14/03/2022
🇺🇦 Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z trwającą wojną została już ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Przedstawiamy najważniejsze założenia tzw. specustawy i zachęcamy do zapoznania się z jej treścią na stronie:https://dziennikustaw.gov.pl/D2022000058301.pdf
‼️ Specustawa określa zasady zalegalizowania pobytu osób, które spełniają łącznie następujące kryteria:
- są obywatelami Ukrainy,
- przybyły do Polski bezpośrednio z terytorium Ukrainy,
- przybyły do Polski od dnia 24 lutego 2022 roku.
Przepisy ustawy obejmują również nieposiadających ukraińskiego obywatelstwa małżonków obywateli Ukrainy, o ile przybyli oni do Polski bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z wojną.
‼️Jeśli wskazane osoby chcą pozostać w Polsce, ich pobyt będzie uznawany za legalny przez okres 18 miesięcy, licząc od dnia 24 lutego 2022 roku. Za legalny będzie uznawany także pobyt dziecka urodzonego w Polsce przez kobietę, która dotarła do Polski bezpośrednio z Ukrainy od dnia 24 lutego 2022 roku.
➡️ Legalność przybycia do Polski ustala się na podstawie dokumentu, który został wykorzystany podczas przekroczenia granicy. Jest to:
- paszport biometryczny,
- wiza,
- zgoda komendanta Straży Granicznej (dotychczas pozwalała na legalny pobyt w Polsce przez 15 dni).
❓Co zrobić, jeśli osoba przekraczająca granicę nie ma dowodu wjazdu do Polski (np. stempla w paszporcie, zgody komendanta Straży Granicznej)?
➡️ Jeśli obywatel Ukrainy przekroczył granicę Polski z Ukrainą po 24 lutego 2022 r., ale nie dokumentu potwierdzającego wjazd do Polski, powinien udać się do najbliższego urzędu gminy lub miasta, aby zarejestrować swój wjazd. Ma na to 60 dni od dnia wjazdu do Polski.
❓Czy jest możliwość przedłużenia legalnego pobytu w Polsce ponad okres 18 miesięcy (po 24 sierpnia 2023 r.)?
➡️ Tak. Celem przedłużenia legalnego pobytu w Polsce po 24 sierpnia 2023 roku należy złożyć wniosek o jednorazowe zezwolenie na pobyt czasowy na okres 3 lat – zezwolenie zostanie wydane bez żadnych dodatkowych warunków wraz z kartą pobytu.
➡️ Wniosek można złożyć po upływnie co najmniej 9 miesięcy od dnia przybycia do Polski, nie później jednak niż 24 sierpnia 2023 roku.
➡️ Wnioski należy składać do wojewody w województwie, w którym dana osoba mieszka w chwili złożenia wniosku.
‼️Nadanie numeru PESEL
Obywatele Ukrainy objęci ustawą mogą składać w urzędach gminy wnioski o nadanie numeru PESEL.
‼️ Prawo do pracy w Polsce
Obywatele Ukrainy objęci ustawą mają prawo legalnie pracować w Polsce przez cały okres legalnego pobytu, bez względu na podstawę takiego pobytu. Nie muszą uzyskiwać żadnych dodatkowych zgód ani zezwoleń.
➡️ Aby zatrudnienie było legalne, pracodawca w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia obywatela Ukrainy, powiadamia powiatowy urząd pracy o powierzeniu wykonywania pracy.
➡️ Powiadomienie składa się za pośrednictwem portalu praca.gov.pl
➡️ Na podstawie powierzenia wykonywania pracy można wykonywać pracę na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia.
‼️ Prowadzenie działalności gospodarczej
Obywatele Ukrainy objęci ustawą mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą w Polsce na na takich samych zasadach jak obywatele polscy, przez cały okres legalnego pobytu w Polsce, bez względu na podstawę takiego pobytu.
➡️ Warunkiem prowadzenia działalności jest posiadanie numeru PESEL.
‼️ Prawo do bezpłatnej opieki medycznej
Obywatelom Ukrainy, których pobyt jest legalny na podstawie specustawy, przysługuje opieka medyczna na takich zasadach, jak osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym.
➡️ Mają oni zatem prawo do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej w ramach placówek, które mają podpisany kontrakt z NFZ.
‼️ Pomoc finansowa dla rodzin
Obywatelowi Ukrainy przebywającemu legalnie na terytorium Polski przysługuje prawo do:
- świadczeń rodzinnych (m.in. do zasiłków rodzinnych i dodatków do nich, świadczeń pielęgnacyjnych i zasiłków pielęgnacyjnych),
- świadczeń wychowawczych, tzw. 500+,
- Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego i dopłaty do żłobka.
➡️ Ustalając prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od kryterium dochodowego, przy ustalaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę nie uwzględnia się członka rodziny, który, zgodnie z oświadczeniem osoby ubiegającej się o te świadczenia, nie przebywa w Polsce.
➡️ Obywatele Ukrainy, którzy przebywają w Polsce legalnie i został im nadany numer PESEL, mają prawo do jednorazowego świadczenia w wysokości 300zł na osobę, z przeznaczeniem na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
‼️ Dzieci przebywające w Polsce bez opiekunów prawnych
Małoletni obywatele Ukrainy, którzy przebywają w Polsce bez opiekunów prawnych (rodziców lub ustanowionych opiekunów), powinni mieć ustanowionego opiekuna tymczasowego, który będzie reprezentować dziecko oraz prawować pieczę nad jego osobą i majątkiem.
➡️ Opiekuna tymczasowego ustanawia sąd opiekuńczy właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego.
➡️ Ustanawiając opiekuna tymczasowego, sąd kieruje się dobrem dziecka. Opiekun tymczasowy powinien być ustano- wiony przede wszystkim spośród krewnych, powinowatych lub innych osób dających rękojmię należytego wykonywania obowiązków opiekuna.
➡️ Dla kilku małoletnich można ustanowić jednego opiekuna tymczasowego, jeżeli nie zachodzi sprzeczność między ich interesami. Opiekunem tymczasowym dla rodzeństwa w miarę możliwości należy ustanowić tę samą osobę.
‼️ Wsparcie dla osób przyjmujących obywateli Ukrainy
➡️ Osobom i podmiotom, które zapewnią zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną wypłacane będą świadczenia pieniężne. Świadczenia będą wypłacane maksymalnie przez 60 dni. Okres wypłaty świadczenia może być przedłużony w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
➡️ Maksymalna wysokość świadczenia oraz zasady jego przyznawania zostaną określone w drodze rozporządzenia Rady Ministrów.
