Radca Prawny Wrocław

23/01/2026

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Zgodnie z przepisem art. 1011§ 1 Kodeksu pracy „w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność”. Zakaz ten ma również odpowiednie zastosowanie do przypadku gdy w oparciu o przepis art. 1012 § 1 Kodeksu pracy pracownik i pracodawca zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie tej określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. Świadczenie pracodawcy(odszkodowanie) wynikające z umowy o zakazie konkurencji obejmuje w zryczałtowanej kwocie domniemane utracone korzyści w postaci nieosiągniętych dochodów (zob. postanowienie SN z 29.6.2022 r., I PSK 255/21, publ. Legalis nr 2879824). Świadczenie pracodawcy wobec pracownika ma charakter świadczenia zbliżonego do wynagrodzenia za pracę, nosząc w sobie elementy zarówno gwarancyjne, jak i rekompensacyjne, ale nie jest uzależnione od powstania jakiejkolwiek szkody w ujęciu prawa cywilnego (zob. wyrok SN z 24.10.2006 r., II PK 126/06, publ. Legalis nr 88055).
Były pracownik zachowuje prawo do odszkodowania za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej tylko wówczas, gdy tego zakazu rzeczywiście przestrzega. Naruszenie przez byłego pracownika wynikającego z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy obowiązku niepodejmowania działalności konkurencyjnej upoważnia pracodawcę do powstrzymania się od spełnienia świadczenia zgodnie z dyspozycją przepisu art.488 Kodeksu cywilnego i zaprzestania wypłaty dalszych rat odszkodowania (zob. postanowienie SN z 20.8.2024 r., III PSK 52/22, publ. Legalis nr 3112440).

26/11/2025

USTANOWIENIE PRZEZ SĄD MIĘDZY MAŁŻONKAMI ROZDZIELNOŚCI MAJĄTKOWEJ Z DATĄ WSTECZNĄ
W każdym przypadku sąd orzekając o ustanowieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami obowiązany jest z urzędu oznaczyć dzień jej ustanowienia (zob. postanowienie SN z 8.10.2014 r., w sprawie o sygn. akt II CZ 55/14).Zgodnie z przepisem art. 52 § 2 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu”. Data z którą ma być przez sąd ustanowiona rozdzielność majątkowa podlega swobodnemu uznaniu sądu(zob. postanowienie SN z 18.12.2020 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 105/20). Niedopuszczalne jest jedynie oznaczenie chwili ustanowienia rozdzielności majątkowej z dniem późniejszym od daty uprawomocnienia się wyroku (zob. postanowienie SN z 23.12.2022 r. w sprawie o sygn. akt, I CSK 3491/22).Wyjątkowym wypadkiem uzasadniającym możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż wytoczenie powództwa jest okoliczność, że małżonkowie żyli w rozłączeniu, co jednak nie oznacza, iż w każdym przypadku życia w rozłączeniu sąd ma obowiązek ustanowienia rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, lecz jedynie możliwość ustanowienia tej rozdzielności w takiej sytuacji. Należy zaznaczyć, że przy zniesieniu wspólności majątkowej z mocą wsteczną niezbędne jest uwzględnienie interesów rodziny, ale również osób trzecich, tzn. wierzycieli każdego z małżonków, nie można bowiem zawsze i automatycznie dawać pierwszeństwo ochronie interesów rodziny przed ochroną interesów wierzycieli ‎(zob. postanowienie SN z 21.3.2022 r., w sprawie o sygn. akt I CSK 1259/22, postanowienie SN z 22.12.2020 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 64/20).

12/11/2025

Zgodnie z dyspozycja przepisu art. 176 § 1 Kodeksu cywilnego Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Przepis ten pozwala nowemu posiadaczowi nieruchomości przy obliczaniu terminu zasiedzenia doliczyć czas posiadania bezpośredniego poprzednika jak i też wcześniejszych posiadaczy jeżeli uprawienie do doliczenia okresu posiadania im przysługiwało (por. post. SN z dnia 29.04.1987 r., w sprawie o sygn. akt III CRN 96/87, publ. OSNCP 1988, Nr 11, poz. 157).Przeniesienie posiadania nieruchomości może nastąpić w każdej z form przewidzianych w przepisach art. 348-351 Kodeksu cywilnego. W praktyce najczęściej doliczenie posiadania poprzednika dotyczy sytuacji gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza(art. 176 § 2 Kodeksu cywilnego).

24/09/2025

Rozliczenie konkubinatu po jego ustaniu
Wprawdzie kwestie rozliczenia konkubinatu dotyczą w istocie spraw rodzinnych to jednak leżą poza gestią prawa rodzinnego i opiekuńczego i mogą być dokonywane przy zastosowaniu przepisów kodeksu cywilnego, a w szczególności przepisów dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia. Jest to pogląd dominujący w orzecznictwie jak i w judykaturze (zob. np. uchwały SN: z 30 stycznia 1970 r., III CZP 62/69; z 27 czerwca 1996 r., III CZP 70/96, OSNC 1996, nr 11, poz. 145; wyroki SN: z 26 czerwca 1974 r., III CRN 132/74; z 21 listopada 1997 r., I CKU 155/97; z 16 maja 2000 r., V CKN 32/00; z 7 maja 2009 r., IV CSK 27/09). Należy podkreślić, że czynienie przez konkubentów nakładów na tworzoną wspólnie niesformalizowaną rodzinę nie może się ograniczać jedynie do nakładów finansowych związanych z uzyskiwaniem zarobków pozwalających funkcjonować rodzinie. Jakkolwiek uznać je należy za istotne, to także przez czynienie nakładów należy rozumieć również takie czynności jak pomoc w prowadzeniu domu, w wychowaniu dzieci, pomoc w działalności gospodarczej itp. Można zatem przyjąć, że świadczenie niemajątkowe jednego z konkubentów, polegające na dbaniu o dom i zajmowaniu się np. wspólnymi dziećmi konkubentów, które służyło bieżącej realizacji wspólnego życia, wynika z natury konkubinatu i czyni zadość zasadom współżycia społecznego, stanowi w całości świadczenie nienależne podlegające rozliczeniu po zakończeniu tego nieformalnego w myśl polskiego prawa związku.

20/08/2025

Nadmierne dzielenie się przez rodziców wizerunkiem dziecka w internecie(„sharenting”).

Częste publikowanie zdjęć dziecka w internecie to działanie, które może przynieść negatywne konsekwencje dla niego w przyszłości, zarówno w obszarze bezpieczeństwa, jak i jego rozwoju emocjonalnego Tego typu publikacje mogą też być wykorzystywane przez osoby trzecie do działań o charakterze przestępczym. Sharenting to nie tyle jakiekolwiek udostępnianie wizerunku swojego dziecka, ale nadmierne jego eksponowanie, bez wiedzy i jego zgody, nie rzadko w celach zarobkowych. Działanie to można uznać za instrumentalizację dziecka i w konsekwencji zagrożenie jego dobra.
Zgodnie z przepisem art. 81 ustawy z 04.02.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tj. Dz. U. z 2025 r. poz.24), rozpowszechnianie wizerunku osoby wymaga jej zgody. W przypadku publikowania wizerunku dzieci w odniesieniu do osób trzecich, zgodę w ich imieniu wyrażają rodzice. Zatem w przypadku naruszenia tego przepisu przez rodziców, dzieci mogą wystąpić na drogę prawną w celu usunięcia zdjęć i nawet uzyskania stosownego odszkodowania dopiero po osiągnięciu pełnoletności. Należy zaznaczyć ,że zgodnie z przepisem art.12 Konwencji o prawach dziecka z 20.11.1989 r.(Dz. U .z 1991 r., Nr 120,poz.526, które ma także odzwierciedlenie w prawie krajowym: 1. Państwa-Strony zapewniają dziecku, które jest zdolne do kształtowania swych własnych poglądów, prawo do swobodnego wyrażania własnych poglądów we wszystkich sprawach dotyczących dziecka, przyjmując je z należytą wagą, stosownie do wieku oraz dojrzałości dziecka.
2. W tym celu dziecko będzie miało w szczególności zapewnioną możliwość wypowiadania się w każdym postępowaniu sądowym i administracyjnym, dotyczącym dziecka, bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawiciela bądź odpowiedniego organu, zgodnie z zasadami proceduralnymi prawa wewnętrznego.
Wprawdzie rodzice sprawują pieczę nad wykonywaniem praw dziecka, ale nie są uprawnieni do dowolnego decydowania o jego wizerunku, a ich działania muszą zawsze służyć najlepiej pojętemu interesowi dziecka i respektować jego podmiotowość.

01/08/2025

Wymóg uzyskania zgody współmałżonka na podział nieruchomości do korzystania(quoad usum)będącej składnikiem majątku wspólnego.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 36 § 2 KRO każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ponadto przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie (art. 36 § 3 KRO).W myśl z kolei przepisu art. 37 § 1 KRO wymienione w tym przepisie enumeratywnie czynności, wymagają do ich dokonania zgody drugiego małżonka. Dotyczy to m.in. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków. W wyroku z dnia 27.03.2025 r. w sprawie o sygn. akt II CSKP 329/23(publ. Legalis nr 3201215) Sąd Najwyższy Izba Cywilna wyraził pogląd, że umowa zakładająca podział nieruchomości quoad usum niewątpliwie mieści się w katalogu czynności prawnych zawartym w przepisie art. 37 § 1 KRO, które wymagają zgody drugiego małżonka , co oznacza, że zgoda współmałżonka jest niezbędna aby doszło do skutecznego (ważnego) zawarcia umowy quoad usum, i to nawet wówczas, gdyby udział we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości został uznany za służący drugiemu współmałżonkowi do prowadzenia działalności gospodarczej.

18/07/2025

Związanie sądu zakresem wniosku o ubezwłasnowolnienie

W oparciu o dyspozycje przepisu art.13 § 1 kodeksu cywilnego :Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. Natomiast na podstawie dyspozycji przepisu art.16 § 1 kodeksu cywilnego: Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. W toku postępowania sądowego o ubezwłasnowolnienie ochronie podlegają szczególnie doniosłe prawa osoby, której postępowanie to dotyczy, takie jak: życie, zdrowie i godność. Ubezwłasnowolnienie ma zapewnić zainteresowanemu możliwość funkcjonowania w rodzinie i społeczeństwie przy zapewnieniu koniecznej pomocy ze strony opiekuna. Jednocześnie jednak konieczne jest zagwarantowanie ochrony interesów innych osób, z którymi osoba spełniająca przesłanki ubezwłasnowolnienia może dokonywać różnorodne czynności prawne. W sądowym postępowaniu procesowym jak i nieprocesowym zasadą jest zakaz wyrokowania co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, bądź zasądzania ponad żądanie. Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 13 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 41/24 rozstrzygnął kwestię związania sądu zakresem wniosku o ubezwłasnowolnienie. Zgodnie z tezą tej uchwały Sąd, rozpoznając wniosek o ubezwłasnowolnienie, nie jest związany zakresem tego wniosku co do rodzaju ubezwłasnowolnienia. W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził , że wskazanie rodzaju ubezwłasnowolnienia nie należy do treści wniosku i nie jest elementem żądania. Zatem sąd rozpoznający sprawę o ubezwłasnowolnienie odnosi się do żądania ubezwłasnowolnienia, a nie do żądania określonego rodzaju ubezwłasnowolnienia.

28/06/2025

Niestabilność obrotów silnika samochodu jako wada istotna stanowiąca podstawę odstąpienia od umowy sprzedaży.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 560 § 1 kodeksu cywilnego Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wad. Z kolei wedle § 4 ww. przepisu Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.
Należy przyjąć, że ocena istotności konkretnej wady rzeczy(w tym przypadku samochodu) jest uzależniona od wykładni pojęcia wady nieistotnej w rozumieniu art. 560 § 4 k.c. i zastosowania tego przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Prawidłowa jest wykładnia nieograniczająca pojęcia wady istotnej do wady uniemożliwiającej korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem. Wadą istotną jest także wada, mimo której rzecz(w tym wypadku samochód) może być używana, lecz przy istotnym dyskomforcie. Stąd też np. niestabilność pracy silnika (nierównomierność jego obrotów), wykazywane na tzw. biegu jałowym, również należy uznać za istotą usterkę samochodu osobowego (wadę istotną) dającą podstawę do odstąpienia od umowy sprzedaży(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.04.2025 r. w sprawie o sygn. akt II CSKP 2395/22(publ. Legalis numer 3222018).

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 560 § 1 kodeksu cywilnego Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną ...

08/06/2025

Skutki wadliwego oznaczenia strony pozwanej.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 199 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego, Sąd odrzuci pozew: jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy-Izba Cywilna wydanego w sprawie o sygn. akt I CSK 1299/24(publ. Legalis numer 3213456) wskazał, że usunięcie braku zdolności sądowej strony nie może prowadzić do podmiotowej zmiany powództwa polegającej na wstąpieniu do postępowania osoby mającej zdolność sądową w miejsce podmiotu, który takiej zdolności nie ma. Brak zdolności sądowej jest wtedy nieusuwalny i powinien skutkować odrzuceniem pozwu bez potrzeby podejmowania prób usunięcia takiego braku. Odnosi się to zwłaszcza do sytuacji, gdy powództwo zostaje wytoczone przeciwko państwowym lub samorządowym jednostkom organizacyjnym, które nie posiadają zdolności sądowej. Zatem kluczowe przy redagowaniu i złożeniu pozwu przeciwko jednostkom, urzędom, które występują jedynie jako tzw. statio fisci, statio municipi jest właściwe oznaczenie strony pozwanej jako skarbu państwa, skarbu gminy ; albowiem błędne oznaczenie będzie skutkować odrzuceniem pozwu przez sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 199 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego, Sąd odrzuci pozew: jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organ...

01/06/2025

Umowa dydaktyczna jako umowa o dzieło
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 627 kodeksu cywilnego: „Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”. W orzecznictwie sądowym jak i w nauce prawa, przedmiot umowy o dzieło jest określany jako rezultat pracy fizycznej lub umysłowej, materialny lub ucieleśniony materialnie, posiadający cechy pozwalające uznać go za przedmiot świadczenia przyjmującego zamówienie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2003 r., w sprawie o sygn. akt II CKN 269/01, publ. OSNC 2004 Nr 9, poz. 142). Wykonanie dzieła przybiera najczęściej postać wytworzenia rzeczy, ale może także polegać na dokonaniu zmian w rzeczy już istniejącej, jej naprawieniu, przerobieniu lub uzupełnieniu albo na rozbudowie rzeczy, połączeniu z innymi rzeczami, dodaniu części składowych lub przynależności (zob. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 22 czerwca 1976 r., o sygn. akt II CR 193/76, publ. OSPiKA 1976 Nr 11-12, poz. 194).W przypadku umowy dydaktycznej(np. umowy o przeprowadzenie cyklu wykładów) z reguły wymagane jest staranne działanie, które w istocie nie prowadzi do osiągnięcia określonego, indywidualnego rezultatu. Zatem w przypadku gdy z zawartej umowy dydaktycznej nie wynika aby działania przyjmującego zamówienie miały doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego w umowie rezultatu to taka umowa nie będzie posiadała cech umowy o dzieło, a jedynie umowy o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (art. 750 kodeksu cywilnego (zob. postanowienie SN z dnia 7.10.2020 r., w sprawie o sygn. akt II UK 329/19, publ. Legalis nr 2494310 ), postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt I USK 77/24,publ Legalis numer 3204955).

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 627 kodeksu cywilnego: „Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”. W orzecznictwie sądowy i w nauce prawa, przedmiot umowy o dzieło jest określany jako rezul...

23/05/2025

Przeniesienie własności nieruchomości(mieszkania) w zamian za dożywotnie utrzymanie.

Zgodnie z przepisem art.908 § 1 kodeksu cywilnego :Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
Niestety niejednokrotnie zapisy umów o dożywocie nie są realizowane przez nabywców przedmiotowych nieruchomości. Świadczenie zbywcy nieruchomości(dożywotnika) ma charakter jednorazowy, natomiast świadczenie nabywcy nieruchomości jest z reguły ciągłe(zapewnienie mieszkania, utrzymania, pielęgnacji lub też czasowo renty).
W praktyce często osoby starsze, schorowane, po zawarciu umowy dożywocia(przekazania nieruchomości) trafiają do domów pomocy społecznej, gdyż nabywcy ich nieruchomości na podstawie zawartych umów dożywocia nie wywiązują się z obowiązków opisanych w treści tych umów i art.908 § 1 kodeksu cywilnego.
Za pobyt w DPS-ie płaci gmina w której zameldowana jest osoba, która trafia do takiego ośrodka. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, gmina ta poza tą osobą i jej najbliższymi zobowiązana jest do opłacenia pobytu tej osoby w ośrodku. W przypadku gdy, osoba przebywająca w ośrodku nie ma rodziny to z jej świadczeń rentowych, emerytalnych, zasiłkowych pobierana jest kwota nie wyższa niż 70% tych świadczeń, a w pozostałym zakresie koszty pobytu opłaca gmina. Egzekwowanie przez dożywotników zobowiązań wynikających z umowy dożywocie jest o tyle jest utrudnione ,że osoby te trafiają do DPS często z powodu nieporadności utrudniającej skorzystanie przez nich ze stosownych środków prawnych.
Wskazane jest de lege ferenda, aby zmienić przepisy w sposób umożliwiający dochodzenie opłacania pobytu w DPS-ie zbywcy nieruchomości(dożywotnika) od nabywcy tejże nieruchomości na podstawie umowy dożywocia.
W obecnym stanie prawnym, ewentualnie kierownik DPS-u mógłby wystąpić w imieniu zbywcy nieruchomości(dożywotnika) do sądu w celu rozwiązania umowy dożywocie, bądź zmiany obowiązków na rentę czasową. Uprawnionym do podjęcia tego typu działań jest też prokurator zawiadomiony o niekorzystnej sytuacji zbywcy nieruchomości(dożywotnika).

Zgodnie z przepisem art.908 § 1 kodeksu cywilnego :Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia,...

14/05/2025

Możliwość odwołania darowizny uczynionej bez zgody sądu opiekuńczego na rzecz małoletniego.

Zgodnie z przepisem art.101 § 3 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Przepis ten jest przejawem dbałości ustawodawcy o ochronę majątkowych praw dziecka, przewiduje bowiem sądową weryfikację zamierzeń rodziców dotyczących rozporządzania majątkiem małoletniego. Czynność prawna przekraczająca zakres zwykłego zarządu, dotycząca majątku dziecka, dokonana bez zezwolenia sądu opiekuńczego jest czynnością prawną bezwzględnie nieważną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 58 § 1 Kodeksu Cywilnego. Wedle tezy uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 30 kwietnia 1977 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 73/76, stanowiącą w istocie wykładnię przepisu art.101 § 3 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego : Rodzice mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego przewidzianego w art. 101 § 3 KRO nabywać dla małoletniego dziecka nieruchomości na podstawie darowizny w stanie wolnym od zobowiązań wobec darczyńcy lub osób trzecich. Przy czym nawet obciążenie darowanej bez zgody sądu opiekuńczego nieruchomości służebnością drogi koniecznej nie powoduje nieważności darowizny jeżeli wpływ tej służebności na wartość nieruchomości jest znikomy. Albowiem tego rodzaju służebność nie jest zagrożeniem dla interesu obdarowanego, gdyż nie skutkuje istotnym pomniejszeniem wartości przedmiotu darowizny, i tym samym nie rodzi obaw o umniejszenie aktywów obdarowanego(por.: uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 kwietnia 2025 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I CSK 399/25,(publ. Legalis numer: 3204833).

Zgodnie z przepisem art.101 § 3 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Przepis ten jest przejawem dbałości ustawod...