19/06/2026
DỰ ÁN KỲ NGHỈ – HỒI CHUÔNG CẢNH BÁO TỪ GÓC NHÌN CỦA LUẬT SƯ
Nhìn từ vụ việc liên quan đến các hợp đồng “dự án kỳ nghỉ” đang được dư luận đặc biệt quan tâm, điều khiến tôi trăn trở không chỉ là số tiền thiệt hại hay số lượng người bị ảnh hưởng, mà còn là những bài học pháp lý và xã hội hết sức sâu sắc.
Qua nhiều năm hành nghề luật sư hình sự, tôi nhận thấy một thực tế đáng lo ngại: không ít người trẻ, có trình độ, học hành bài bản nhưng sau khi ra trường lại gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm. Áp lực về thu nhập, áp lực phải thành công nhanh, áp lực phải có tiền khiến một số người chấp nhận bước vào những công việc mà chính họ cũng không lường hết được hậu quả pháp lý.
Ban đầu, nhiều người chỉ nghĩ mình là nhân viên tư vấn, nhân viên kinh doanh. Nhưng khi đã bị cuốn vào vòng xoáy doanh số, hoa hồng và tiền thưởng, họ dần đánh mất khả năng phân biệt đúng – sai. Đồng tiền có sức hấp dẫn rất lớn. Khi lợi ích trước mắt che mờ lý trí, không ít người sẵn sàng tiếp tay cho những mô hình có dấu hiệu vi phạm pháp luật mà không nhận thức hết hậu quả. Đến khi vụ việc bị phát hiện thì chính họ cũng trở thành người phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Đó là bài học đầu tiên: đừng bao giờ đánh đổi tương lai pháp lý của mình chỉ vì những khoản thu nhập tưởng như quá dễ dàng. Đồng tiền luôn có hai mặt. Đồng tiền kiếm được quá dễ, lợi nhuận quá cao, lời hứa quá hấp dẫn thì càng phải đặt dấu hỏi. Trong rất nhiều vụ án tôi từng tham gia, những khoản lợi nhuận “không tưởng” lại chính là chiếc bẫy dẫn nhiều người vào vòng lao lý.
Điều khiến tôi day dứt hơn là phần lớn nạn nhân lại là những người lớn tuổi. Họ là những người đã dành dụm cả cuộc đời mới có được chút tài sản. Có người mang cả tiền tiết kiệm dưỡng già. Có người bán những kỷ vật quý giá của gia đình. Có người đem cả số trang sức là di vật của người vợ đã mất để đầu tư với hy vọng có thêm thu nhập.
Người cao tuổi thường sống bằng niềm tin. Chính vì vậy, họ rất dễ trở thành mục tiêu của những thủ đoạn lừa đảo được tổ chức chuyên nghiệp.
Các đối tượng ngày nay không còn hoạt động theo cách thô sơ như trước. Họ trẻ trung, lịch sự, được đào tạo kỹ năng giao tiếp rất bài bản. Họ xây dựng hình ảnh doanh nghiệp chuyên nghiệp, văn phòng khang trang, hợp đồng chặt chẽ, tài liệu đầy đủ, thậm chí còn mời luật sư hoặc giới thiệu có sự tham gia của những người am hiểu pháp luật để tạo dựng niềm tin. Không loại trừ có những trường hợp chính những người có kiến thức pháp luật lại tham gia thành lập doanh nghiệp, thiết kế mô hình huy động vốn hoặc tư vấn cho các hoạt động có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Chính điều đó khiến người dân càng khó nhận biết đâu là hoạt động kinh doanh hợp pháp, đâu là mô hình được dựng lên để chiếm đoạt tài sản.
Trong thực tế hành nghề, tôi từng tư vấn cho một gia đình mà người mẹ đã nộp tiền tham gia một chương trình đầu tư. Sau khi nghiên cứu hồ sơ, tôi phân tích rất rõ những rủi ro và khuyến nghị không nên tiếp tục nộp thêm tiền. Thế nhưng vì tiếc số tiền đã bỏ ra, người mẹ vẫn muốn tiếp tục đóng thêm với hy vọng sẽ lấy lại được khoản đầu tư ban đầu. Đây là một tâm lý rất phổ biến. Khi đã mất một phần tài sản, nhiều người lại càng dễ bị cuốn sâu hơn vì không muốn chấp nhận mình đã bị lừa.
Đó chính là chiếc bẫy tâm lý mà nhiều mô hình lừa đảo khai thác rất hiệu quả.
Điều đáng nói là nhiều vụ việc không xảy ra một cách bất ngờ. Trong không ít trường hợp, đơn tố giác đã được gửi từ nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trước. Dư luận đã có những cảnh báo ban đầu. Một số cơ quan báo chí cũng đã phản ánh. Tuy nhiên, nếu những thông tin cảnh báo được lan tỏa mạnh mẽ hơn, nếu các dấu hiệu bất thường được phân tích sớm hơn thì có thể nhiều người đã không tiếp tục trở thành nạn nhân.
Bởi vậy, tôi cho rằng báo chí, luật sư và các tổ chức xã hội cần phát huy hơn nữa vai trò cảnh báo sớm. Khi tiếp nhận đơn thư có dấu hiệu bất thường, nếu thuộc phạm vi pháp luật cho phép, việc phản ánh khách quan trên báo chí sẽ giúp người dân nâng cao cảnh giác và góp phần hạn chế thiệt hại.
Đồng thời, các cơ quan tiến hành tố tụng cũng cần nhanh chóng đánh giá, phân loại thông tin để xác định đâu là quan hệ dân sự, đâu là tranh chấp thương mại, đâu là hành vi có dấu hiệu của tội phạm. Trong bối cảnh các phương thức lừa đảo ngày càng tinh vi, việc nhận diện sớm bản chất vụ việc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra.
Tội phạm kinh tế hiện nay không còn là những người thiếu hiểu biết. Nhiều đối tượng có trình độ học vấn cao, am hiểu pháp luật, giỏi công nghệ, giỏi tâm lý và rất thành thạo trong việc xây dựng các “kịch bản” để tạo lòng tin. Chính vì vậy, cuộc đấu tranh phòng, chống loại tội phạm này không chỉ dựa vào cơ quan điều tra mà còn cần sự tỉnh táo của mỗi người dân.
Thông điệp tôi muốn gửi gắm sau vụ việc này rất giản dị:
Thứ nhất, đừng bao giờ tin vào những khoản lợi nhuận quá dễ dàng.
Thứ hai, trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào liên quan đến tài sản lớn, hãy tham khảo ý kiến của luật sư hoặc người có chuyên môn độc lập.
Thứ ba, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, đừng im lặng. Việc tố giác kịp thời không chỉ bảo vệ quyền lợi của chính mình mà còn có thể giúp nhiều người khác tránh trở thành nạn nhân.
Một xã hội an toàn không chỉ được xây dựng bằng những bản án nghiêm minh mà còn bằng sự cảnh giác của người dân, sự lên tiếng kịp thời của báo chí, trách nhiệm của luật sư và sự vào cuộc nhanh chóng của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Đó có lẽ là bài học lớn nhất mà vụ việc “dự án kỳ nghỉ” để lại. Không chỉ là câu chuyện của một vụ án, mà là lời cảnh tỉnh đối với tất cả chúng ta trong một thời đại mà lòng tin đang trở thành mục tiêu để những kẻ phạm tội khai thác bằng những thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn.
