13/08/2026
มาทำความรู้จักกับคำศัพท์ ปัจจัยชำระเงินต่างประเทศ คืออะไร?? กับ BullFinBar
1. ความหมายของ “ปัจจัยชำระเงินต่างประเทศ”
ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 13 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 27 พ.ศ. 2565 ออกตามพระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน พ.ศ. 2485
“ปัจจัยชำระเงินต่างประเทศ” หมายความว่า
เงินตราต่างประเทศ เช่น ธนบัตร เงินฝาก หรือเงินตราสกุลต่างประเทศ
และ เล็ตเตอร์ออฟเครดิต (Letter of Credit: L/C) รวมถึงเอกสารหรือคำสั่งที่รับรองว่าจะจ่ายหรือชำระเงินในต่างประเทศ เช่น Authority to Purchase และเอกสารที่มีลักษณะทำนองเดียวกันซึ่งพึงจ่ายในต่างประเทศ
2. การประกอบธุรกิจหรือดำเนินกิจการเกี่ยวกับปัจจัยชำระเงินต่างประเทศ
หมายถึง การดำเนินกิจการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการและให้บริการด้านการชำระเงินระหว่างประเทศ รวมถึงการซื้อ ขาย ฝาก ถอน แลกเปลี่ยน โอน ให้กู้ยืม หรือให้บริการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยชำระเงินต่างประเทศ
3. หน่วยงานที่กำกับดูแล
กฎหมายหลักคือ พระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน พ.ศ. 2485 และกฎกระทรวงหรือประกาศที่ออกตามกฎหมายดังกล่าว
มี 2 หน่วยงานหลัก
1) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นผู้มีอำนาจออกใบอนุญาตและกำหนดประเภท ขอบเขต หลักเกณฑ์ และเงื่อนไขของธุรกิจ
2) ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ทำหน้าที่กำกับดูแลการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และเป็นช่องทางสำคัญในการรับคำขออนุญาต ติดตาม และกำกับผู้ประกอบธุรกิจ
4. ต้องทำธุรกรรมผ่านผู้ได้รับอนุญาต
โดยหลัก ต้องดำเนินการกับผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับอนุญาตหรือได้รับการขึ้นทะเบียนตามกฎหมาย โดยเฉพาะการซื้อ ขาย แลกเปลี่ยน หรือโอนเงินตราต่างประเทศ
กฎกระทรวงกำหนดว่า บุคคลใดจะประกอบธุรกิจเกี่ยวกับปัจจัยชำระเงินต่างประเทศไม่ได้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี หรือได้รับการขึ้นทะเบียนจากเจ้าพนักงานแล้วแต่กรณี นอกจากนี้ การซื้อ ขาย ให้กู้ยืม แลกเปลี่ยน หรือโอนปัจจัยชำระเงินต่างประเทศโดยทั่วไปต้องกระทำผ่านหรือกับผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับอนุญาต เว้นแต่มีคำสั่งยกเว้นของเจ้าพนักงาน
5. ประเภทผู้ได้รับอนุญาตในประเทศไทย
ตามการจัดประเภทของ ธปท. ผู้ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับปัจจัยชำระเงินต่างประเทศที่สำคัญ ได้แก่
1⃣ นิติบุคคลรับอนุญาต -- ธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินเฉพาะกิจที่ได้รับอนุญาตให้ซื้อ ขาย ฝาก ถอน โอน หรือให้กู้เงินตราต่างประเทศแก่ลูกค้า
2⃣ นิติบุคคลที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจการซื้อและขายธนบัตรต่างประเทศ โดยไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินเฉพาะกิจ
3⃣ ตัวแทนโอนเงินระหว่างประเทศ -- นิติบุคคลที่ได้รับอนุญาตให้รับโอนหรือโอนเงินระหว่างประเทศ โดยไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินเฉพาะกิจ
4⃣ ศูนย์บริหารเงิน -- นิติบุคคลที่บริหารจัดการเงินตราต่างประเทศให้บริษัทในเครือทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ เช่น การทำ Re-invoicing, Netting, การบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน และการบริหารสภาพคล่อง
5⃣ บริษัทรับอนุญาต -- นิติบุคคลที่ได้รับอนุญาตให้ซื้อและขายเช็คเดินทาง โดยไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินเฉพาะกิจ
6⃣ นายหน้าซื้อขายเงินตราต่างประเทศ -- นิติบุคคลที่จับคู่ธุรกรรมซื้อขายหรือแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศระหว่างลูกค้าที่ต้องการซื้อหรือขาย โดยนายหน้ามิได้ทำหน้าที่เป็นคู่สัญญาหลักของธุรกรรม
7⃣ บริษัทหลักทรัพย์รับอนุญาต -- บริษัทหลักทรัพย์ที่ได้รับอนุญาตให้ซื้อ ขาย หรือแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนในหลักทรัพย์
8⃣ ผู้ประกอบธุรกิจเงินอิเล็กทรอนิกส์รับอนุญาต -- นิติบุคคลที่ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์สกุลเงินต่างประเทศเพื่อชำระหรือรับชำระค่าสินค้าและบริการกับต่างประเทศ
9⃣ ผู้ประกอบธุรกิจซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าฟิวเจอร์สที่อ้างอิงอัตราแลกเปลี่ยนเงิน -- ได้แก่ นิติบุคคลที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้าฟิวเจอร์สที่อ้างอิงกับอัตราแลกเปลี่ยน ผู้ประกอบธุรกิจนั้นรวมถึงศูนย์ซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า สำนักหักบัญชีสัญญาซื้อขายล่วงหน้า และตัวแทนซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ด้วย
#กฎหมาย
