01/03/2022
HỢP ĐỒNG TRÁCH NHIỆM
Theo quy định của pháp luật về lao động.
Trong nhiều năm tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp, tôi đã gặp rất nhiều trường hợp, các chủ doanh nghiệp gặp rắc rối trong việc yêu cầu người lao động bồi thường thiệt hại khi không nắm rõ quy định pháp luật, trong hợp đồng lao động không có quy định và giữa Người sử dụng lao động (NSDLĐ) và Người lao động (NLĐ) cũng không thỏa thuận nào liên quan. Trong khi, BLLĐ 2012 và BLLĐ 2019 đã có quy định về nội dung này. Nay, nhân có một vụ việc thực tế, xin được bình luận đôi điều về nội dung này.
Điều 129, BLLĐ 2019 quy định như sau:
Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động của người sử dụng lao động.
"Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường hoặc nội quy lao động; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm…”.
Như vậy đã rõ, mục đích của hợp đồng trách nhiệm, là để thỏa thuận về việc bồi thường thiệt hại trong trường hợp Người lao động (NLĐ) gây thiệt hại về tài sản của Người sử dụng lao động (NSDLĐ).
Đối với những ngành nghề có nguy cơ cao người lao động có thể gây ra thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, thì việc ký kết Hợp đồng trách nhiệm là một cách hiệu quả để nâng cao trách nhiệm của người lao động, đồng thời bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trong những trường hợp người lao động cố tình có những hành vi gây ra thiệt hại cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, nội dung hợp đồng trách nhiệm ngoài việc thỏa thuận về việc bồi thường thiệt hại trong trường hợp người lao động gây ra thiệt hại, cũng cần thể hiện được nghĩa vụ, trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc hướng dẫn quy trình làm việc, tiêu chuẩn, điều kiện cần đảm bảo, tuân thủ trong quá trình làm việc để đảm bảo không xảy ra trường hợp có thiệt hại về tài sản xảy ra. Người lao động có trách nhiệm tuân thủ các hướng dẫn, quy trình, quy định này. Trường hợp không tuân thủ đúng và đầy đủ dẫn đến thiệt hại thì phải bồi thường.
Hợp đồng trách nhiệm có lẽ còn chưa quen thuộc với các doanh nghiệp. Trường hợp không có hợp đồng trách nhiệm, việc truy cứu trách nhiệm bồi thường thiệt hại được căn cứ theo Nội quy lao động. BLLĐ đã quy định rõ, đối với những doanh nghiệp có trên 10 lao động phải có nội quy lao động bằng văn bản và đăng ký nội quy lao động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, thực tế, vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa tuân thủ quy định này. Dẫn đến, khi phát sinh trường hợp, người lao động vi phạm kỷ luật hoặc có tình gây ra thiệt hại cho tài sản của công ty thì không có căn cứ để xử lý triệt để và đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Do đó, doanh nghiệp cần lưu ý, đối với những ngành nghề có nguy cơ cao về việc NLĐ gây ra thiệt hại về tài sản cho Công ty, cần lập hợp đồng trách nhiệm và đồng thời, quy định cụ thể về trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường và mức bồi thường tại Nội quy lao động, và đừng quên, đăng ký nội quy lao động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền ( Sở Lao động - Thương binh và Xã hội)
