17/03/2025
Średnio na ok. 2 tysiące osób czekających na przeszczep jest tylko 1 dawca.
Chcąc podnieść świadomość i solidarność społeczną dotyczącą transplantacji. Pamiętając i mając świadomość jak wielkim darem jest serce, nerka czy wątroba, a co za tym idzie życie - poniżej przedstawiam zasady prawne obowiązujące w Polsce, dotyczące pozostania dawcą narządów.
Art. 33 Kodeksu Etyki Lekarskiej stanowi, że „lekarz może pobierać komórki, tkanki i narządy ze zwłok w celu ich przeszczepiania, o ile zmarły nie wyraził za życia sprzeciwu”.
Na Świecie przyjmuje się 2 modele zgody pośmiertnej na pobranie narządów po śmierci:
1. model zgody wyraźnej;
2. model zgody domniemanej.
Polska opowiedziała się za drugim zakładającym, że każdy zmarły jest potencjalnym dawcą narządów, jeżeli wcześniej się temu nie sprzeciwił.
Przyjęto, iż wskutek niskiej wiedzy przeciętnego obywatela na temat transplantacji, lepiej domniemywać, iż chciałby on po śmierci komuś pomóc.
GDY CHCESZ ZOSTAĆ DAWCĄ…
Jeśli jesteś pełnoletni, nie musisz zgłaszać chęci pozostania dawcą. W przypadku małoletniego lekarze pytają o decyzję rodziców/opiekunów prawnych. Osoba małoletnia powyżej 16 roku życia może samodzielnie zgłosić sprzeciw.
Mimo, iż nie trzeba deklarować zgody, wiele osób DODATKOWO celem ułatwienia pracy lekarzom i przyspieszania procesu transplantacji:
* rejestruje się w bazach dawców organizacji pozarządowych
* nosi bransoletki, karty lub oświadczenia dawcy, potwierdzające ich zgodę.
GDY NIE CHCESZ ZOSTAĆ DAWCĄ…
Masz prawo wyrazić SPRZECIW jako:
* wpis w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów (www.poltransplant.pl);
* pisemne oświadczenie własnoręcznie podpisane;
* oświadczenie ustne złożone w obecności co najmniej 2 świadków, pisemnie przez nich potwierdzone.
PRAKTYKA…
W praktyce okazuje się, że model zgody domniemanej osoby zmarłej wcale nie gwarantuje większej liczby wykonywanych transplantacji, co potwierdza spadająca w ostatnich latach liczba tych zabiegów w Polsce.
Lekarze boją się pobierania narządów od zmarłych (mimo iż ustawodawca dał im do tego prawo od każdego, kto nie wyraził sprzeciwu za życia), jeżeli tylko napotkają się na sprzeciw członków rodziny.
Wystarczy by dwie osoby z otoczenia zmarłego stwierdziły, że w ich obecności zmarły nie wyrażał zgody, a lekarze nie mogąc tego zweryfikować odstępują od pobrania narządów.
PAMIĘTAJMY, ŻE….
Nasza zgoda pomimo, iż nie jest prawnie wymagana - wyrażona przez nas WPROST jeszcze za życia jest po prostu korzystniejsza z punktu widzenia medycznego.
W takim przypadku lekarze nie będą mieli wątpliwości, jakie jest nasze zdanie jako dawcy na pobranie od nas narządów.
Nie pozwólmy godzić w naszą godność i wolność - niezależnie czy sprzecznie z naszą wolą miałby postąpić lekarz podejmujący się (zgodnie z prawem) transplantacji, czy też rodzina pozbawiająca nas pozostania dawcą - decydujmy o swoim ciele, wyrażając swoje dyspozycje w sposób wyraźny i jasny.
