13/10/2026
Bản án số 300/2026/DS-PT ngày 30/9/2026 của TAND thành phố Hải Phòng đặt ra đồng thời ba vấn đề: hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất vô hiệu một phần; thời hiệu yêu cầu chia di sản đã hết; và giao dịch thế chấp được xác lập sau đó có được bảo vệ hay không.
Hội đồng xét xử xác định hợp đồng tặng cho chỉ vô hiệu một phần, bởi nhà đất là tài sản chung của vợ chồng cụ Nguyễn Trác C1 và cụ Nguyễn Thị D1. Cụ D1 chỉ có quyền định đoạt đối với phần tài sản của mình, tương ứng 1/2 nhà đất; 1/2 còn lại là di sản của cụ C1.
Đối với phần di sản của cụ C1, cụ mất năm 1982 và thời hiệu yêu cầu chia di sản đã hết. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử không đồng tình với việc cấp sơ thẩm xác định phần di sản này có thể được chia như tài sản chung.
Bản án phân tích:
“Trong vụ án này, mặc dù thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia di sản của cụ C1 đã hết nhưng cũng không đủ điều kiện để chuyển di sản đó thành tài sản chung.”
Lý do được Hội đồng xét xử chỉ rõ: theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP, sau khi hết thời hạn chia thừa kế, di sản có thể chuyển thành tài sản chung của các đồng thừa kế khi không có tranh chấp về hàng thừa kế và các đồng thừa kế đều thừa nhận di sản chưa chia. Trong vụ án này, ông Nguyễn Trác C lại không thừa nhận thửa đất tranh chấp là di sản của cụ C1. Vì vậy, điều kiện để chuyển thành tài sản chung không được đáp ứng.
Một vấn đề khác phát sinh từ chính phần đất này: mặc dù hợp đồng tặng cho bị xác định vô hiệu một phần, ông C đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sử dụng giấy chứng nhận đó để thế chấp cho ngân hàng.
Hội đồng xét xử xác định ngân hàng là người thứ ba ngay tình theo Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015. Do đó, hợp đồng thế chấp không bị vô hiệu chỉ vì giao dịch tặng cho trước đó có một phần vô hiệu.
Hội đồng xét xử nhận định:
“Mặc dù hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ D1 và ông C vô hiệu một phần nhưng sau khi được tặng cho quyền sử dụng đất, ông C đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thế chấp quyền sử dụng tại V1 để vay tiền. Vì vậy, V1 được xác định là người thứ ba ngay tình và hợp đồng thế chấp giữa V1 và ông C không bị vô hiệu theo quy định tại Điều 133 của Bộ luật Dân sự.”
Như vậy, trong cùng một vụ án, việc hết thời hiệu chia thừa kế không làm mất đi yêu cầu xem xét nguồn gốc và quyền đối với di sản; đồng thời, việc hợp đồng tặng cho vô hiệu một phần cũng không dẫn tới hệ quả tất yếu là giao dịch thế chấp sau đó bị vô hiệu.
Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm và không chấp nhận kháng cáo của các đương sự.
----------------------------------------------------
CÔNG TY LUẬT TNHH YJM – YOUR LEGAL PATHS
📞 Hotline 24/7: 0973 579 690
📍 Trụ sở chính: Tầng 4 số 177 Quan Hoa, phường Nghĩa Đô, Hà Nội
📍Chi nhánh 1: Tầng 1, số 79 Hồ Xuân Hương, Xâm Xuyên, Hồng Vân, Hà Nội.
📍Chi nhánh 2: Tầng 3, số 26 Huỳnh Khương Ninh, Tân Định, TP.HCM
‼️Follow tik tok: Luật sư Yến
