18/08/2026
Mocne orzeczenie SN w sprawach sankcji kredytu darmowego
W sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego (SKD) pojawił się kolejny ważny punkt odniesienia. Chodzi o wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 r., sygn. II CSKP 89/26, wydany już po orzeczeniu TSUE w sprawie C-744/24.
Sprawa dotyczyła kredytu konsolidacyjnego, w którym bank skredytował prowizję w wysokości 26 922,01 zł, a następnie naliczał odsetki również od tej kwoty.
To właśnie ten element okazał się jednym z kluczowych problemów.
Co szczególnie istotne z perspektywy konsumentów?
🔹 Do zastosowania SKD wystarczy stwierdzenie jednego z naruszeń wskazanych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.
🔹 Całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu to odrębne pojęcia. Koszty kredytu, takie jak prowizja, nie powinny być traktowane jako część kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi.
🔹 Odsetki powinny być naliczane od kwoty rzeczywiście udostępnionej konsumentowi, a nie od finansowanych kosztów kredytu. Samo „skredytowanie” prowizji nie zmienia jej charakteru.
🔹 Sam fakt, że bank przelał prowizję na rachunek kredytowy, a następnie ją pobrał, nie powoduje, że prowizja staje się kwotą udostępnioną konsumentowi.
🔹 Istotne znaczenie może mieć również sposób prezentowania rat. Brak wyodrębnienia w harmonogramie części dotyczącej prowizji może prowadzić do naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy.
🔹 SN zakwestionował także zbyt ogólną klauzulę dotyczącą zmiany opłat i prowizji, wskazując na problem braku dostatecznie konkretnych i obiektywnych przesłanek takich zmian.
🔹 SKD nie jest uzależniona od tego, czy konsument faktycznie czuł się pokrzywdzony albo niepoinformowany. Kluczowe znaczenie mają spełnienie ustawowych przesłanek oraz terminowe złożenie oświadczenia.
🔹 W przypadku odstąpienia od umowy konsument zwraca środki rzeczywiście mu udostępnione wraz z należnymi od nich odsetkami, a nie odsetki naliczane od kredytowanych kosztów.
Moim zdaniem to orzeczenie jest warte szczególnej uwagi, ponieważ dotyka kilku praktycznych problemów, które pojawiają się w sporach dotyczących SKD.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy kredyt konsumencki automatycznie podlega sankcji kredytu darmowego. Każdą umowę trzeba ocenić indywidualnie, z uwzględnieniem jej treści, sposobu rozliczenia kosztów i spełnienia wymogów ustawy.
Jedno jest natomiast pewne: orzecznictwo dotyczące SKD wyraźnie się rozwija, a wyrok II CSKP 89/26 może być kolejnym ważnym elementem tej układanki.
