01/10/2026
ZUS wszczął postępowanie spadkowe. Termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku już minął. Czy było za późno? Nie.
✅️ W jednej z prowadzonych przeze mnie spraw udało się uzyskać zatwierdzenie przez sąd uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Kiedy jest to możliwe?
➡️ Kodeks cywilny przewiduje taką możliwość, jeżeli niezłożenie oświadczenia w terminie nastąpiło pod wpływem błędu lub groźby.
W przypadku błędu nie wystarczy jednak samo stwierdzenie: „nie wiedziałem”. Błąd powinien być istotny i prawnie doniosły – może dotyczyć np. rzeczywistego stanu majątku spadkowego, a jego powstanie nie powinno wynikać wyłącznie z braku należytej staranności po stronie spadkobiercy.
Uchylenie się od skutków niezachowania terminu następuje przed sądem. Spadkobierca powinien jednocześnie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, a skuteczność uchylenia się od skutków upływu terminu wymaga zatwierdzenia przez sąd.
Istotny jest również termin – w przypadku błędu uprawnienie wygasa co do zasady po roku od jego wykrycia, a w przypadku groźby po roku od chwili, gdy stan obawy ustał.
Ta sprawa dobrze pokazuje, że upływ terminu na odrzucenie spadku nie zawsze oznacza, że nic już nie można zrobić. Kluczowe są jednak okoliczności konkretnej sprawy oraz przyczyna, dla której oświadczenie nie zostało złożone w terminie.
