07/07/2026
🚩 NGHỊ QUYẾT SỐ 02/2026/NQ-HĐTP: NHỮNG HƯỚNG DẪN MỚI VỀ THỦ TỤC PHỤC HỒI VÀ PHÁ SẢN THEO LUẬT PHỤC HỒI, PHÁ SẢN 2025
Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã ban hành Nghị quyết số 02/2026/NQ-HĐTP ngày 17/04/2026 để hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật Phục hồi, phá sản 2025. Nghị quyết này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/06/2026, đóng vai trò hướng dẫn, cụ thể hóa các quy định mới của Luật Phục hồi, phá sản 2025. Bài phân tích sẽ tập trung vào một số những hướng dẫn cụ thể sau:
1⃣ Về giai đoạn khởi động thủ tục phục hồi, phá sản
a. Nghị quyết làm rõ chủ thể có quyền và nghĩa vụ nộp đơn
Điều 4 của Nghị quyết đã làm rõ những chủ thể có quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản theo quy định tại Khoản 1 Điều 24 Luật Phục hồi, phá sản 2025. Đối với từng loại hình doanh nghiệp (Công ty TNHH một thành viên/hai thành viên trở lên, Công ty Cổ phần, Công ty Hợp danh,...), Nghị quyết xác định cụ thể người có thẩm quyền nộp đơn, bao gồm: Chủ tịch HĐQT, chủ tịch HĐTV hoặc người khác theo Điều lệ công ty hoặc theo quyết định của cơ quan quản trị có thẩm quyền. Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định về quyền tự mình nộp đơn hoặc ủy quyền cho người khác nộp đơn cho mình.
b. Nghị quyết làm rõ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn
Điều 11 và Điều 12 của Nghị quyết hướng dẫn các điều kiện áp dụng thủ tục phục hồi rút gọn và thủ tục phá sản rút gọn theo Điều 68 và Điều 70 của Luật Phục hồi, phá sản 2026. Cụ thể, thời điểm đánh giá các điều kiện để áp dụng thủ tục rút gọn là thời điểm Tòa án thụ lý đơn yêu cầu. Các điều kiện được xem xét bao gồm: (i) số lượng chủ nợ không có bảo đảm; (ii) tổng giá trị các khoản nợ phải thanh toán; và (iii) quy mô của doanh nghiệp, HTX. Bên cạnh đó, Khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết còn bổ sung thêm các ví dụ minh họa cụ thể về trường hợp doanh nghiệp không còn bất kỳ tài sản nào hoặc còn tài sản nhưng không thể thanh lý, thu hồi; còn tài sản nhưng không đủ để thanh toán lệ phí để việc áp dụng trên thực tiễn được cụ thể hơn.
2⃣ Về Ban đại diện chủ nợ
Điều 2 Nghị quyết đã hướng dẫn Khoản 1 Điều 14 Luật Phá sản, phục hồi 2025 về việc thành lập Ban đại diện chủ nợ. Trong đó, Tòa án không thành lập Ban đại diện chủ nợ với các trường hợp: (i) vụ việc được giải quyết theo thủ tục rút gọn; (ii) chủ nợ đại diện cho từ 65% tổng số nợ trở lên tại thời điểm thành lập Ban đại diện chủ nợ có VB đề nghị không thành lập; (iii) vụ việc có từ 05 chủ nợ trở xuống.
Ngoài ra, Điều 2 của Nghị quyết cũng lần đầu hướng dẫn về cơ chế thành lập nhóm chủ nợ. Cụ thể, nhóm chủ nợ là nhóm tập hợp từ 02 chủ nợ trở lên, cùng thống nhất bằng văn bản lập thành nhóm, cử một chủ nợ đại diện cho nhóm.
3⃣ Tăng cường bảo toàn tài sản và ngăn ngừa hành vi tẩu tán tài sản
Theo Khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết, đối với tài sản bảo đảm có nguy cơ bị phá hủy hoặc bị giảm đáng kể về giá trị có thể được sử dụng hoặc không được sử dụng để thực hiện phương án phục hồi thì Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản đề xuất ngay Thẩm phán việc xử lý tài sản bảo đảm. Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được đề xuất, Thẩm phán phải xem xét để quyết định việc xử lý tài sản bảo đảm đó. Sau khi được chấp thuận, Quản tài viên phải xác định giá trị tài sản trong 03 ngày làm việc và nếu cần thẩm định giá hoặc tham khảo ý kiến chuyên môn thì thời hạn tối đa sẽ là 15 ngày.
Ngoài ra, Điều 7 của Nghị quyết cũng quy định về trường hợp các giao dịch của doanh nghiệp, HTX trong thời gian 06 tháng trước ngày Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản có thể bị tuyên bố vô hiệu khi thuộc 2 nhóm giao dịch sau:
❌ Giao dịch liên quan đến chuyển nhượng tài sản không theo giá thị trường: là giao dịch mà doanh nghiệp chuyển nhượng tài sản với giá thấp hơn giá thị trường hoặc nhận chuyển nhượng với giá cao hơn giá thị trường tại thời điểm và địa điểm giao dịch
❌ Giao dịch nhằm mục đích tẩu tán tài sản của doanh nghiệp, HTX: là các hành vi cố ý chuyển dịch, che giấu, tiêu hủy tài sản, không thừa nhận quyền sở hữu hoặc xác lập giao dịch giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ.
Bên cạnh đó, Điều 9 của Nghị quyết đã bổ sung cho Điều 58 của Luật Phục hồi, phá sản 2025 về việc áp dụng một số biện pháp khẩn cấp tạm thời. Đặc biệt, Điều 9 xác định các loại hàng hóa, tài sản dễ hư hỏng, sắp hết hạn sử dụng hoặc có nguy cơ khó tiêu thụ để bên có quyền có thể yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, cho bán hàng hóa, tài sản này. Hơn nữa, để ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra, việc yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể được thực hiện đồng thời với việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.
4⃣ Về hướng dẫn đối với thủ tục phá sản của tổ chức tín dụng
Theo Điều 13 của Nghị quyết, đối với tổ chức tín dụng, trước khi ban hành quyết định tuyên bố phá sản, Thẩm phán phải kiểm tra lại việc lập danh sách chủ nợ, người mắc nợ, bảng kê tài sản và hoàn trả các khoản vay đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tổ chức tín dụng khác.
5⃣ Về quy định chuyển tiếp
Điều 15 của Nghị quyết hướng dẫn cụ thể về quy định chuyển tiếp tại Điều 88 của Luật Phục hồi, phá sản 2025 và hiệu lực thi hành của Nghị quyết, các hướng dẫn chuyển tiếp nhằm làm rõ cách xử lý các vụ việc đang được giải quyết theo Luật Phá sản 2014, trước thời điểm Luật 2025 có hiệu lực cũng được Nghị quyết hướng dẫn cụ thể, chi tiết.
Có thể thấy, Nghị quyết số 02/2026/NQ-HĐTP đã cụ thể hóa nhiều quy định quan trọng của Luật Phục hồi, phá sản 2025, góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật và tạo cơ sở thống nhất cho hoạt động giải quyết các vụ việc phục hồi, phá sản. Qua đó, Nghị quyết không chỉ nâng cao tính minh bạch, hiệu quả của thủ tục phục hồi, phá sản mà còn góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, HTX, chủ nợ và các bên có liên quan.
💫Hãng luật GL&PARTNERS - Kết nối để thành công
🏢Tầng 1, Toà A, Chung cư Báo Nhân dân, Xuân Phương, Hà Nội
📞Hotline: 0862 731 196 – Luật sư Đức Tài
🎥TikTok: https://www.tiktok.com/...
📱Website: https://gllaw.vn/