25/01/2021
Zdarzenie miało miejsce w listopadzie 2020: mężczyzna nie używał maseczki w miejscu ogólnodostępnym. Sąd stwierdził, że nie jest wykroczenie: ówczesne rozporządzenie z generalnym nakazem zakrywania ust i nosa nie miało podstawy prawnej.
To kolejna decyzja sądu, który poddał kontroli rozporządzenie Rady Ministrów uznając, że naruszało ono ustawę o chorobach zakaźnych i Konstytucję.
👉 Sąd stwierdził jednoznacznie: "Analiza treści omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z 9.10.2020 (...) nie pozostawia wątpliwości, iż zostało ono wydane z przekroczeniem ustawowej delegacji".
W uzasadnieniu napisano też, że przepis rozporządzenia przewidujący powszechny obowiązek zakrywania ust i nosa "naruszał art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji" (hierarchia aktów prawnych i wymóg, by rozporządzenie wykonywało ustawę, a nie ją naruszało).
Zatem czyn nie mógł być uznany za wykroczenie polegające na naruszeniu przepisów porządkowych. Nie było bowiem takiego przepisu "porządkowego", który nakazywałby obywatelowi - gdy nie był chory lub podejrzany o zachorowanie - zakrywanie ust i nosa np. za pomocą maseczki.
👉 Każda kolejna sprawa, w której sąd staje po stronie obywatela - i poddaje kontroli rozporządzenie Rady Ministrów stwierdzając, że było ono nielegalne - pokazuje, jak ważna jest władza sądownicza niezależna od władzy politycznej.
Bo przecież wszystko to są sytuacje, w których obywatel wchodzi w spór z państwem.
A w istocie rzeczy wchodzi w spór z władzą polityczną, bo kluczowa dla rozstrzygnięcia tego typu sprawy jest ocena prawna rozporządzeń wydanych przez Radę Ministrów w stanie epidemii.
Tylko sąd niezależny od wpływów politycznych, który nie boi się powiedzieć wprost: to, co zrobiliście jest nielegalne, może uchodzić za bezstronnego arbitra, który realnie rozsądza spór, a nie jest tylko bezwolnym notariuszem partii sprawującej władzę.
Sędziowie w sprawowaniu urzędu podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że nie podlegają rozporządzeniom Rady Ministrów, lecz odwrotnie - to rozporządzenie podlega kontroli sądu i jeśli jest sprzeczne z ustawą lub Konstytucją, nie może pogarszać sytuacji prawnej obywatela.
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji, to przede wszystkim wymóg, by sąd nie służył tej czy innej władzy politycznej, lecz służył wyłącznie prawu.
W tym kontekście niezwykle ważną, symboliczną rolę spełniła uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23.01.2020, której rocznica przypadła w miniony weekend.
Sąd Najwyższy powiedział NIE bezprawiu urzeczywistnianemu przez inne organy państwa. Jednocześnie pokazał wszystkim innym sądom, że mogą tak samo: chronić obywateli i orzekać nie bojąc się polityków.
Czas epidemii dowiódł, jak ważne są niezależne sądy, dzięki którym prawa i wolności obywatelskie nadal podlegają ochronie. A władza polityczna musi działać na podstawie i w granicach prawa, by skutecznie wprowadzić w życie określone restrykcje.
👉 Warto jeszcze podkreślić, że dzisiejsza i wcześniejsze, omawiane na Dogmatach decyzje sądów w sprawach maseczkowych dotyczą sytuacji sprzed nowelizacji ustawy o chorobach zakaźnych.
Jesienią 2020 w ustawie o chorobach zakaźnych pojawił się nowy art. 46b pkt 13, określający dokładniej, że w rozporządzeniu może być nałożony obowiązek zakrywania ust i nosa przez wszystkich obywateli. Przepis pojawił się wraz z nowelizacją ustawy covidowej z 28.10.2020, która weszła w życie 29.11.2020, a na jej podstawie wydano rozporządzenie z 1.12.2020, które weszło w życie 2.12.2020. Następnie nakaz został powtórzony w kolejnych rozporządzeniach.
Istnieje więc delegacja ustawowa, na mocy której rozporządzenie maseczkowe - generalne i powszechne - może być wydane przez Radę Ministrów w granicach ogólnie rozumianej proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), jako forma wykonania ustawy w granicach przewidzianego w niej upoważnienia (art. 92 ust. 1 Konstytucji).
Czyli, krótko mówiąc, obecnie nakaz zasłaniania ust i nosa ma podstawę prawną w obowiązującej ustawie o chorobach zakaźnych.
Szerzej o obowiązku maseczkowym, grożących karach i pewnych wątpliwościach związanych z jego zakresem/sprecyzowaniem pisałem szerzej np. tutaj:
https://www.facebook.com/1724734754374547
__________
Postanowienie Sądu Rejonowego w Siedlcach z 11.12.2020:
https://orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/153015150001006_II_W_001265_2020_Uz_2020-12-11_001
