02/04/2020
Przydatna wiedza!
WPŁYW TARCZY ANTYKRYZYSOWEJ NA PRAWO PRACY
I. Zawieszenie badań okresowych (art. 1 ust. 8 specustawy)
Zawieszone zostają badania okresowe - czasie obowiązywania tych stanów firma nie musi wystawiać skierowań na badania okresowe. Badania te powinny zostać jednak wykonane niezwłocznie w okresie nie dłuższym niż 60 dni od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii (do tego czasu trzeba będzie zrealizować kolejne badanie). Zawieszenie stosowania przepisów nie obejmuje przeprowadzenia badań wstępnych i kontrolnych, ale uwzględnienia możliwość wykonywania ich w innym trybie. W przypadku braku dostępności lekarza uprawnionego do przeprowadzania badań wstępnego lub kontrolnego może ono zostać przeprowadzone przez innego lekarza. Orzeczenie to traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epi-demicznego lub stanu epidemii. Orzeczenie lekarza załączane jest do akt osobowych pracownika.
II. Wynagrodzenia (art. 1 ust. 10 specustawy - art. 15 g Ustawy nowelizowanej)
W przypadku objęcia pracownika przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, pracodawca wypłaca wynagrodzenie:
a) obniżone nie więcej niż o 50%, ale
b) nie niższe jednak niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (obecnie 2 600 zł brutto), z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.
Wynagrodzenie to będzie mogło być finansowane ze środków Funduszu Gwaran-towanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
III. Obniżenie wymiaru czasu pracy w razie spadku obrotów oraz dofinansowanie (art. 1 ust. 10 specustawy - art. 15 g ustawy nowelizowanej)
Przedsiębiorca u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych spowodowany COVID-19 ma możliwość ograniczenia czasu pracy o 20% natomiast po takim obniżeniu pracownik powinien być zatrudniony przynajmniej na 0,5 etatu. Po takiej redukcji wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie to jest dofinansowane w wysokości nie większej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału obowiązującego na dzień złożenia wniosku tj. obecnie 2079,43 zł (5198,58 zł * 40%)
Jak definiować spadek obrotów gospodarczych?
To spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:
a) nie mniej niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendar-zowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównaw-czy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego lub
b) nie mniej niż 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust.1, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalen-darzowych, w przypadku gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kal-endarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego.
Oba świadczenia przysługują przez łączny okres 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o wypłatę świadczeń.
IV. Dofinansowanie wynagrodzeń w okresie przestoju (art. 1 ust.10 specustawy art. 15g. 1. Ustawy nowelizowanej)
Przedsiębiorca może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pra-cowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, w wysokości:
a) do 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (2 600 x 50% = 1 300 zł) lub
b) do wysokości połowy wynagrodzenia o którym mowa w ust. 8 ( tj. wynagrodzenia po ograniczeniu wymiaru czasu pracy o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu przy czym wynagrodzenie nie może być niższe niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę) jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzednie-go kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS obowiązującego na dzień złożenia wni-osku. Może zatem wynosić od (2 600 x 50% = 1 300 zł do 5198,58 zł * 40%=2079,43 zł).
V. Warunki i tryb wykonywania pracy w trakcie przestoju ekonomicznego (art. 1 ust.10 specustawy art. 15g ust. 11 ustawy nowelizowanej):
Warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy pracodawca ustala w układzie zbiorowym pracy lub w porozu-mieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia:
a) z reprezentatywnymi w rozumieniu Ustawy o związkach zawodowych zakładowymi organizacjami związkowymi z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy
b) przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe - wów-czas w porozumieniu z nimi ustala się warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.
Terminem na ustalenie warunków i trybu wykonywania pracy w okresie przestoju ekono-micznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy są dwa dni od dnia poinformowania przez pracodawcę o zamiarze wprowadzenia przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy. Jeżeli warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju eko-nomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy nie zostaną ustalone w tym terminie, pracodawca ustala je samodzielnie.
W układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu określa się co najmniej:
- grupy zawodowe objęte przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy;
- obniżony wymiar czasu pracy obowiązujący pracowników;
- okres, przez jaki obowiązują rozwiązania dotyczące przestoju ekonomicznego lub ob-niżonego wymiaru czasu pracy.
VI. Brak konieczności stosowania wypowiedzenia zmieniającego (art. 1 ust. 10 spe-custawy art 15 g ustawy nowelizowanej).
Ustalanie warunków i trybu wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy nie wymaga dla swej skuteczności wypowiedze-nia zmieniającego (nie stosuje się w tym zakresie art. 42 § 1-3 k.p.).
VII. Ograniczenie okresu odpoczynku dobowego oraz tygodniowego, równoważny system czasu pracy bez konieczności spełnienia przesłanek (art. 1 ust.10 specusta-wy art. 15 zf.1 ustawy nowelizowanej).
U pracodawcy, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wy-stąpienia COVID-19 i który nie zalega w regulowaniu:
a) zobowiązań podatkowych,
b) składek na ubezpieczenia społeczne,
c) ubezpieczenie zdrowotne,
d) Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r., dopuszczalne jest:
- ograniczenie nieprzerwanego minimalnego dobowego odpoczynku z 11 do 8 godzin (z gwarancją oddania pracownikowi równoważnego odpoczynku w okre-sie 8 tygodni)
- i nieprzerwanego minimalnego tygodniowego odpoczynku, z 35 do nie mniej niż 32 godzin, obejmujących co najmniej 8 godzin nieprzerwanego odpoczynku do-bowego;
- zawarcie porozumienia o wprowadzeniu systemu równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 12 miesięcy. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy;
- zawarcie porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia
pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami, w zakresie i przez czas ustalone w porozumieniu.
e) Zawarcie porozumienia o wprowadzeniu systemu równoważnego czasu pracy o któ-rym mowa w specustawie oraz porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownika-mi zawiera pracodawca w porozumieniu z organizacjami związkowymi lub przedstawicie-lami pracowników.
Pracodawca przekazuje kopię porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pra-cy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia.
VIII. Świadczenie postojowe dla prowadzącego jednoosobową dział. gosp., zle-ceniodawcę, zamawiającego (art. 1 ust.10 specustawy art. 15 zr ustawy nowel-izowanej).
Świadczenie postojowe przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium RP jeżeli są:
a) Obywatelami RP,
b) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
c) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Kiedy wskazanym powyżej podmiotom nie przysługuje świadczenie postojowe?
a) nie przysługuje osobie, której przychód w rozumieniu przepisów o podatku docho-dowym od osób fizycznych, odpowiednio z:
b) prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
c) albo umowy cywilnoprawnej,
uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, był wyższy od 300% prognozowanego przeciętnego mie-sięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (5 227 zł. x 300% = 15 681 zł.);
Ustawa przewiduje odstępstwo od tego wymogu w odniesieniu do niektórych przed-siębiorców opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej i korzystają z określonych zwolnień sprzedaży od towarów i usług.
Kiedy przysługuje świadczenie postojowe?
Świadczenie postojowe przysługuje gdy w następstwie wystąpienia COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez:
a) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą
b) albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego,
z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna, trwającego nieprzerwanie co naj-mniej 30 dni kalendarzowych przed miesiącem, w którym złożony został wniosek o świadczenie postojowe.
Ustawa przewiduje odstępstwo od tych reguł w odniesieniu do niektórych przed-siębiorców opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej i korzystają z określonych zwolnień sprzedaży od towarów i usług.
1. Osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą świadczenie postojo-we przysługuje jeżeli:
1) nie zawiesiła prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jeżeli przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu prze-pisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedza-jącym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe był o co najmniej 15% niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc;
2) zawiesiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej nie wcześniej niż w dniu 1 lutego 2020 r.
2. Osobie wykonującej umowę cywilnoprawną świadczenie postojowe przysługuje jeżeli:
umowa cywilnoprawna została zawarta nie później niż w dniu 1 lutego 2020 r.; wynagro-dzenie z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej wynosi nie mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r.
Osobie wykonującej umowę zlecenia świadczenie postojowe nie przysługuje jeżeli zle-ceniodawca otrzymał pomoc na wypłatę wynagrodzeń w ramach rozwiązań związanych z przeciwdziałaniem skutkom gospodarczym wywołanym COVID-19.
Zasadą jest, iż świadczenie postojowe przysługuje jednorazowo, a jego wysokość zaś wynosi 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r., (2 600 zł *80% = 2080 zł brutto).
IX. Dofinansowanie kosztów wynagrodzeń pracowników (art. 1 ust. 10 specustawy - art. 15 zza ustawy nowelizowanej.
Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników, oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne, w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Przez spadek obrotów gospodarczych rozumie się:
1) zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu:
2) dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania,
3) w porównaniu do łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych mie-sįcy kalendarzowych roku poprzedniego;
4) za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie mie-siąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca ka-lendarzowego.
Dofinansowanie to w przypadku spadku obrotów o:
1) co najmniej 30% może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty ustalo-nej jako iloczyn liczby pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie i 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę tj. 2300 zł ( 2600 zł * 50%)
2) co najmniej 50% może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty ustalo-nej jako iloczyn liczby pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie i 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę; tj 1820 zł ( 2600 zł* 70%) Co najmniej 80% tj. 2340 zł ( 2600*90%)
3) Wysokość dofinansowania, nie może przekroczyć faktycznie poniesionych kosztów na wynagrodzenia pracowników i składek na ubezpieczenia społeczne od tych wy-nagrodzeń.
Dofinansowanie, o którym mowa może być przyznane na okres nie dłuższy niż:
1. 6 miesięcy w przypadku mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców
2. 3 miesięcy w przypadku średnich przedsiębiorców.
Dofinansowanie jest wypłacane w okresach miesięcznych, po złożeniu przez przed-siębiorcę oświadczenia o zatrudnianiu w danym miesiącu pracowników objętych umową, według stanu na ostatni dzień miesiąca, za który dofinansowanie jest wypłacane.
Wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na swoją siedzibę lub miejsce wykonywania pracy przez pracow-ników w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy. Projekt Ustawy zawiera również szereg oświadczeń, które przedsiębiorca powinien zawrzeć we wniosku.
Powyższe rozwiązania stosuje się analogicznie dla przedsiębiorców będących osobami fizycznymi niezatrudniającymi pracowników, w celu dofinansowania części kosztów pro-wadzenia działalności gospodarczej. Będą oni musieli prowadzić firmę nie tylko w czasie pobierania pomocy ale także przez proporcjonalny okres po tym czasie. Przepisy nie pre-cyzują, co stanie się, gdy firmy nie dopełnią tego obowiązku - nie wskazują, że trzeba bę-dzie zwrócić proporcjonalnie części dofinansowania.
X. Dofinansowanie dla przedsiębiorcy niezatrudniającego pracowników (art. 1 ust.10 specustawy art. 15 zzb. 1. ustawy nowelizowanej).
Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy:
a) będącemu osobą fizyczną,
b) niezatrudniającemu pracowników,
dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
XI. Dłuższy okres dodatkowego zasiłku opiekuńczego (art. 1 ust. 2 specustawy).
Krąg osób uprawnionych do dodatkowego zasiłku opiekuńczego rozszerzono o osoby, które nie mogą pracować, bo muszą opiekować się dzieckiem z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do ukończenia przez nie 18. roku życia oraz dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o potrzebie kształ-cenia specjalnego. Świadczenie zostanie też przyznane opiekunom dorosłych osób nie-pełnosprawnych w przypadku zamknięcia szkoły, ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, ośrodka wsparcia, warsztatu terapii zajęciowej lub innej placówki poby-tu dziennego, do których ta osoba uczęszczała.
