâu và khuyến nghị giải pháp xử lý khủng hoảng đối với hoạt động này như sau:
TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CHỦ SHOP LIVESTREAM
Khi kinh doanh hàng giả mạo nhãn hiệu xa xỉ, chủ shop livestream sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự:
1. Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (Điều 226 Bộ luật Hình sự)
Đây là tội danh cốt lõi áp dụng trực tiếp cho hành vi cố ý buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ độc quyền hoặc nhãn hiệu nổi tiếng tại Việt Nam với quy mô thương mại. Người bán hàng sẽ bị khởi tố hình sự ngay khi:
1.1. Căn cứ theo Giá trị hàng hóa: Người nào cố ý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam mà đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu với quy mô thương mại hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng (tính theo giá hàng thật tương đương), thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
1.2. Căn cứ theo Số lợi bất chính: Cơ quan quản lý có thể yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc sổ chốt đơn livestream chứng minh được người bán đã thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng ở Khung 1; hoặc từ 300.000.000 đồng trở lên đối với Khung 2.
1.3. Hình phạt tăng nặng (Khoản 2): Phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu thuộc trường hợp có tổ chức, phạm tội 02 lần trở lên, hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500.000.000 đồng trở lên.
1.4. Tình tiết định khung nguy hiểm: Tính chất "Có tổ chức" trên Livestream Mô hình livestream hiện nay thường có sự phối hợp chặt chẽ giữa: Người mẫu live, người chốt đơn, kỹ thuật viên chạy quảng cáo, người đóng gói. Dưới góc độ hình sự, đây là dấu hiệu của "Phạm tội có tổ chức" — một tình tiết tăng nặng định khung. Những người tham gia vào livestream này đều có thể bị xử lý dưới vai trò đồng phạm.
2. Các tội danh liên đới khác trong quá trình điều tra
Trong quá trình xác minh và tố tụng, tùy thuộc vào phương thức vận hành và dòng tiền, cá nhân, hộ kinh doanh còn có thể bị cơ quan chức năng xem xét mở rộng điều tra về các tội danh độc lập khác như: Tội buôn bán hàng giả (Điều 192) và Tội trốn thuế (Điều 200).
KHUYẾN NGHỊ TỪ LUẬT SƯ NACI LAW
Kinh doanh bán hàng qua Livestream luôn để lại bằng chứng ghi hình trực tiếp. Các video, kịch bản chốt đơn, lịch sử dòng tiền ngân hàng đều được cơ quan chức năng thu thập, lưu trữ dễ dàng làm chứng cứ trong hồ sơ vụ án hình sự. Vì vậy, cá nhân và hộ kinh doanh tuyệt đối không thực hiện bán mặt hàng kính mắt, giày dép, quần áo, đồng hồ gắn các nhãn hiệu lớn khi chưa được sự ủy quyền, chấp thuận của chủ sở hữu nhãn hiệu hợp pháp.
Giải pháp xử lý khẩn cấp khi đã lỡ nhập hàng tồn vi phạm:
Nếu cá nhân, hộ kinh doanh đã lỡ nhập các loại "hàng hiệu giá rẻ" này về kho và giờ mới nhận thức được rủi ro hình sự, Naci Law khuyến nghị giải pháp xử lý khủng hỏang hợp pháp:
1. Tuyệt đối không cố livestream bán cắt lỗ: Hành vi cố tình tẩu tán hàng hóa khi đã biết là hàng giả sẽ bị cấu thành lỗi cố ý trực tiếp và làm tăng nặng trách nhiệm hình sự khi bị phát hiện.
2. Chủ động đăng ký tiêu hủy với cơ quan quản lý: Người kinh doanh cần chủ động làm văn bản giải trình và nộp đơn đăng ký xin tiêu hủy toàn bộ số hàng tồn dưới sự giám sát của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Việc chủ động trình báo, giải trình trước khi cơ quan chức năng thanh tra đột xuất chứng cứ chứng minh chủ shop đã tự nguyện chấm dứt hành vi vi phạm, từ chối tàng trữ, buôn bán, đồng thời là cơ sở pháp lý giảm nhẹ hoặc miễn trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
3. Xây dựng nền tảng kinh doanh hợp pháp: Các chủ thể kinh doanh cần sớm chuyển đổi mô hình, lựa chọn các nguồn hàng chính ngạch và tiến hành nộp đơn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu riêng của mình để phát triển kinh doanh bền vững.
Các vấn đề cần tham vấn sâu hơn về kiểm soát rủi ro trong kinh doanh hoặc hướng dẫn thủ tục lập hồ sơ giải trình tiêu hủy, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Naci Law để được các Luật sư hỗ trợ trực tiếp.
THÔNG TIN LIÊN HỆ NACI LAW:
• Hotline: 0978938505
• Email: [email protected]
• Website: nacilaw.com