20/07/2026
Pracujesz na umowie zlecenia lub umowie B2B? Zmiana w ustawie o PIP może dotyczyć Twojej sytuacji.
Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, które znacząco rozszerzają uprawnienia inspektorów pracy. Zmiany mają przeciwdziałać sytuacjom, w których umowy zlecenia lub kontrakty B2B są wykorzystywane zamiast umowy o pracę, mimo że sposób wykonywania obowiązków odpowiada stosunkowi pracy.
O rodzaju umowy decyduje sposób wykonywania pracy
Wbrew powszechnemu przekonaniu, o tym, czy dana osoba jest pracownikiem, nie przesądza nazwa zawartej umowy. Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy decydujące znaczenie mają rzeczywiste warunki wykonywania pracy.
Ze stosunkiem pracy mamy do czynienia przede wszystkim wtedy, gdy praca jest wykonywana:
• osobiście,
• za wynagrodzeniem,
• pod kierownictwem pracodawcy,
• w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym,
• w sposób ciągły i podporządkowany.
Jeżeli te cechy występują, zawarcie umowy zlecenia lub kontraktu B2B nie wyłącza możliwości uznania, że w rzeczywistości strony łączy stosunek pracy.
Co zmieniło się od 8 lipca 2026 r.?
Najważniejszą zmianą jest przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych narzędzi do eliminowania przypadków pozornego zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeżeli w trakcie kontroli inspektor pracy stwierdzi, że osoba wykonuje pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, w pierwszej kolejności wyda polecenie usunięcia naruszenia, czyli dostosowania formy zatrudnienia do rzeczywistego charakteru wykonywanej pracy.
Jeżeli kontrolowany podmiot nie zastosuje się do tego polecenia, okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję administracyjną ustalającą istnienie stosunku pracy oraz określającą podstawowe warunki umowy o pracę, takie jak rodzaj umowy, stanowisko, miejsce wykonywania pracy, wymiar czasu pracy oraz wysokość wynagrodzenia. Od takiej decyzji przysługuje środek zaskarżenia przewidziany w przepisach.
Czy każda umowa zlecenia lub B2B jest zagrożona?
Nie.
Nowe przepisy nie likwidują umów zlecenia ani współpracy w modelu B2B. Nadal są one w pełni dopuszczalne, o ile odpowiadają rzeczywistemu charakterowi współpracy.
Ryzyko zakwestionowania umowy pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy osoba:
• wykonuje pracę wyłącznie na rzecz jednego podmiotu,
• pracuje według narzuconego grafiku,
• otrzymuje bieżące polecenia przełożonych,
• wykonuje obowiązki w miejscu wskazanym przez zlecającego,
• nie ponosi ryzyka gospodarczego charakterystycznego dla przedsiębiorcy,
• korzysta z narzędzi i organizacji pracy zapewnianych przez zlecającego.
Każda sprawa jest jednak oceniana indywidualnie, na podstawie okoliczności ustalonych podczas kontroli.
Co oznaczają nowe przepisy dla pracowników i przedsiębiorców?
Dla osób wykonujących pracę nowe regulacje oznaczają silniejszą ochronę przed zastępowaniem umowy o pracę umowami cywilnoprawnymi. Jeżeli charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy, łatwiejsze będzie uzyskanie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wraz z wynikającymi z niej uprawnieniami, takimi jak prawo do urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe czy ochrona trwałości zatrudnienia.
Z drugiej jednak strony dla „pracownika” zamiana umowy na umowę o pracę może oznaczać niższe wynagrodzenie (dotyczy to zwłaszcza tzw kontraktów B2B).