27/01/2020
Konkordato talep eden şirket alacaklılarının veya konkordato haberlerini duyan toplumun konkordato olgusundan genel olarak hoşnut olmadığını gözlemliyoruz.
Halbuki ismi, ister "konkordato" olsun, isterse "iflas erteleme" olsun, yeniden yapılandırma araçlarına ekonomik düzen içerisinde ihtiyaç duyulmaktadır. Yeniden yapılandırmanın iki önemli amacından biri, zor durumda olan şirketlere ikinci bir şans tanınmasıdır. Bir diğeri ise alacaklıların korunmasıdır ki söz konusu iki amaç birbiriyle çoğu zaman çekişmekte ve bir kanun düzenlemesinin borçlu yanlısı mı yoksa alacaklı yanlısı mı olduğu hangi amaca daha ağırlık verildiğine göre değişmektedir.
Yeniden yapılandırma araçlarının bulunmadığı bir hukuk düzenindeki doğal sonuç, şirketin iflası ve tasfiyesidir. Ne var ki iflas ve sonucunda şirketin tasfiye edilmesinin alacaklılara ve ekonomik anlamda topluma katkısı oldukça düşüktür:
2006 yılındaki çalışmalarında Bris, Welch ve Zhu, yeniden yapılandırmaların tasfiyelere oranla %78 daha iyi bir finansal değer yarattığını belirtmektedir. Bununla beraber yazarlar, teminatlı alacaklıların tasfiyelerde %32'den %51'e kadar oranlarda tahsilat sağladıklarını bunun karşısında yeniden yapılandırmalarda ise teminatlı alacakların %72'sinin tahsil olunduğunu saptamışlardır. Teminatsız alacaklıların ise tasfiyelerde %95'inin hiç tatmin olamadığını yeniden yapılandırmalarda ise %52 tahsilat sağlandığını eklemişlerdir.
Druin ve Allgrunn'un 2014 yılındaki çalışmasında ise ekonomik etkileri bakımından yeniden yapılandırma ve tasfiye karşılaştırması yapılmıştır. Çalışma bulgularında, yeniden yapılandırma sonrası şirketlerin gerek istihdam gerekse GSYH bakımından katkılarının bulunduğunu saptamışlardır. Tasfiyeye girmesindense yeniden yapılandırma sonrası şirketlerin gerek alacaklılarına gerekse şirket sahipleri ve çalışanlar dahil tüm paydaş ve topluma daha büyük bir yarar sağladığı belirtilmiştir.
Acaba bizler, günlük hayatımızda, örneğin borçlumuzun finansal sıkıntıda olduğu dönemde hangisini tercih ediyoruz? İflas mı etsin? Yoksa borçlarını yeniden yapılandırarak kendisine ikinci bir şans mı verilsin diyoruz?
Bilimsel çalışmalara bakıldığında, alacağımız ister teminatlandırılmış olsun isterse iflas halinde 4. sıra adi alacak sırasında olacak ticari alacak olsun verilecek mantıklı cevap şirkete ikinci bir şans verilmesidir. Zira tahsilat oranları, ülkemizdeki uygulamalarda da gördüğümüz üzere, iflas yoluyla tasfiye halinde, özellikle teminatsız ticari alacaklar için çoğu zaman kocaman bir sıfır olmaktadır.
(Bu yazıda belirtilen bilimsel çalışmalarda adı geçen "Yeniden Yapılandırma", Amerika'daki Chapter 11 Reorganization , "Tasfiye" ise yine Amerika'daki Chapter 7 Liquidation prosedürleridir.)
(Kaynak: Arturo Bris, Ivo Welch and Ning Zhu (2006). The Costs of Bankruptcy: Chapter 7 Liquidation versus Chapter 11 Reorganization. Journal of Finance, 61, 1253, 1269)
(Kaynak: The economic impact of Chapter 11 reorganization versus Chapter 7 liquidation, Wade D Druin and Mike Allgrunn, in Journal of Criminal Justice and Legal issues, Volume 2, September 2014. )
