16/06/2025
𝐒𝐩𝐫𝐚𝐰𝐚 𝐇𝐞𝐥𝐩𝐟𝐢𝐧𝐝 𝐅𝐮𝐧𝐝𝐢𝐧𝐠 𝐢 𝐢𝐧. (C-277/25)
SR w Gdyni postanowieniem z dnia 7.04.2025 r. skierował do TSUE kluczowe pytania dotyczące zgodności z prawem unijnym praktyki sprzedaży roszczeń odszkodowawczych. Dotyczy to sytuacji, gdy poszkodowani otrzymują jedynie część świadczenia, a reszta trafia do cesjonariuszy (tzw. kancelarii odszkodowawczych), skupujących masowo wierzytelności za zdecydowanie niższe kwoty.
Treść pytań prejudycjalnych:
1) Czy art. 3, 18 i 28 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16.09.2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uznaniu za ważną i wykonalną umowy zawartej z poszkodowanym, który nie otrzymawszy uprzednio pełnej kompensacji szkody poniesionej w wypadku, przelewa na rzecz osoby trzeciej jego prawo do uzyskania pełnego odszkodowania od zakładu ubezpieczeń chroniącego sprawcę wypadku spowodowanego ruchem pojazdu?
2) Czy wskazane wyżej artykuły należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uznaniu osoby trzeciej, opisanej w pytaniu pierwszym, za wskazaną w art. 1 pkt 2) dyrektywy 2009/103 osobę, której przysługuje odszkodowanie z powodu szkód spowodowanych przez pojazdy?
3) Czy wskazane wyżej artykuły dyrektywy 2009/103 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uznaniu osoby trzeciej, opisanej w pytaniu pierwszym, za legitymowaną do wystąpienia z roszczeniem bezpośrednio wobec wskazanego tam zakładu ubezpieczeń?
Pytania dotyczą 5 spraw, które zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
𝐒𝐭𝐚𝐧 𝐟𝐚𝐤𝐭𝐲𝐜𝐳𝐧𝐲 𝐩𝐢𝐞𝐫𝐰𝐨𝐭𝐧𝐞𝐣 𝐬𝐩𝐫𝐚𝐰𝐲 (I 1 350/24)
Poszkodowana sprzedała wierzytelność bez wiedzy o pełnej wartości roszczenia. Następnie potwierdziła na rozprawie, że gdyby wiedziała o wartości wyliczonego odszkodowania do cesji by w ogóle nie doszło. Sąd uznał, że taka praktyka może naruszać unijną ochronę poszkodowanych, skoro cesjonariusze nie zapewniają realnej kompensaty, a jedynie wykupują roszczenia za niewielkie kwoty.
Sąd powziął wątpliwość, czy taki przelew wierzytelności jest zgodny z celami Dyrektywy 2009/103/WE. Istotne znaczenie ma tu ochrona poszkodowanych i zapewnienie im prawa do pełnego odszkodowania. Cesjonariusz nie spełnia na rzecz poszkodowanego świadczenia kompensacyjnego, a wypłacony przez ubezpieczyciela ekwiwalent trafia do cesjonariusza za ułamek wartości (w formie zapłaty ceny). W efekcie poszkodowany nie uzyskuje rekompensaty szkody, a prawo do odszkodowania przechodzi na podmiot, który jest cyt. "obrońcą praw poszkodowanego (...) wyłącznie na użytek procesu cywilnego".
Pytania zostały skierowane po mowach końcowych i otwarciu na nowo rozprawy.
Sprawę główną prowadzi r. pr. Cezary Kosmus
