21/03/2025
W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej dużo mówi się o prawie do posiadania pełnomocnika przez świadka podczas przesłuchania przed Prokuratorem.🧑⚖️ A jak ona wygląda w rzeczywistości?
W postępowaniu przygotowawczym, czyli śledztwie lub dochodzeniu prowadzonym przez Prokuraturę i/lub Policję👮♀️ Pokrzywdzony może działać z pełnomocnikiem, a podejrzany z obrońcą. Podejrzany to osoba, której postawiono zarzuty popełnienia przestępstwa. Jest on, podobnie jak pokrzywdzony, stroną postępowania i ma prawo do pomocy prawnej. Jest to element jego prawa do obrony.
Jeśli chodzi o inne osoby, to na mocy art. 87 § 2 Kodeksu postępowania karnego, mogą one ustanowić pełnomocnika, jeśli wymagają tego ich interesy w toczącym się postepowaniu. Takimi innymi osobami są m.in. świadkowie.
Teoretycznie świadek ma więc prawo do udziału w przesłuchaniu przez Prokuratorem i/lub Policją z pełnomocnikiem, lecz pojawia się tu jeden problem. Musi istnieć „interes” w ustanowieniu pełnomocnika. A czym jest ten „interes”?🤔 Tego kodeks nie reguluje, pozostawiając pełną swobodę Prokuratorowi w podjęciu decyzji czy taki interes istnieje, czy też nie.
Prokurator może tym samym odmówić udziału w przesłuchaniu pełnomocnikowi, nie podając przyczyn takiej decyzji. Wystarczy, że w ocenie Prokuratora nie istnieje interes. Czy świadek może się odwołać od decyzji Prokuratora? Nie.⚠️
Czy taka konstrukcja przepisu jest dobra? Moim zdaniem nie. Sam w swojej pracy spotkałem się z przypadkami, kiedy osoby były przesłuchiwane jako świadek, a wyszły z Prokuratury lub Policji jako podejrzany, bowiem bez udziału pełnomocnika ujawniały okoliczności, które były podstawą do postawienia zarzutów.
Wczoraj Naczelna Rada Adwokacka skierowała projekt zmiany art. 87 Kodeksu postępowania karnego tak, aby zapewnić każdemu prawo do posiadania pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym oraz uniemożliwić Prokuratorom jednostronne podejmowanie decyzji, czy świadkowie mają interes w posiadaniu pełnomocnika, czy też nie.
Liczę na uchwalenie zmian w prawie zaproponowanych przez Naczelną Radę Adwokacką.✊️