22/10/2025
🔹 Analogia legis wobec luki konstrukcyjnej w CIT
Wartościowy wyrok NSA! – Z ogromną satysfakcją dzielimy się sukcesem, który udało się osiągnąć przed WSA oraz NSA. W sprawie, którą prowadziliśmy, sądy zdecydowały się zastosować regułę interpretacyjną analogia legis wobec luki konstrukcyjnej dostrzeżonej w ustawie o CIT.
(Wyrok NSA II FSK 987/22)
📌Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, w sprawie dotyczącej obowiązku złożenia informacji CIT-15J przez spółkę komandytową przed przekształceniem w spółkę jawną, a zatem przez podmiot, do którego nie był skierowany właściwy przepis ustawy o CIT.
➡️ NSA nie tylko dostrzegł istnienie luki prawnej (luki konstrukcyjnej) w przepisach w zakresie w jakim przepisy ustawy o CIT nie normowały sytuacji prawnej spółek jawnych powstałych w wyniku przekształcenia dokonanego po 31 stycznia 2021 r., ale również sięgnął po narzędzie analogii, aby zapewnić spójność systemu prawa podatkowego.
➡️ Wobec uznania luki konstrukcyjnej, NSA w całości zgodził się z rozstrzygnięciem WSA zaprezentowanym w skardze podatnika, tj. z argumentacją w jaki konkretny sposób należy tę lukę wypełnić, w efekcie czego uznał, że prawidłowa wykładnia przepisów powinna stanowić, że spółka jawna była zobowiązania złożyć informację CIT-15J w terminie 14 dni od dnia zarejestrowania przekształcenia – co spółka jawna uczyniła i w konsekwencji nie uzyskała sankcyjnie statusu podatnika CIT.
Taka wykładnia sądu to nie tylko sukces w konkretnej sprawie – to również istotny głos w dyskusji o dopuszczalnych granicach wykładni prawa podatkowego i roli sądów administracyjnych w jej kształtowaniu.
📌 Pozytywny klimat co do poszerzania uzasadnionych gwarancji dla podatników wciąż trwa. W ostatnim czasie Prezydent RP podpisał ustawę wprowadzającą zmianę legislacyjną z art. 122 § 2 OP, która również ma szansę stać się istotną klauzulą generalną w postępowaniu podatkowym obok klauzuli „in dubio pro tributario” z art. 2a OP.
➡️Istota zmiany polega na tym, że w postępowaniach prowadzonych z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika.
➡️Zmianę należy oczywiście ocenić pozytywnie. Wpisuje się w pewną już tendencję zapoczątkowaną chociażby przez art. 2a OP.
Oczywiście, ze względu na wprowadzenie trzech przesłanek ograniczających co do możliwości stosowania przedmiotowej klauzuli, czas pokaże jak chętnie będzie ona stosowana w praktyce, a z jaką chęcią organy będą powoływały się na przesłanki wyłączające możliwość jej stosowania.
