07/11/2020
Powszechny obowiązek zasłaniania twarzy za pomocą maseczek nadal nie ma podstawy prawnej. 😷 Co ciekawe, ustawa pozwalająca nałożyć ten obowiązek jest już podpisana przez Prezydenta.
Jednak do dzisiaj (sobota 7.11) ustawa z jakiegoś powodu nadal nie została opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Pierwszy raz restrykcja maseczkowa pojawiła się w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15.04.2020, w czasie pierwszego lockdownu.
Od początku obowiązywania nakaz zasłaniania twarzy mógł wiązać tylko osoby chore lub podejrzewane o zachorowanie (mające uprawdopodobnioną styczność z czynnikiem zakaźnym), co wynika jednoznacznie z art. 46b pkt 4 ustawy o chorobach zakaźnych. Nie został skutecznie nałożony na wszystkich obywateli, bo zakres możliwej restrykcji - tylko chorzy lub podejrzani o zachorowanie - wynikał wprost z ustawy, a rozporządzeniem nie da się zmienić przepisu wyższego rzędu.
Oznacza to, że za brak maseczki nie może spotkać nas żadna kara - ani w postępowaniu wykroczeniowym, ani przed Sanepidem.
Kara może zostać nałożona tylko wówczas, gdy ktoś nie zakrywał ust i nosa, a wykazywał objawy kliniczne zakażenia albo miał "styczność ze źródłem zakażenia, a charakter czynnika zakaźnego i okoliczności styczności uzasadniają podejrzenie zakażenia" (organ prowadzący postępowanie musi uprawdopodobnić te fakty; przede wszystkim konieczne byłoby skierowanie osoby, na którą ma zostać nałożona kara, na badanie covidowe).
Nałożenie kary po prostu za brak maseczki jest rażącą obrazą przepisów prawa materialnego. Sam w sobie brak maski zasłaniającej twarz, bez zbadania stanu zdrowia danej osoby, nigdy nie był i nadal nie jest czynem karalnym.
Analizowałem tę kwestię na Dogmatach już w maju 2020, mijały kolejne miesiące, a większość sejmowa odpowiedzialna za nasze bezpieczeństwo nie zdecydowała się na nowelizację ustawy i wprowadzenie powszechnego obowiązku maseczkowego.
Mimo braku prawnego obowiązku zachowywaliśmy się odpowiedzialnie i w sytuacjach styczności z innymi osobami nosiliśmy maseczki (autobusy, sklepy, kościoły, gęsty ruch uliczny). To racjonalna profilaktyka, o której wielokrotnie pisałem na Dogmatach - jednak same uzasadnione zalecenia medyczne nie tworzą prawnego nakazu obwarowanego sankcją.
Dopiero w czasie jesiennej fali pandemii rządzący de facto przyznali się, że przez pół roku powszechny obowiązek maseczkowy nie miał podstawy prawnej. Wynika to z tego, że w najnowszej ustawie covidowej Sejm postanowił znowelizować przepisy, dodając w ustawie o chorobach zakaźnych punkt mówiący już wprost o nakazie zasłaniania twarzy przez wszystkich obywateli.
Ustawa z 28.10.2020 dodała do art. 46b ustawy o chorobach zakaźnych nowy pkt 13, zgodnie z którym w rozporządzeniu Rady Ministrów będzie można określić: "nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu".
Jak widać, nie ma tu dotychczasowego doprecyzowania, że dotyczy to tylko chorych lub podejrzewanych o zachorowanie.
Dopiero na tej podstawie ustawowej możliwe będzie wydanie rozporządzenia nakładającego obowiązek noszenia masek na wszystkich obywateli "w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach", czyli np. w środku komunikacji miejskiej, pociągu, sklepie, innym zamkniętym pomieszczeniu itp. (przestrzenie objęte rygorem maseczkowym będą musiały zostać wyraźnie "określone" w nowym rozporządzeniu).
Prezydent już podpisał omawianą nowelizację, ale do dziś nie ma jej w Dzienniku Ustaw. Zatem jeszcze nie obowiązuje.
Gdy generalny, powszechny i prawny nakaz zasłaniania twarzy stanie się obowiązującym prawem, a jego nieprzestrzeganie czynem zabronionym pod groźbą kary - napiszę o tym na Dogmatach. 😷
KALENDARIUM MASECZKOWE
__________
15.04.2020
Restrykcja maseczkowa pojawia się pierwszy raz w rozporządzeniu Rady Ministrów, potem z modyfikacjami jest powtarzana w kolejnych rozporządzeniach. Wiąże tylko osoby chore i podejrzewane o zachorowanie.
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200000673/O/D20200673.pdf
28.10.2020
Po ponad pół roku uchwalona zostaje nowelizacja ustawy, która - po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw - umożliwi wprowadzenie powszechnego obowiązku noszenia masek.
http://orka.sejm.gov.pl/opinie9.nsf/nazwa/683_u/$file/683_u.pdf
3.11.2020
Prezydent podpisuje ustawę.
https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/art,1988,ustawa-podpisana-przez-prezydenta.html
7.11.2020
Wciąż czekamy na publikację ustawy i ewentualne nowe rozporządzenie maseczkowe...
__________
A jeśli chcecie poczytać więcej o restrykcjach pierwszej fazy epidemii, zapraszam do mojej książki "Restrykcje stanu epidemii", która zawiera między innymi wielka mapę obostrzeń wprowadzanych między marcem a sierpniem 2020.
Więcej informacji o książce:
https://sklep.kipk.pl/glowna/43-restrykcje-stanu-epidemii.html
