27/05/2022
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego to ograniczone prawo rzeczowe uregulowane przez Ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych. Posiadanie go oznacza prawo do korzystania z lokalu oraz rozporządzania nim jednak faktycznym właścicielem mieszkania jest spółdzielnia mieszkaniowa, która jest również właścicielem/użytkownikiem wieczystym gruntu oraz budynku usytuowanego na nieruchomości. Oznacza to, że niektóre czynności podejmowane w lokalu wymagają zgody spółdzielni. Może to być np. zmiana przeznaczenia lokalu mieszkalnego na użytkowy. Dodatkowo takie mieszkanie może zostać obciążone hipoteką zabezpieczającą długi spółdzielni.
Inwestycyjnie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego stanowi prawo własności, które ze względu na swój charakter może być ciekawą alternatywą inwestycyjną w szczególności ze względu na ich - co do zasady - niższą cenę oferta. Niższa cena wynika przede wszystkim z faktu, iż dla Banku, który potencjalne udziela kredyt Kredytobiorcy przedmiotowe prawo własności ze względu na jego charakter jak również przede wszystkim możliwość zabezpieczenia hipotecznego jest mniej korzystne inwestycyjnie, aniżeli prawo własności nieruchomości. Wielokrotnie spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nie posiada także założonej księgi wieczystej, którą jednakże można założyć, a tym samym podwyższyć jego walory inwestycyjne.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu można również przekształcić w prawo własności, jeżeli budynek stoi na gruncie będącym własnością lub w użytkowaniu wieczystym spółdzielni. Wiąże się to z pewnymi kosztami, jednak z reguły nie są one bardzo wysokie. Pisemny wniosek o przekształceniu prawa do lokalu należy złożyć do zarządu spółdzielni. Zawarcie umowy o przekształcenie własności powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Jeśli właściciel mieszkania zdecyduje się na przekształcenie lokalu we własność odrębną, to wtedy spółdzielnia zobowiązana jest zawrzeć z nim umowę przeniesienia własności lokalu, a tym samym konieczna jest zgoda spółdzielni.
Czas trwania procedury jest dość długi, gdyż spółdzielnia mieszkaniowa ma sześć miesięcy na zawarcie umowy o przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności, od momentu złożenia wniosku i wiążę się z pewnymi kosztami bowiem umowa przekształceniowa sporządzana jest przez notariusza. Jednakże przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo własności znacznie podwyższy jej wartość transakcyjną.