24/09/2018
Arabuluculuk Nedir?
Mevzuatımıza 07.06.2012 tarih ve 6325 Sayılı Kanunla giren Arabuluculuk kavramı, alternatif bir çözüm Bulma yöntemidir. Özünde tarafların kendi çözümlerini kendilerinin bulmasını amaçlaması, çözümü tamamen tarafların kendi ellerine bırakması, emredici hukuk kuraları ayrık olmak üzere çözümde haklılık esasına dayanmaması, sürecin işlemesinde tarafların irade ve önerilerinin öncelik kazanması belli başlı özellikleridir.
Ancak ARABULUCULUĞA başvurmanın belki de en önemli ve diğer uyuşmazlık yöntemlerinden üstün yönü, son derece az masrafla ve kısa sürede sonucun elde edilmesidir.
Arabulucuya başvurmak, HERHANGİ BİR HARCA ve (Arabuluculuk ücreti hariç) EKSTRA bir GİDERE tabi değildir.
Arabuluculuk sürecini başlatmak için bir başvuru gerekli ve YETERLİDİR.Bu süreç içinde, Arabuluculuk Asgari ücret sözleşmesinden az olmamak koşuluyla ödenecek ARABULUCU ÜCRETİ dışında taraflarca bir ödeme, harç, gider vb yapılmamaktadır. Ve yine arabulucuya ödenecek ücreti de taraflar eşit olarak paylaşacakları için, en az masrafla en tatmin edici sonucu almak mümkün olacaktır.Kaldı ki Arabuluculık Ücretinin ödenmesi konusunda da taraflar arasında müzakere yapıp oranın değiştirilmesi veya taraflardan birine ait olacağının kararlaştırılması da Arabuluculuk müzakerelerinde mümkün olabilmektedir.
Yasaya göre Arabuluculuk ücreti anlaşma olmaması durumunda, Arabuluculuk Asgari ücret tarifesinde belirtilen saat ücreti üzerinden, anlaşma olması durumunda da Anlaşma Belgesinde yer alan rakam üzerinden belirli bir yüzde olarak alınmaktadır. Bu oran 2018 yılı tarifesine göre tek Arabulucu görev yapmışsa 30.000 Tl ye kadar olan rakamlarda % 6 dır.
Arabulucuya başvurularak en kısa sürede sonuç almak mümkündür. Mahkemelerdeki gibi ayları bulan celse araları yoktu. Aynı gün içinde dahi birbirini takip eden oturumları yapmak mümkündür. Ve tekrar etmek gerekir ki, bu oturumlarda taraflar kendilerine uyan en uygun çözümleri sunabilecekler, (Emredici hukuk kuralları ayrık olmak üzere), kendilerini kanun maddeleri ve mevzuat hükümleriyle bağlı bir durumda bulmayacaklar, kendileri, ilişki ve çıkarlarına en uygun çözümü bulacaklardır.
Arabuluculuk sürecinde taraflar he zaman masadan kalkıp, arabuluculuğu sonlandırabileceklerdir. Ancak böyle bir durumda arabulucudan kaynaklanmayan bir durum söz konusuysa Arabulucu ücretini ödemeyle yükümlü olacaklardır.
Yine Arabuluculuk sürecinde gizlilik ilkesi hakimdir. Gizlilik ilkesine arabulucu da dahil olmak üzere, sürece katılan tüm taraf ve kişilerin titizlikle uyması gerekmektedir. Öyle ki süreçte yaşananların gizliliği ilkesine uymayan kim olursa olsun, kanun şikayet edilmesi durumunda hapis cezasıyla cezalandırmayı müeyyide olarak koymuştur. Tarafların kabulüyle dahi görsel ve işitsel kayıt yapmak mümkün değildir.
Arabuluculuk süresince arabuluculuğa davet yazısının, bu yazıyı kabulün, arabuluculuk sürecinde yapılan öneri ve tekliflerin, kabullerin, düzenlenen belgelerin arabuluculuğun olumlu sonuçlanmaması halinde taraflar açısından bir bağlayıcılığı yoktur. Öyle ki delil olarak dahi kullanılması mümkün değildir. Elbette ki tarafların arabuluculuğa başvurmadan önce ellerinde var olan ve delil niteliği taşıyan belgeler bu hükmün dışında olup sırf arabuluculuk sürecinde kullanıldılar diye delil niteliğini kaybetmemektedirler.
Arabulucu çözüm bulma sürecinde TARAFSIZ olmak zorundadır. Her iki tarafa eşit mesafede olup, süreç içerisinde bu tarafsızlığını koruması gerekmektedir.
Arabuluculukta çözümü bulup sonuca giden tarafların BİZZAT KENDİLERİ yani SİZLERSİNİZ.Bu süreçte avukatlarınızdan hukuki desteği her zaman alabilirsiniz. Oturumlarda onlarla birlikte olabilirsiniz. Ama unutmayalım ki çözümde haklılık değil, KARŞILIKLI İLİŞKİ VE MENFAATLER önemli olduğu için, bizzat oturumlara katılıp müzakere etmeniz beklenmektedir. Ve yine avukatınızın da katılması durumunda vekaletnamesinde ayrıca yetkilendirilmesi gerekmektedir.
Arabuluculuktaki usulü sizler belirlersiniz. Bir tarafın diğer tarafa bir üstünlüğü, önceliği söz konusu bile değildir. Elbetteki bu usulü belirlemeyi Arabulucuya bırakma hakkınız her zaman mevcuttur.
Arabuluculuk sonucunda Arabulucu Tarafından bir belge (Sonuç TUTANAĞI) DÜZENLENECEKTİR. Bu belgede sizlerin de imzasının olması gerekliliktir. Sonucun anlaşmayla çözümlenmesi durumunda bu tutanak ANLAŞMA TUTANAĞI adını alır. Ve artık sizler açısından bir özel Hukuk Sözleşmesidir ve bağlayıcıdır. Daha kuvvetli bir uygulanma olanağı isterseniz, usulü bir işlemle Sulh hukuk Mahkemesinden , eğer dava açılmış ve görülüyorsa davanın görüldüğü yer Mahkemesinden İCRA EDİLEBİLİRLİK ŞERHİ alarakTutanağına ilam hükmü kazandırıp, tüm kullanımlarınızda maktu harçla işlem yapmanız mümkün olmaktadır.
Yine hemen belirtmek gerekir ki 25.10.2017 Tarihinde yürürlüğe giren 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m:24 gereği, Arabuluculuk Faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması halinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca DAVA AÇILAMAMAKTADIR.
Hemen belirtmek gerekir ki Arabuluculuk Nihai Tutanaklarında arabulucunun İMZASININ olması, belgenin geçerli kabul edilebilmesi için olmazsa olmaz dır.Ve bu imzayı da ancak ADALET BAKANLIĞI ARABULUCULAR SİCİLİNE KAYITLI, LİSANS ALMIŞ ARABULUCULAR atabilmektedir.
Arabuluculuk yöntemine başvurmuş olmanız sizin diğer yöntemlere başvurma hakkınızı kaldırmaz. Ancak Arabuluculuk sürecinde çözüm elde edilmesi ve bunun bir tutanağa bağlanıp imzalanması, anlaşmazlığın çözümlenmesi anlamına gelip, aynı konuda Mahkeme veya Tahkime başvurma hakkınızı engellemektedir.
Arabuluculuğa Özel Hukuk uyuşmazlıklarında gidebilirsiniz. Örn.İş akdiniz sonlandıysa ödenmeyen alacaklarınız (Kıdem, ihbar tazminatları, ücret alacakları, fazla mesailer, genel tatil ve hafta tatili ücretler v.b), Ticari ilişkilerinizdeki sorunlarınız, boşanmada mal paylaşımı, komşuluk hukukundan kaynaklanan problemler……….
Ancak örn SGK bildirilmeyen çalışmalarınızın çözümünü Arabulculukla sağlayamazsınız. Veya Boşanmanızı Arabulucu eliyle yapamazsınız, Kat Mülkiyetinden doğan sorununuzu Arabulucuyla çözemezsiniz.
Hangi anlaşmazlıkların Arabulucu yoluyla çözümünün mümkün olabildiğini, en sağlıklı bir arabulucudan öğrenebilirsiniz. Ve belki de anlaşmazlıkların çözümünde ilkönce bir arabulucuya başvurmak, sizi gereksiz masraf ve yükümlülüklerden kurtaracak, çok kısa zamanda, karşı tarafla (Belki bir komşunuz, Belki arkadaşınız, belki uzun süreli iş yapmayı düşündüğünüz müşteriniz vb..) ilişkilerinizi bozmadan sorununuzu çözmeye yardımcı olacaktır.
Arabulucular, HUKUK tahsili yapmış, en az mesleğinde 5 yıl kıdemi olan, zorunlu Arabuluculuk Eğitimi almış ve Adalet Bakanlığı tarafından yapılan yazılı ve uygulamalı sınav sonucu başarılı olmuş kişilerdir. Ancak, Adalet Bakanlığınca tutulan Sicile kayıt yaptırmak koşuluyla mesleklerini icra edebilmektedirler. Bu nedenle son derece donanımlı ve Adalet Bakanlığı denetiminde olan Arabulucularla anlaşmazlıklarınızı çözüm yoluna gitmeniz, size süre ve ekonomik açıdan son derece fayda sağlayacaktır.
Sonuç olarak diyorum ki “Çözümün dışında kalmayın, ÇÖZÜME ORTAK OLUN.”
Arb.Av. Şeyda KIZILRAY
