20/05/2026
Śmierć małżonka w trakcie postępowania rozwodowego a dziedziczenie
Sytuacja dramatyczna życiowo 𝐢 𝐛𝐚𝐫𝐝𝐳𝐨 𝐬𝐤𝐨𝐦𝐩𝐥𝐢𝐤𝐨𝐰𝐚𝐧𝐚 𝐩𝐫𝐚𝐰𝐧𝐢𝐞: w trakcie sprawy o rozwód jeden z małżonków umiera. Zgodnie z art. 446 Kodeksu postępowania cywilnego w razie śmierci jednego z małżonków postępowanie rozwodowe ulega umorzeniu. 𝐎𝐳𝐧𝐚𝐜𝐳𝐚 𝐭𝐨, 𝐳̇𝐞 𝐝𝐨 𝐫𝐨𝐳𝐰𝐨𝐝𝐮 𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐥𝐧𝐢𝐞 𝐧𝐢𝐞 𝐝𝐨𝐬𝐳ł𝐨, 𝐚 𝐦𝐚ł𝐳̇𝐞𝐧́𝐬𝐭𝐰𝐨 𝐭𝐫𝐰𝐚ł𝐨 𝐚𝐳̇ 𝐝𝐨 𝐬́𝐦𝐢𝐞𝐫𝐜𝐢.
Skutek w zakresie dziedziczenia jest bardzo istotny: żyjący małżonek dziedziczy ustawowo po zmarłym zgodnie z zasadami Kodeksu cywilnego (art. 931 i nast.), tak jakby do rozwodu nigdy nie doszło. Może to prowadzić do konfliktów, zwłaszcza gdy zmarły pozostawił dzieci z innych związków lub był w głębokim sporze ze współmałżonkiem.
Prawo przewiduje jednak mechanizm korekcyjny: art. 940 k.c. pozwala wyłączyć małżonka od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca za życia wystąpił o rozwód lub separację z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Powództwo w tej sprawie mogą wnieść inni spadkobiercy ustawowi (np. dzieci) w ciągu 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o otwarciu spadku, nie później jednak niż w ciągu jednego roku od otwarcia spadku.
W praktyce oznacza to, że:
• sam fakt, że „rozwód był w toku”, nie pozbawia żyjącego małżonka prawa do dziedziczenia,
• dopiero oddzielne postępowanie o wyłączenie od dziedziczenia może to zmienić – i tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi, że winę za rozkład pożycia ponosił małżonek, który ma być wyłączony.
Dlatego w sprawach, w których stan zdrowia jednego z małżonków jest poważnie zagrożony, Kancelaria Radcy Prawnego Agaty Maczury-Wiśniewskiej w Opolu zawsze zwraca uwagę na konsekwencje spadkowe: konieczność rozważenia testamentu, ewentualnie zabezpieczenie interesów dzieci oraz – w razie śmierci – szybkie podjęcie decyzji co do ewentualnego powództwa o wyłączenie małżonka od dziedziczenia.
-----------------------------------------
Kancelaria Radcy Prawnego Agata Maczura – Wiśniewska
ul. Reymonta 3/4
45-065 Opole
tel. +48 535 324 035
tel. +48 77 406 90 01
https://radcaprawny.maczura-wisniewska.pl/