12/05/2026
Prosimy o uwagi do apelu przygotowanego na spotkanie Alians Rynku Mediacji 2026-2027 regulacja rynku mediacji w Polsce 14 maja 2026 roku w Warszawie
Apel obywatelski o ustawę o mediacji
do przedstawicieli życia publicznego, samorządów prawniczych i środowisk opiniotwórczych
Szanowni Państwo,
Są w historii państw momenty, kiedy widać, że prawdziwa siła polityki nie polega na wygrywaniu sporów, lecz na tworzeniu instytucji, dla dobra zróżnicowanego społeczeństwa.
Jesteśmy więc we właściwym, czasie, we właściwym miejscu, by dać Polakom rozwiązanie, które na trwałe powierzy im konstruktywne współdziałanie w ważnych sprawach, które nie muszą budzić żadnych kontrowersji społecznych, prawnych, ani politycznych.
Żyjemy w czasie narastających napięć społecznych, przeciążonych sądów, osłabionego zaufania do instytucji i zmęczenia obywateli konfliktami, które stały się codziennym językiem życia publicznego. Państwo nie musi odpowiadać na każdy spór wyłącznie procedurą czy wyrokiem. Warto, by tworzyło przestrzeń odpowiedzialnej rozmowy, porozumienia i odbudowy relacji społecznych.
Dlatego zwracamy się do Państwa nie z postulatem środowiskowym, lecz z propozycją wspólnego dzieła państwowego.
Chcemy, aby Polska stworzyła nowoczesną ustawę o mediacji — ustawę budującą kulturę dialogu, odpowiedzialności i pokojowego rozwiązywania sporów. Ustawę, która będzie służyła obywatelom niezależnie od ich poglądów politycznych, światopoglądu, miejsca zamieszkania czy statusu społecznego.
To nie jest projekt przeciwko komukolwiek. To projekt dla państwa i obywateli.
Nie chcemy osłabiać sądów. Chcemy je wzmacniać.
Nie chcemy zastępować prawa. Chcemy uczynić je bliższym człowiekowi.
Nie chcemy odbierać autorytetu instytucjom publicznym. Chcemy odbudowywać do nich zaufanie.
Bo nowoczesne państwo prawa to nie tylko państwo skutecznego rozstrzygania sporów. To również państwo, które potrafi zapobiegać ich destrukcyjnej eskalacji.
U podstaw tej inicjatywy stoją zarówno wartości obywatelskie, jak i zobowiązania Rzeczypospolitej wynikające z Konstytucji RP i standardów dorobku kultury europejskiej. Polska, wybierając świadomie swoich sojuszników, zasługuje na efektywne metody polubownego rozwiązywania sporów - jako elementu prawa obywatela do sprawnego, rzetelnego i dostępnego wymiaru sprawiedliwości.
Przed nami wyjątkowa szansa stworzenia rozwiązania, które może stać się jednym z najważniejszych projektów modernizacji polskiej kultury prawnej po 1989 roku.
Historia dobrze pamięta polityków, którzy potrafili budować instytucje służące obywatelom przez pokolenia. Pamięta tych, którzy mieli odwagę myśleć nie tylko kategoriami bieżącego sporu, lecz kategoriami dobra wspólnego i długofalowej siły państwa.
Ustawa o mediacji może stać się właśnie takim projektem.
Może być ustawą, z której dumne będą kolejne parlamenty — niezależnie od politycznych zmian.
Może być również ustawą, która pokaże obywatelom, że polskie państwo potrafi być jednocześnie skuteczne i ludzkie, silne i otwarte na dialog, sprawne i oparte na godności człowieka.
Dla obywateli, prawników, polityków i służby cywilnej mediacje (implementowane w 2005 roku do kodeksu postępowania cywilnego), mogą być powodem dumy reformatorów, którzy w nowym poszerzonych nowoczesnym garniturze prawnym 2026 roku, zaoferują:
- szybsze i bardziej godne rozwiązywanie sporów,
- większy wpływ obywateli na własne sprawy,
- ochronę dzieci i rodzin przed wyniszczającymi konfliktami,
- większe bezpieczeństwo przedsiębiorców i pracowników,
- ograniczenie społecznych kosztów wieloletnich procesów.
Dla państwa polskiego to:
- odciążenie sądów,
- zwiększenie efektywności wymiaru sprawiedliwości,
- racjonalizacja wydatków publicznych,
- odbudowa społecznego zaufania do instytucji,
- rozwój nowoczesnej kultury prawnej opartej na odpowiedzialności obywatelskiej.
Dla polityków i elit publicznych to:
- możliwość współtworzenia rozwiązania ponad podziałami,
- dowód zdolności państwa do perspektywicznego myślenia,
- świadectwo dojrzałości demokratycznej,
- realny wkład w budowę bardziej stabilnej i odpowiedzialnej wspólnoty narodowej.
Mediacja nie pyta obywatela: „na kogo głosujesz?”
Mediacja pyta: „czy potrafimy znaleźć rozwiązanie, które pozwoli ludziom dalej razem żyć, pracować i budować wspólnotę?”
Właśnie dlatego wierzymy, że ustawa o mediacji może stać się wspólnym projektem polskiego państwa — projektem, którego z którego wszyscy będziemy dumni - i którego nikt nie będzie chciał podważać, ani utrudniać realizacji jego rozwiązań.
To może być jedna z tych ustaw, które nie dzielą obywateli na zwycięzców i przegranych, lecz wzmacniają wspólnotę.
Dlatego prosimy ludzi odpowiedzialnych za przyszłość naszego państwa, przyszłość kolejnych pokoleń i naszych dzieci:
- przedstawicieli wszystkich środowisk politycznych,
- sędziów, prokuratorów, samorządy: adwokacki, radcowski, notarialny, komorniczy i kuratorski,
- działaczy społecznych, doradców, konsultantów, ekspertów
- przedstawicieli świata nauki i kultury,
aby wspólnie podjąć pracę nad nowoczesną ustawą o mediacji.
Zbudujmy ją razem (nie przeciw sobie) — dla obywateli i dla przyszłych pokoleń.
Siłą państwa nie jest wyłącznie zdolność wydawania wyroków!
Prawdziwą siłą państwa jest zdolność budowania zgody tam, gdzie wcześniej był tylko konflikt.
Konstruktywną siłą państwa jest uzyskiwanie efektywnych pól realizacji zobowiązań i porozumień.
Alians Rynku Mediacji 2026
https://www.facebook.com/zespoldsadr
Moderatorzy:
Karolina Szpaderska – Alians Rynku Mediacji
[email protected] tel. +48 537 330 992
Anna Ficek – Polska Izba Mediatorów
[email protected]
Mirosław Urbaczewski – Prezes Krajowego Stowarzyszenia Mediatorów Stałych [email protected]
Jerzy Śliwa – członek Zespołu do spraw rozwoju alternatywnych metod rozwiązywania sporów przy Ministrze Sprawiedliwości [email protected]
Grażyna Lange – Stowarzyszenie „Mosty Porozumienia” [email protected]
Warszawa, 14 maja 2026 roku
ZARZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z 26 lutego 2026 r.
Zadania
1) samorząd mediatorów
2) rekomendacje w sprawie obligatoryjnej mediacji
3) projekty aktów prawnych dla koordynatorów mediacji
4) rekomendacje treści klauzul mediacyjnych
