18/08/2026
📢 **[คดีเด็ดกฎหมายปกครอง] ค้าขายบนถนนสาธารณะ... กลิ่นเหม็น-น้ำเสีย เทศบาลสั่งห้ามขายเด็ดขาดได้หรือไม่?!** 🛑🐟🥩
* **หัวข้อ:** อำนาจเจ้าพนักงานท้องถิ่นในการออกประกาศห้ามจำหน่ายสินค้าประเภทเนื้อสัตว์สดบนถนนสาธารณะ
* **ระดับ:** ศาลปกครองสูงสุด (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 1449/2558)
* **ปีคำพิพากษา:** 2558
* **หน่วยงานรัฐ:** เทศบาล (นายกเทศมนตรีในฐานะเจ้าพนักงานท้องถิ่น)
* **จังหวัด:** ไม่ระบุแน่ชัดในเอกสารข้อเท็จจริง
* **ประเภทคดี:** คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกกฎหรือคำสั่งทางปกครองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ฟ้องขอให้เพิกถอนประกาศเทศบาล)
---
📖 **เรื่องย่อ:**
พ่อค้าแม่ค้าอาหารสด 29 ราย ขายเนื้อหมู ไก่ ปลา และอาหารทะเลบนถนนสาธารณะในเขตพื้นที่ผ่อนผันของเทศบาล แต่เนื่องจากมีการชำแหละ ล้างเนื้อสัตว์ แล้วเทน้ำทิ้งลงถนน ทำให้เกิดกลิ่นเหม็น สกปรก ไม่ถูกสุขลักษณะ และพื้นที่ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานตลาดสดถึง 2 ครั้ง ผู้ประกอบการอาคารพาณิชย์โดยรอบจึงร้องเรียน เทศบาลจึงออกประกาศ **"ห้ามจำหน่ายสินค้าประเภทเนื้อสัตว์สดทุกชนิดบนถนนสาธารณะโดยเด็ดขาด"** พร้อมจัดพื้นที่ในตลาดสดรองรับ กลุ่มพ่อค้าแม่ค้าไม่พอใจ อ้างว่าเคยได้รับอนุญาตและมีหนังสือรับรอง 3 ปี จึงรวมตัวกันฟ้องศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนประกาศดังกล่าว
⏳ **Timeline เหตุการณ์:**
1. เทศบาลเดิมเคยประกาศผ่อนผันให้พ่อค้าแม่ค้าขายสินค้าบนถนนสาธารณะได้
2. เกิดปัญหาการเทน้ำล้างปลา/เนื้อสัตว์ ส่งกลิ่นเหม็นและสกปรก จนชาวบ้านและร้านค้ารอบข้างร้องเรียน ทั้งยังไม่ผ่านเกณฑ์ประเมินตลาดสด 2 ครั้ง
3. เทศบาลตั้งคณะกรรมการฯ มีมติให้ออกประกาศห้ามขายเนื้อสัตว์สดบนถนนสาธารณะเด็ดขาด และจัดหาแผงค้าในตลาดสดเทศบาลให้ย้ายเข้าไปขาย
4. มีการเจรจาพูดคุยกันถึง 2 ครั้ง แต่กลุ่มผู้ค้าไม่ยอมย้ายเข้าไปในตลาดสดตามที่จัดไว้ให้
5. ผู้ค้าทั้ง 29 ราย ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนประกาศเทศบาล
6. ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายกฟ้อง (ประกาศของเทศบาลชอบด้วยกฎหมายแล้ว)
---
⚖️ **ประเด็นข้อกฎหมาย:**
การที่นายกเทศมนตรีออกประกาศห้ามจำหน่ายสินค้าประเภทเนื้อสัตว์สดทุกชนิดบนถนนสาธารณะโดยเด็ดขาด เป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่?
---
📚 **หลักกฎหมายที่เกี่ยวข้อง:**
* **พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มาตรา 41 วรรคหนึ่ง และมาตรา 42 วรรคหนึ่ง (2):** ให้อำนาจนายกเทศมนตรี (เจ้าพนักงานท้องถิ่น) ควบคุมดูแลที่หรือทางสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชน และมีอำนาจออกประกาศกำหนดเขตห้ามจำหน่ายสินค้าบางชนิด/ประเภท หรือกำหนดเงื่อนไขในการจำหน่ายได้
* **พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มาตรา 55 วรรคหนึ่ง:** ใบอนุญาตให้จำหน่ายสินค้าในที่หรือทางสาธารณะมีอายุคราวละ **1 ปีเท่านั้น**
---
gavel **ผลคำพิพากษา:**
**ศาลปกครองสูงสุดพิพากษายกฟ้อง** โดยวินิจฉัยว่า การกระทำของผู้ค้าก่อให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญและอาจเป็นอันตรายต่อสุขอนามัยของผู้บริโภค เจ้าพนักงานท้องถิ่นจึงมีอำนาจออกประกาศห้ามได้ตามกฎหมาย อีกทั้งเทศบาลได้มีมาตรการช่วยเหลือจัดหาที่ขายใหม่ในตลาดสดให้แล้ว และหนังสือรับรองเดิมมีไว้เพียงเพื่อยื่นขอกู้เงินตามนโยบายแปลงสินทรัพย์เป็นทุน ไม่ใช่ใบอนุญาตค้าขายตลอด 3 ปี ประกาศของเทศบาลจึงชอบด้วยกฎหมาย
---
👥 **สิทธิประชาชน:**
* ประชาชนและผู้พักอาศัยโดยรอบมีสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ถูกสุขลักษณะ ปราศจากเหตุเดือดร้อนรำคาญ และมีสิทธิร้องเรียนต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้เข้ามาแก้ไขดูแลทางสาธารณะได้
* ผู้ประกอบอาชีพมีเสรีภาพในการค้าขาย แต่ต้องอยู่ภายใต้กรอบของกฎหมายและไม่ละเมิดสิทธิหรือสร้างความเดือดร้อนเกินสมควรแก่ผู้อื่น
---
🔍 **หลักฐานสำคัญในคดี:**
1. เรื่องร้องเรียนจากผู้ประกอบการอาคารพาณิชย์เรื่องกลิ่นเหม็นและความสกปรก
2. รายงานผลการประเมินมาตรฐานตลาดสดที่ไม่ผ่านเกณฑ์ถึง 2 ครั้ง
3. มติคณะกรรมการกำหนดพื้นที่และประเภทการจำหน่ายสินค้าในที่สาธารณะ
4. บันทึกการเจรจาตกลงรองรับมาตรการเยียวยาย้ายเข้าตลาดสด (จำนวน 2 ครั้ง)
5. หนังสือรับรองการจำหน่ายสินค้าในพื้นที่ผ่อนผัน (ซึ่งศาลชี้ว่าใช้เพียงเพื่อขอสินเชื่อธนาคารออมสินตามนโยบายแปลงสินทรัพย์เป็นทุน ไม่ใช่ใบอนุญาตค้าขาย)
---
⚠️ **ข้อควรระวัง:**
* **สำหรับผู้ค้าขาย:** ใบอนุญาตจำหน่ายสินค้าในที่สาธารณะตามกฎหมายสาธารณสุขมีอายุปีต่อปี (1 ปีเท่านั้น) และการค้าขายในพื้นที่ผ่อนผันต้องดูแลรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด หากสร้างมลพิษหรือความเดือดร้อนรำคาญ หน่วยงานรัฐมีอำนาจยกเลิกหรือสั่งห้ามได้ทันที
* **สำหรับเจ้าหน้าที่รัฐ:** การออกคำสั่งหรือประกาศจำกัดสิทธิประชาชน ต้องอาศัยอำนาจตามที่กฎหมายให้อย่างถูกต้อง มีเหตุผลรองรับความจำเป็น (เช่น ด้านสุขอนามัย/ความสะอาด) และควรมีมาตรการเยียวยารองรับอย่างเป็นธรรม
✨ **ถ้าเห็นว่าเป็นประโยชน์ ถูกใจกดไลก์ กดติดตาม และกดแชร์ เพื่อเป็นกำลังใจและความรู้ทางกฎหมายดี ๆ ร่วมกันนะครับ!** 💙👍