05/08/2026
*UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE TİCARETİ VEYA SAĞLAMA
*TCK'NUN 188/3.
*YARGITAY
BU SUÇUN FAİLİ VE MAĞDURU HERKES OLABİLİR.
SUÇUN (HUKUKİ) KONUSU UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDEDİR.
KANUNDA UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDENİN NELERDEN İBARET OLDUĞU TEK TEK (NUMERUS CLAUSUS / SINIRLI SAYI) SAYILMAMIŞTIR.
ELDE EDİLEN UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE ÜZERİNDE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ YAPTIRILARAK, SÖZ KONUSU MADDELERİN UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE OLUP OLMADIĞI BELİRLENMELİDİR.
SÖZ KONUSU SUÇUN OLUŞUMU, BİRÇOK SEÇİMLİK HAREKETLERDEN BİRİSİNİN OLUŞMASINA BAĞLIDIR.
ANCAK SEÇİMLİK HAREKETLERDEN BİRİSİNİN BULUNMASI, SUÇUN OLUŞUMU YETERLİDİR.
SUÇUN SEÇİMLİK HAREKETLERİNİ;
1- SATMAK,
2- SATIŞA ARZ ETMEK,
3- BAŞKALARINA VERMEK,
4- SEVK ETMEK,
5- NAKLETMEK,
6- DEPOLAMAK,
7- SATIN ALMAK,
8- KABUL ETMEK VE BULUNDURMAK OLUŞTURMAKTADIR.
SATMAK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET
UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDENİN MÜLKİYETİNİN BİR BEDEL VEYA İVAZ KARŞILIĞINDA SATILMASIDIR.
SATIŞ BEDELİNİN BELLİ OLMASI ŞART OLMAYIP BELİRLENEBİLİR OLMASI YETERLİDİR.
TARAFLARIN SATIM VE ALIM HUSUSUNDA ANLAŞMASI YETERLİ DEĞİLDİR, MÜLKİYETİN ALICIYA GEÇMESİ ZORUNLUDUR.
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
BU EYLEM İKİ TARAFLI BİR HUKUKİ VE FİİLİ DEVİR İLİŞKİSİDİR. SUÇUN TAMAMLANMASI İÇİN UYUŞTURUCU MADDENİN ALICININ FİİLİ EGEMENLİK ALANINA (ZİLYETLİĞİNE) GEÇMESİ GEREKİR. SÜREÇTE HAREKET BÖLÜNEBİLDİĞİ İÇİN DEVİR TAMAMLANMADAN MÜDAHALE EDİLİRSE SUÇ TEŞEBBÜS AŞAMASINDA KALIR.
ÖRNEK OLARAK;
SATICI A İLE ALICI B, 100 GRAM UYUŞTURUCU İÇİN 1.000.000 TL'YE ANLAŞIR. TARAFLAR BİR PARKTA BULUŞURLAR. SATICI CEBİNDEN UYUŞTURUCU PAKETİ ÇIKARIP ALICIYA UZATTIĞI SIRADA, PUSU KURAN POLİSLER MÜDAHALE EDER. MADDE HENÜZ ALICININ ELİNE GEÇMEDİĞİ VE ZİLYETLİK DEVREDİLMEDİĞİ İÇİN SATICI "SATMAYA TEŞEBBÜSTEN", ALICI İSE "SATIN ALMAYA TEŞEBBÜSTEN" YARGILANACAKTIR.
SATIŞA ARZ ETMEK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET
BİR KİMSENİN MALİKİ VE/VEYA ZİLYEDİ BULUNDUĞU UYUŞTURUCU VE UYARICA MADDEYİ RUHSATSIZ VEYA RUHSATA AYKIRI OLARAK SATMAK İÇİN, SATMA İRADESİNİ AÇIĞA VURAN BİR DAVRANIŞTA BULUNMASIDIR.
BURADA TEŞEBBÜS MÜMKÜN DEĞİLDİR.
SUÇ BİR SIRF HAREKET VE TEHLİKE SUÇUDUR. FAİLİN UYUŞTURUCU MADDEYİ SATMA YÖNÜNDEKİ İRADESİNİ DIŞ DÜNYAYA AÇIKLAMASIYLA SUÇ DOĞRUDAN DOĞRUYA TAMAMLANIR. ALICININ BUNU DUYUP DUYMAMASI, TEKLİFİ KABUL EDİP ETMEMESİ VEYA PAZARLIK YAPILMASI ŞART DEĞİLDİR. İRADE AÇIKLANDIĞI AN SUÇ BİTER,
ÖRNEK OLARAK;
FAİL, WHATSAPP ÜZERİNDEN BİR TANIDIĞINA "ELİMDE ÇOK KALİTELİ X MADDESİ VAR, GRAMI 2.000 TL, İLGİLENİRSEN GÖRÜŞELİM" YAZILI BİR MESAJ GÖNDERİR. KARŞI TARAF MESAJI OKUMADAN VEYA "HAYIR, İSTEMİYORUM" DİYE YANIT VERMEDEN ÖNCE FAİLİN TELEFONU POLİS TARAFINDAN ZATEN İZLENMEKTEDİR. KARŞI TARAF TEKLİFİ REDDETSE VEYA HİÇ GÖRMESE BİLE, FAİL SATMA İRADESİNİ AÇIĞA VURDUĞU AN EYLEM "SATIŞA ARZ ETMEK" SUÇUNU TAM OLARAK OLUŞTURUR,
FAİLİN SADECE TELEFON GÖRÜŞMELERİNDE BİR BAŞKASINA UYUŞTURUCU MADDE SATIMINA YÖNELİK İRADE AÇIKLAMASI SUÇUN OLUŞUMU İÇİN YETERLİDİR.
BAŞKALARINA VERMEK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
BİR KİMSENİN MÜLKİYETİNDE VEYA ZİLYETLİĞİNDE BULUNAN UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDEYİ SATIŞ SAYILMAYACAK ŞEKİLDE VE BEDEL ALMADAN VERMESİ VE DEVRETMESİDİR.
VERİLEN UYUŞTURUCU MADDENİN BİR BEDEL KARŞILIĞINDA VERİLMEMESİ HALİNDE DE ATILI SUÇ OLUŞMAKTADIR.
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
SUÇUN SATIŞTAN FARKI BEDELSİZ OLMASIDIR.
KURAL AYNIDIR: MADDENİN ZİLYETLİĞİNİN KARŞI TARAFA GEÇMESİ GEREKİR.
BÖLÜNEBİLEN HAREKET SÖZ KONUSUDUR.
MADDE KARŞI TARAFA ULAŞMADAN SÜREÇ KESİLİRSE EYLEM TEŞEBBÜS AŞAMASINDA KALIR.
ÖRNEK OLARAK;
FAİL, ARKADAŞINA İKRAM ETMEK AMACIYLA EVİNDEN UYUŞTURUCU MADDE ALIP DIŞARI ÇIKAR. ARKADAŞIYLA BULUŞTUĞU KAFEDE CEBİNDEN UYUŞTURUCUYU ÇIKARIP MASANIN ÜZERİNDEN ARKADAŞINA DOĞRU UZATIRKEN POLİS SUÇÜSTÜ YAPAR. ARKADAŞI MADDEYE DOKUNAMADAN SÜREÇ KESİLDİĞİ İÇİN EYLEM "BAŞKALARINA VERMEYE” “TEŞEBBÜS" AŞAMASINDA KALMIŞTIR.
UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDEYİ KENDİ KİŞİSEL İHTİYACINI KARŞILAMAK İÇİN KULLANACAK KİŞİYE VERİLMESİ DE BU SUÇU OLUŞTURUR.
SEVK ETMEK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
BİR KİMSENİN MÜLKİYETİNDE VEYA ZİLYETLİĞİNDE OLAN UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDEYİ KULLANMA DIŞINDA BİR AMAÇLA BİR YERDEN BİR BAŞKA YERE, BİR BAŞKASI ARACILIĞI GÖNDERMESİDİR.
ÖNEMLİ OLAN SEVKİN YAPILMASIDIR.
SEVKEDİLEN MADDENİN ALICIYA ULAŞMASI ŞART DEĞİLDİR,
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
BU HAREKETLERDE UYUŞTURUCUNUN BİR YERDEN BAŞKA BİR YERE GÖTÜRÜLMESİ (NAKİL) VEYA KARGO/KURYE İLE GÖNDERİLMESİ (SEVK) AMAÇLANIR. UYUŞTURUCU MADDE VARIŞ NOKTASINA ULAŞANA KADAR EYLEM DEVAM EDER.
DOLAYISIYLA BÖLÜNEBİLİR HAREKET SÖZ KONUSUDUR.
YOLCULUK ESNASINDA (YOLDA) YAKALANMA HALİNDE TEKNİK OLARAK TEŞEBBÜS HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI TARTIŞILSA DA YARGITAY, HAREKET TAMAMLANIP HEDEF YERE VARILMADIĞI SÜRECE BU EYLEMLERİ TEŞEBBÜSE ELVERİŞLİ KABUL EDER.
ÖRNEK OLARAK; FAİL, SİVAS'TAN İSTANBUL'DAKİ BİR UYUŞTURUCU ŞEBEKESİNE ULAŞTIRILMAK ÜZERE OTOBÜSLE UYUŞTURUCU MADDE NAKLETMEKTEDİR. OTOBÜS HENÜZ BOLU YOL KONTROL NOKTASINDAYKEN POLİS ARAMASIYLA UYUŞTURUCU ELE GEÇİRİLİR. MADDE İSTANBUL'DAKİ VARIŞ YERİNE (HEDEFİNE) ULAŞAMADAN YOLCULUK KESİLDİĞİ İÇİN EYLEM "NAKLETMEYE TEŞEBBÜS" OLARAK DEĞERLENDİRİLİR.
(EĞER İSTANBUL'A VARIP BAGAJ TESLİM ALINSAYDI SUÇ TAMAMLANMIŞ OLACAKTIR).
BU SEVKİN BEDELLİ VEYA BEDELSİZ OLMASININ BİR ÖNEMİ YOKTUR.
NAKLETMEK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
BİR KİMSENİN MÜLKİYETİNDE VEYA ZİLYETLİĞİNDE OLAN
UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDEYİ KULLANMA DIŞINDA BİR AMAÇLA BİRYERDEN BİR BAŞKA YERE, KENDİSİ VEYA BİR ADAMI ARACILIĞIYLA GÖTÜRÜLMESİDİR.
BURADA ÖNEMLİ OLAN NAKLİN YAPILMASIDIR.
NAKLEDİLEN MADDENİN ALICIYA ULAŞMASI ŞART DEĞİLDİR,
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
(SEVK ETMEK SEÇİMLİK HAREKETİNE YÖNELİK YUKARIDAKİ İZAHAT GEÇERLİDİR.)
ANCAK, UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE ALIŞ YERİNE VARMIŞ İSE ARTIK TEŞEBBÜS MÜMKÜN DEĞİLDİR.
BU NAKLİN BEDELLİ VEYA BEDELSİZ OLMASININ BİR ÖNEMİ YOKTUR.
DEPOLAMAK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDENİN BİR YERDE TUTULMASINI İFADE EDER.
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
TİPİKLİK MADDENİN TİCARİ AMAÇLA BİR YERE YERLEŞTİRİLMESİ, İSTİFLENMESİ VE ORADA KORUMA ALTINA ALINMASI SÜRECİDİR. BU YERLEŞTİRME İŞLEMİ HENÜZ BAŞINDAYKEN VEYA ENGELLENDİĞİNDE TEŞEBBÜS GÜNDEME GELEBİLİR.
ZİRA HAREKET BÖLÜNEBİLİR DURUMDADIR.
ÖRNEK OLARAK:
FAİL, BÜYÜK MİKTARDA UYUŞTURUCUYU SAKLAMAK İÇİN KİRALADIĞI BOŞ BİR DEPOYA MİNİBÜSLE YANAŞIR. ÇUVALLARI MİNİBÜSTEN İNDİRİP DEPONUN İÇİNE TAŞIMAYA BAŞLAR. İLK ÇUVALI KOYUP İKİNCİ ÇUVALI TAŞIRKEN İHBAR ÜZERİNE POLİS DEPOYU BASAR. MADDELERİN TAMAMI DEPOYA YERLEŞTİRİLİP GÜVENLİ/SABİT BİR KORUMA DÜZENİ (DEPOLAMA NETİCESİ) TAM OLARAK KURULAMADAN SÜREÇ KESİLDİĞİ İÇİN "DEPOLAMAYA TEŞEBBÜS" HÜKÜMLERİ TARTIŞILACAKTIR.
SATIN ALMAK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE ÜZERİNDEKİ FİİLİ VE HUKUKİ TASARRUF EDEBİLME HAKKININ BİR BEDEL VEYA SAİR İVAZ KARŞILIĞINDA ELDE ETMEKTİR.
TARAFLARIN SATIM VE ALIM HUSUSUNDA ANLAŞMASI YETERLİ DEĞİLDİR,
MÜLKİYETİN ALICIYA GEÇMESİ ZORUNLUDUR.
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
(SATMA SEÇİMLİK HAREKETİ İÇİN YAPILAN İZAHAT GEÇERLİDİR)
SATIN ALANIN KULLANIM İÇİN ALMAMASI GEREKİR.
TCK’NIN 188/3. MADDESİNDEKİ "SATIN ALMAK" EYLEMİNİN UYUŞTURUCU TİCARETİ SAYILMASI İÇİN SATIN ALANIN BU MADDEYİ KULLANIM DIŞINDA BİR AMAÇLA (TİCARET, BAŞKASINA VERME, DEPOLAMA VB.) ALMIŞ OLMASI GEREKİR.
KANUN KOYUCU, UYUŞTURUCU MADDEYİ SADECE KENDİ KİŞİSEL İHTİYACINI KARŞILAMAK İÇİN SATIN ALAN KİŞİLERİ "TACİR " OLARAK DEĞİL, "KULLANICI/BAĞIMLI" OLARAK KABUL ETMEKTEDİR..
EĞER KİŞİ UYUŞTURUCUYU KULLANMAK İÇİN SATIN ALIYORSA, EYLEMİ TCK 191 KAPSAMINA GİRERKEN UYUŞTURUCUYU SATMAK, BAŞKASINA DEVRETMEK VEYA TİCARETİNİ YAPMAK İÇİN SATIN ALIYORSA, EYLEMİ TCK 188/3 KAPSAMINA GİRMEKTEDİR.
KABUL ETMEK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
BİR KİMSENİN BAŞKASINA AİT UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDENİN ZİLYETLİĞİNİ HERHANGİ BİR KARŞILIK VERMEDEN ÜZERİNE ALMASIDIR.
BU SEÇİMLİK HAREKETTE TEŞEBBÜS MÜMKÜNDÜR.
BAŞKASINA AİT UYUŞTURUCUYU BEDELSİZ OLARAK TESLİM ALMA EYLEMİDİR VE HAREKET BÖLÜNEBİLİR.
BU SEBEPLE TESLİM ALMA EYLEMİ FİZİKSEL OLARAK GERÇEKLEŞMEDEN ÖNCE SÜREÇ KESİLİRSE TEŞEBBÜS OLUŞUR.
ÖRNEK OLARAK; BİR KURYE, FAİLİN KAPISINI ÇALAR VE ONA UYUŞTURUCU BARINDIRAN BİR PAKET UZATIR. FAİL PAKETİ ALMAK İÇİN ELİNİ UZATIR, TAM PAKETİ KAVRAYACAKKEN KURYE KILIĞINDAKİ SİVİL POLİS KENDİNİ TANITIR. FAİL MADDEYİ FİİLEN TESLİM ALIP KENDİ HAKİMİYET ALANINA GEÇİREMEDİĞİ İÇİN EYLEM "KABUL ETMEYE TEŞEBBÜS" SEVİYESİNDE KALMAKTADIR.
ALANIN KULLANIM İÇİN ALMAMASI GEREKİR.
TCK’NIN 188/3. MADDESİNDEKİ "KABUL ETMEK" EYLEMİNİN UYUŞTURUCU TİCARETİ (SAĞLAMA) SUÇU SAYILMASI İÇİN DE TIPKI SATIN ALMADA OLDUĞU GİBİ ALAN KİŞİNİN BU MADDEYİ KULLANIM DIŞINDA BİR AMAÇLA (TİCARET, BAŞKASINA ULAŞTIRMA, SAKLAMA VB.) KABUL ETMİŞ OLMASI GEREKİR.
EĞER KİŞİ UYUŞTURUCU MADDEYİ SADECE VE SADECE KENDİSİ KULLANMAK/TÜKETMEK AMACIYLA BEDELSİZ OLARAK KABUL EDİYORSA, EYLEMİ UYUŞTURUCU TİCARETİ (TCK 188/3) DEĞİL, KULLANMAK İÇİN UYUŞTURUCU BULUNDURMA/KABUL ETME (TCK 191) SUÇUNU OLUŞTURUR.
BULUNDURMAK ŞEKLİNDEKİ SEÇİMLİK HAREKET;
BİR KİMSENİN KENDİSİNE VEYA BAŞKASINA AİT UYUŞTURUCU MADDEYİ KULLANIM AMACI DIŞINDA ÜZERİNDE VEYA HÂKİMİYETİ ALTINDA BULUNAN BİR YERDE BULUNDURMASIDIR.
SUÇA TEŞEBBÜS MÜMKÜN DEĞİLDİR.
BULUNDURMA EYLEMİ KESİNTİSİZ (MÜTEMADİ) BİR SUÇTUR.
BİR UYUŞTURUCU MADDE YA FAİLİN HÂKİMİYET ALANINDADIR (CEBİNDEDİR, EVİNDEDİR, ARABASINDADIR) YA DA DEĞİLDİR. "BULUNDURMAYA ÇALIŞMAK" GİBİ BİR ARA AŞAMA OLAMAZ.
MADDE FAİLİN EGEMENLİĞİNE GİRDİĞİ AN SUÇ ZATEN TAMAMLANMIŞTIR. GİRMEDİYSE SUÇ ZATEN YOKTUR.
ÖRNEK OLARAK;
FAİL, EVİNDEKİ YATAK ODASINDA, GARDIROBUN GİZLİ BÖLMESİNDE SATIŞA HAZIR UYUŞTURUCU BULUNDURMAKTADIR. POLİS BASKIN YAPAR VE UYUŞTURUCUYU BULUR. FAİL "BEN BUNU SATMADIM, SADECE DOLAPTA DURUYORDU, EYLEMİM TEŞEBBÜSTÜR" DİYEMEZ. MADDEYE SAHİP OLUP EGEMENLİK ALANINDA TUTTUĞU AN "BULUNDURMAK" SUÇU TAM OLARAK İŞLENMİŞTİR.
ÖNEMLE VE TEKRAR BELİRTMEK GEREKİR Kİ;
TCK'NIN 188/3. MADDESİNDE BELİRTİLEN SUÇUN SEÇİMLİK HAREKETLERİNDEN OLAN, BAŞKALARINA VERMEK, SEVK ETMEK, NAKLETMEK, DEPOLAMAK, KABUL ETMEK VE BULUNDURMAK HALLERİNDE, SUÇUN KONUSU OLAN UYUŞTURUCU MADDENİN BİR BEDEL KARŞILIĞINDA NAKLEDİLMESİ, SEVKEDİLMESİ, VERİLMESİ, DEPOLANMASI, ALINMASI VEYA BULUNDURULMASI ZORUNLU DEĞİLDİR. ANILAN EYLEMLER BİR BEDEL KARŞILIĞINDA YAPILMASA DAHİ, ATILI SUÇ OLUŞMAKTADIR.
NİTEKİM,
YARGITAY CEZA GENEL KURULU'NUN 06.03.2012 TARİH VE 2011/10-387-2012/75 SAYILI KARARIYLA 10.CEZA DAİRESİ'NİN İSTİKRAR KAZANMIŞ UYGULAMALARINA GÖRE EYLEMİN UYUŞTURUCU MADDE KULLANMAK SUÇUNU MU YOKSA UYUŞTURUCU MADDE TİCARETİ YAPMAK SUÇUNU MU OLUŞTURDUĞUNUN TESPİTİ BAKIMINDAN,
1-ELE GEÇİRİLEN UYUŞTURUCU MADDENİN MİKTARI,
2-ELE GEÇİRİLİŞ BİÇİMİ,
3-UYUŞTURUCUNUN ELE GEÇİRİLDİĞİNDEKİ MEVCUT HALİ,
4-UYUŞTURUCU İLE BİRLİKTE ELE GEÇEN MALZEMELERİN ÖZELLİĞİ,
5-İSTİHBARİ BİR ÇALIŞMANIN YAPILIP YAPILMADIĞI,
6-BU YÖNDE BİR İHBARIN BULUNUP BULUNMADIĞI,
7-SANIĞIN AŞAMALARDAKİ SAVUNMALARI GİBİ OLGULARIN BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKMEKTEDİR.
