17/03/2026
📢 AKTUALIZACJA: PIP i przekształcanie umów cywilnoprawnych – ustawa uchwalona
Na początku roku pojawiły się informacje o wstrzymaniu prac nad projektem zmian dotyczących uprawnień PIP. Ostatecznie jednak ustawa została uchwalona przez Sejm i obecnie oczekuje na podpis Prezydenta. Po jego złożeniu nowe przepisy wejdą w życie po upływie 3 miesięcy.
Co istotne – finalne rozwiązania różnią się w kilku kluczowych aspektach od pierwotnych założeń ⬇️
📄 Co oznaczają nowe przepisy w praktyce (po aktualizacji):
➡️ Decyzje PIP NIE będą natychmiast wykonalne
To zasadnicza zmiana. Decyzja stanie się wykonalna dopiero po upływie terminu na odwołanie lub po rozstrzygnięciu sprawy.
➡️ Brak obowiązku opłacania składek i podatków „od razu”
W przeciwieństwie do wcześniejszych zapowiedzi – decyzja nie powoduje automatycznego obowiązku zapłaty składek i podatków, w tym za okresy wcześniejsze.
➡️ Decyzja wywołuje skutki tylko na przyszłość
Nowe przepisy wprost przewidują, że decyzja PIP kształtuje sytuację prawną od momentu jej wydania.
➡️ Spory o przeszłość – tylko przed sądem
Jeżeli PIP będzie chciała zakwestionować wcześniejsze okresy zatrudnienia, musi wystąpić do sądu pracy – tylko wyrok sądu może wywołać skutki wsteczne.
➡️ Ścieżka odwoławcza – od razu do sądu
Od decyzji przysługuje odwołanie bezpośrednio do sądu pracy w terminie 1 miesiąca (a nie – jak wcześniej zakładano – do GIP).
➡️ Mechanizm „najpierw polecenie, potem decyzja”
PIP nie od razu wyda decyzję – w pierwszej kolejności nakaże usunięcie nieprawidłowości. Dopiero brak reakcji może skutkować wydaniem decyzji.
➡️ Kary – bez zmian
Wysokość kar za nieprawidłowe stosowanie umów cywilnoprawnych pozostaje na zapowiadanym poziomie:
💰 od 2 000 zł do nawet 60 000 zł
⚖️ Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Zmiany nadal są istotne – PIP zyskuje realne narzędzia ingerencji w formę zatrudnienia. Jednocześnie jednak:
✔️ ograniczono ryzyko natychmiastowych skutków finansowych
✔️ zachowano kluczową rolę sądu przy rozstrzyganiu sporów dotyczących przeszłości
📌 W praktyce oznacza to, że nadal kluczowe pozostaje:
– prawidłowe konstruowanie umów B2B i zleceń
– eliminowanie cech stosunku pracy (podporządkowanie, miejsce/czas pracy, osobiste świadczenie).
Dobrze przygotowana dokumentacja i model współpracy to wciąż najlepsza „linia obrony” przed zakwestionowaniem przez PIP.
