12/06/2018
Zastosowanie 20- letniego terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody w stosunku do niepoczytalnego sprawcy wypadku komunikacyjnego, co stanowiło podstawę umorzenia postępowania karnego.
W dniu 25 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę następującej treści:
Przepis art. 442[1] § 2 k.c. ma zastosowanie także wtedy, gdy wobec sprawcy czynu niedozwolonego, ponoszącego odpowiedzialność na podstawie art. 436 § 1 k.c., zachodzą okoliczności wskazane w art. 31 § 1 k.k., które stanowiły podstawę umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
W przedmiotowej sprawie powód domagał się zasądzenia zadośćuczynienia z tytułu śmierci osoby najbliżej w wypadku komunikacyjnym. Pozwany zaś podnosił zarzut przedawnienia roszczenia powoda, z uwagi na to, że w stosunku do sprawcy wypadku komunikacyjnego umorzono postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. z uwagi na jego niepoczytalność, a okoliczność ta wyłącza winę sprawcy, w związku z czym nie doszło do popełnienia przestępstwa.
Powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytania prawne przedstawione przez Sąd Najwyższy do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu tego Sądu:
„Czy art. 442[1] § 2 k.c. ma zastosowanie, gdy wobec ustalonego sprawcy czynu niedozwolonego, ponoszącego odpowiedzialność na podstawie art. 436 § 1 k.c., zachodzą okoliczności wskazane w art. 31 § 1 k.k., które stanowiły podstawę umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.?”
Sąd Najwyższy zadając pytanie prawne podkreślił, że orzeczenie sądu karnego umarzające postępowanie karne ze względu na niepoczytalność sprawcy nie stoi na przeszkodzie, aby sąd cywilny uznał, iż szkoda wynikła ze zbrodni lub z występku, zatem termin przedawnienia roszczenia wynikającego z czynu niedozwolonego wynosi dwadzieścia lat od popełnienia czynu, który prawo karne uznaje za przestępstwo. Taka wykładnia art. 442[1] § 2 k.c. pozwala na lepszą ochronę interesów osoby poszkodowanej, niż w przypadku negatywnej odpowiedzi na zagadnienie prawne, skutkującą trzyletnim terminem przedawnienia.