02/11/2021
Wraz z upływem określonego czasu wierzytelności przedawniają się. Warto zaznaczyć, iż przedawnienie nie jest tożsame z wygaśnięciem wierzytelności.
Zatem kiedy roszczenia przedawniają się oraz jakie są tego skutki ?
Co do zasady termin przedawnienia roszczeń majątkowych zgodnie z art. 118 k.p.c., wynosi 6 lat, a w przypadku świadczeń okresowych oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata. Co istotne, koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata.
Terminy przedawnienia roszczeń w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej:
W zależności od typu zawartej umowy prawo przewiduje różne terminy przedawnienia.
Najpowszechniejszą umową zawieraną w obrocie gospodarczym jest umowa sprzedaży. Roszczenia z takiej umowa ulegają przedawnieniu z upływem 2 lat (art. 554 k.c.) licząc, zazwyczaj, od dnia następnego po dniu płatności określonym na fakturze a gdy termin na fakturze nie jest określony od dnia wystawienia faktury.
Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło upływa po 2 latach od dnia w którym dzieło zostało lub miało być wykonane (art. 646 k.c.). Za umowę dzieło można uznać, oprócz robót malarskich, inne roboty remontowe, wykonanie pomiaru geodezyjnego, opracowanie projektu, umycie szyb w biurowcu, napisanie tekstu na zamówienie. W takich przypadkach termin przedawnienia będzie biegł już od dnia wykonania dzieła, często może być to termin wcześniejszy niż termin wystawienia faktury .
Roszczenia z umowy przewozu rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia dostarczenia przesyłki, a w razie całkowitej utraty przesyłki lub jej dostarczenia z opóźnieniem - od dnia, kiedy przesyłka miała być dostarczona.
Rozpoczęcie biegu przedawnienia:
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne lub w przypadku, gdy wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
Należy pamiętać, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami – terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną. Oznacza to, że strony umowy nie mogą ich swobodnie modyfikować.
Przerwanie biegu przedawnienia:
Przyczyny biegu przedawnienia określone zostały przez ustawodawcę w art. 123 K.C. Są one bardzo istotne z punktu widzenia przedsiębiorcy dochodzącego swoich roszczeń. Zgodnie bowiem ze wskazanym wyżej przepisem bieg przedawnienia przerywa się:
1.przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,
2.przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuj,
3.przez wszczęcie mediacji.
Odnosząc się do faktur VAT – bieg ten może zostać przerwany już na etapie windykacji polubownej poprzez uznanie przez dłużnika roszczenia, w tym dokonania przez niego częściowej zapłaty (tzw. uznanie niewłaściwe) lub podjęcia czynności wskazanej w pkt. 3.
A co w sytuacji przedawnienia się roszczenia?
Na skutek upływu terminu przedawnienia, roszczenie nie wygasa. Roszczenie istnieje nadal i może zostać dobrowolnie zaspokojone przez dłużnika. Nie może natomiast zostać zaspokojone w drodze przymusu państwowego. W przypadku skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia na etapie postępowania sądowego, powództwo zostanie oddalone, a Wierzyciel zostanie obciążony kosztami postępowania.
Przedsiębiorco, każdy dzień zwłoki w dochodzeniu roszczeń z tytułu nieopłaconej faktury VAT, zbliża Cię do terminu przedawnienia. W przypadku braku terminowej zapłaty Twojego kontrahenta - należy jak najszybciej zacząć działać.
Pamiętaj, niezapłacone faktury VAT wystawione w 2019 roku – przedawniają się z dniem 31.12.2021 r.
Skontaktuj się z nami, zastąpimy Cię we wszystkich czynnościach związanych z obsługą wierzytelności.
