04/01/2026
⚖️ Orzeczenie tygodnia
🗣️ Testament ustny to nie tylko „nagła sytuacja”
O istnieniu obawy rychłej śmierci decyduje to, czy miała ona racjonalne podstawy w okolicznościach obiektywnych, ocenianych z perspektywy samego spadkodawcy. Pogorszenie stanu zdrowia o charakterze ciągłym, a nie nagłym, a przez to brak świadomości testatora o dokładnym stopniu rzeczywistego zagrożenia nie wyklucza zaistnienia przesłanek do sporządzenia testamentu ustnego.
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2019 roku, sygn. akt IV CSK 583/17
💡 Komentarz
📅Pierwszy post w 2026 roku zaczynamy od zagadnienia z prawa spadkowego, a konkretnie od przesłanek do sporządzenia mało popularnego testamentu ustnego. Ta forma rozrządzenia należy do szczególnej i można ją zastosować wyłącznie w dwóch sytuacjach:
👉 istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy ⚠️
👉 zaszły szczególne okoliczności, które uniemożliwiają albo istotnie utrudniają sporządzenie testamentu zwykłego 🚑
Dodatkowo niezbędna jest obecność co najmniej trzech świadków 👨👩👦
Kiedy faktycznie zachodzi obawa rychłej śmierci? W przytoczonym powyżej orzeczeniu Sąd Najwyższy przypomniał, że przy ocenie ważności testamentu ustnego kluczowe jest tzw. ujęcie subiektywno-obiektywne. Nie wystarczy sama choroba ani samo subiektywne przeczucie śmierci. Istotne jest, czy – z punktu widzenia wiedzy, doświadczenia i stanu zdrowia spadkodawcy – obawa rychłej śmierci miała rozsądne, obiektywne podstawy.
Co ważne, SN podkreślił, że obawa ta nie musi wynikać wyłącznie z nagłego załamania zdrowia – może być efektem postępującej, śmiertelnej choroby, nawet jeśli pogorszenie ma charakter ciągły.
✍️ Wniosek
Testament ustny pozostaje wyjątkiem, ale jego ważność nie powinna być oceniana nadmiernie rygorystycznie. Obiektywne zagrożenie dla życia spadkodawcy wymaga indywidualnej analizy.
Kancelaria Radcy Prawnego Mariusz Nyka
📍 ul. Partyzantów 8/8, 80-254 Gdańsk
📞 784 599 596
📧 [email protected]
🌐 kancelarianyka.pl
Radca prawny w Gdańsku – nieruchomości, spadki, prawo rodzinne, karne, spory z bankami i obsługa przedsiębiorców.
Rozwiążmy to razem.