09/02/2026
🇸🇪 PRACA W SZWECJI - PORADNIK DLA POCZĄTKUJĄCYCH cz. 6
📌 Jakie prawa masz na umowie godzinowej (timlön / timanställning)?
Umowa godzinowa to bardzo popularna forma zatrudnienia w Szwecji – szczególnie w sprzątaniu, budowlance, gastronomii i usługach.
Z doświadczenia własnego na początku pobytu w Szwecji, ale też z wielu Waszych historii wiem, że ogrom pracodawców zmienia grafiki dowolnie i w ostatniej chwili, zabierając godziny pracy. Często jednak jest tak, że takie ruchy wykonują Twoi bezpośredni przełożeni, a szef wszystkich szefów nawet o tym nie wie. Arbetsledare, teamledare, projektledare - to oni najczęściej ustawiają prace, dając i zabierając. I to oni odpowiadają za łamanie Twoich praw (świadomie lub też nie). Warto o to dopytać (pisemnie!) ich samych, a jeśli odpowiedź będzie niezgodna ze szwedzkim prawem, warto napisać "wyżej" i poprosić o wyjaśnienia lub zaprzestanie niektórych praktyk.
✅ Twoje podstawowe prawa na timlön
🔹 Wynagrodzenie za każdą przepracowaną godzinę
– pracodawca musi zapłacić dokładnie za faktycznie przepracowany czas (zgodnie z umową i/lub układem zbiorowym). Także za
"gotowość do pracy" czyli jeśli pojechałaś_eś na adres klienta, zgodnie z grafikiem, a w ostatniej chwili klient odbukował pracę, ten czas też jest płatny.
🔹 Ekwiwalent urlopowy (semesterersättning)
– zwykle min. 12% od wynagrodzenia brutto, wypłacany razem z pensją albo osobno.
– nawet jeśli „nie bierzesz urlopu”, pieniądze za urlop muszą być wypłacone.
- można poprosić pracodawcę, by nie wypłacał tych 12% co miesiąc, tylko zbierał na Twój urlop. Jeśli nie chcesz mieć kilku tygodni w roku bez wypłąty, to dobre rozwiązanie.
🔹 Grafik z wyprzedzeniem
– co do zasady grafik powinien być podany ok. 7-14 dni wcześniej, chyba że układ zbiorowy mówi inaczej lub praca ma charakter nieregularny.
🔹 Prawo odmówić dodatkowej pracy, zwłaszcza, jesli pojawiła się w ostatniej chwili:
– jeśli pracujesz „wg potrzeb” i nie potwierdziłaś_eś, że możesz dłużej pracować, nie masz obowiązku jej brać.
– po potwierdzeniu przyjęcia dodatkowej pracy sytuacja się zmienia (to już zobowiązanie obu stron).
🔹 Ochrona po dłuższym czasie pracy
– jeśli przez długi czas regularnie pracujesz na godzinówce, możesz mieć prawo do stabilniejszej formy zatrudnienia (np. umowy stałej) – zależnie od sytuacji i przepisów.
🇸🇪 Ile można pracować na godzinówce, żeby mieć prawo do umowy stałej?
⚖️ Co mówi prawo (LAS – lagen om anställningsskydd)
Zgodnie z LAS §5a, jeśli pracujesz na czasowej umowie (np. särskild visstidsanställning – co bardzo często dotyczy pracy na godzinówce):
👉 Po 12 miesiącach łącznej pracy u tego samego pracodawcy (w ciągu 5 lat)
👉 Twoja umowa AUTOMATYCZNIE przechodzi w umowę stałą (tillsvidareanställning)
❗ To nie jest „dobra wola” pracodawcy – to obowiązek wynikający z prawa.
⚠️ Ważne – o czym musisz wiedzieć
❗ Timlön nie gwarantuje minimalnej liczby godzin.
❗ Pracodawca może nie zaproponować dodatkowych godzin w danym tygodniu.
❗ Ale jeśli zmiana została już potwierdzona, a pracodawca ją odwoła – w wielu przypadkach należy się wynagrodzenie lub rekompensata (szczególnie jeśli pracodawca ma umowę ze związkami zawodowymi).
💡 Jak możesz się zabezpieczyć przed nadużyciami:
✔️ Zawsze zachowuj potwierdzenia zmian (SMS, aplikacja, e-mail).
✔️ Sprawdź, czy w Twojej firmie obowiązuje kollektivavtal – to często daje dodatkowe prawa.
✔️ Jeśli grafik jest regularnie zabierany z dnia na dzień – warto porozmawiać ze związkiem zawodowym lub przypomnieć pracodawcy o przepisach prawa pracy.
🇸🇪 Praca na godzinówce w Szwecji to elastyczność, ale też konkretne prawa. Znajomość zasad to Twoja ochrona.
Napisz wiadomość, jeśli potrzebujesz wsparcia.
💬 Kontakt: [email protected]
