21/05/2026
LẬP LUẬN RẤT ĐÁNG CHÚ Ý CỦA TOÀ ÁN NHÂN DÂN TP.HỒ CHÍ MÌNH VỀ GIAO DỊCH CĂN HỘ ĐANG THẾ CHẤP
“ĐẶT CỌC KHÔNG PHẢI LÀ CHUYỂN NHƯỢNG, ĐỘC LẬP, KHÔNG PHẢI LÀ CHUYỂN NHƯỢNG NÊN KHÔNG BẮT BUỘC CÓ SỰ ĐỒNG Ý CỦA NGÂN HÀNG ”
“Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng Hợp đồng đặt cọc trên bị vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật là không đúng.” Hội đồng xét xử còn viện dẫn trực tiếp Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015 và phân tích:
“Đặt cọc là việc một bên (sau đây gọi là bên đặt cọc) giao cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.”
Sau khi viện dẫn quy định pháp luật, Tòa tiếp tục đưa ra phần lập luận cực kỳ đáng chú ý:
“Như vậy, bản chất của hợp đồng đặt cọc là để đảm bảo giao kết cho hợp đồng chính, trong vụ án này là hợp đồng chuyển nhượng căn hộ.”
Và đây có lẽ là đoạn quan trọng nhất của toàn bộ bản án:
“Hợp đồng đặt cọc chỉ nhằm bảo đảm việc thực hiện ‘hợp đồng chuyển nhượng trong tương lai’, không phải hợp đồng chuyển nhượng nên không bắt buộc phải có sự đồng ý của ngân hàng tại thời điểm ký hợp đồng đặt cọc.”
Đây là lập luận có giá trị học thuật và thực tiễn rất lớn.
SỰ LIÊN KẾT VỚI ÁN LỆ 79/2025/AL
Hướng giải quyết của Bản án số 1621/2025/DS-PT có sự tương đồng rất rõ với Án lệ số 79/2025/AL được Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao thông qua ngày 24/12/2025 và công bố theo Quyết định số 339a/QĐ-CA ngày 25/12/2025.
Nguồn án lệ là Quyết định giám đốc thẩm số 296/2023/DS-GĐT ngày 13/12/2023 của Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM.
Án lệ xác định:
“Trường hợp bên đặt cọc biết đối tượng chuyển nhượng là quyền sử dụng đất đang thế chấp tại ngân hàng nhưng vẫn xác lập hợp đồng đặt cọc thì phải xác định hợp đồng đặt cọc là hợp đồng độc lập và có hiệu lực.”
Có thể thấy, cả án lệ và bản án phúc thẩm đều cùng thống nhất ở một tư duy:
- Không đánh đồng hợp đồng đặt cọc với hợp đồng chuyển nhượng;
- Không máy móc tuyên vô hiệu chỉ vì tài sản đang thế chấp;
- Ưu tiên bảo vệ sự ổn định của giao dịch dân sự và ý chí tự nguyện của các bên.