28/09/2026
LEGAL QUEST - czyli poniedziałek z prawem gamedevu | LEVEL 4
"A thing of beauty, I know, will never fade away" - ile jest praw w jednej piosence?
Powyżej cytat z "Never Fade Away" z Cyberpunka 2077 - w realiach gry wykonuje ją fikcyjna grupa SAMURAI, a w naszym codziennym, ludzkim świecie zespół Refused.
Johnny Silverhand może być autorem "NFA" w Night City, ale polskie prawo autorskie miałoby z tym problem - i to nie tylko związany z pytaniem, czy engram to już człowiek.
W naszym mniej cyberpunkowym świecie, roku pańskiego 2026, musimy poszukać realnych osób, których prawa należy wziąć pod uwagę zanim wrzucimy piosenkę (czy innego rodzaju akustyczny wytwór) do ścieżki dźwiękowej.
Bo ktoś "Never Fade Away":
- napisał/skomponował,
- wykonał,
- i nagrał.
Z punktu widzenia ochrony IP Twojego studia, musisz precyzyjnie zidentyfikować osoby lub podmioty, które są odpowiedzialne za każdy z tych etapów.
Poziom pierwszy - przy pracy nad ścieżką dźwiękową może powstać utwór muzyczny lub słowno-muzyczny. W tej perspektywie jako twórca potraktowany będzie kompozytor oraz opcjonalnie autor tekstu.
Poziom drugi - ktoś musi skomponowaną muzykę zagrać/zaśpiewać.
W przypadku wokalistów czy instrumentalistów mówić będziemy nie o prawie autorskim, ale o prawie pokrewnym do artystycznego wykonania.
Innymi słowy, czym innym jest piosenka (Mazurek Dąbrowskiego), a czym innym jej wykonanie (Edyta Górnika w 2002 roku). Ten sam utwór może zostać wykonany wielokrotnie przez wielu artystów i każde z artystycznych wykonań może zasługiwać na odrębną ochronę.
Poziom trzeci - utwór został skomponowany i wykonany. Kolejnym krokiem jest nagranie i produkcja. Na scenę wkracza zatem producent, któremu ustawa przyznaje kolejne prawo pokrewne - prawo do fonogramu.
Fonogram to pierwsze utrwalenie warstwy dźwiękowej wykonania utworu albo innych zjawisk akustycznych, na przykład efektów dźwiękowych. Może więc chodzić nie tylko o nagranie piosenki, ale również określonych efektów dźwiękowych.
Jedna piosenka wykorzystana w grze może więc być chroniona na trzech płaszczyznach:
- jako utwór,
- jako artystyczne wykonanie,
- jako fonogram.
Kompozytor może oczywiście wykonać własny utwór (i stać się artystą wykonawcą). Może także zostać producentem fonogramu. Przy większej produkcji role te będą jednak zazwyczaj należeć do różnych osób lub podmiotów.
Żeby studio mogło stwierdzić, że "ma prawo do muzyki", koniecznie musi wiedzieć (1) do czego konkretnie posiada prawa, (2) od kogo je nabyło i (3) czy ich zakres rzeczywiście pozwoli na wykorzystanie w grze.
Samo zdobycie praw do utworu może nie być wystarczające.
I to tyle, jeśli chodzi o Legal Quest - Level 4.
___..continue?