12/09/2025
Wczoraj 11 września 2025 r. Rzeczniczka Generalna Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej wydała długo oczekiwaną opinię, w której przedstawiła swoje stanowisko w kwestii 3 z 4 pytań dotykających problematyki sporów sądowych o kredyty hipoteczne oparte o stawkę referencyjną WIBOR, o których Trybunał rozstrzygnie ostatecznie wyrokiem w sprawie C-471/24.
Przed publikacją opinii przedstawiciele sektora finansowego prezentowali dość pewne stanowisko, że WIBOR nie może być przedmiotem badania sądów powszechnych, gdyż jego stosowanie jest określone ustawą.
Jakie są moje refleksje po lekturze opinii? Opinia jest z pewnością korzystna dla kredytobiorców. Rzeczniczka Generalna Laili Medina swoje wnioski formułuje w sposób pewny i jednoznaczny, nie zostawiając pola do odmiennych interpretacji.
Zgodnie z opinią:
🔹️ Klauzula oparta o wskaźnik WIBOR podlega ocenie względem unijnej dyrektywy 93/13/EWG o niedozwolonych warunkach konsumenckich,
🔹️ art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż pozwala on na ocenę nieuczciwego charakteru warunku uwzględnionego w umowie o kredyt hipoteczny zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, jeżeli warunek ten nie jest zgodny z zasadą przejrzystości.
Co to oznacza w praktyce? Sądy powszechne mogą badać czy postanowienia Umowy dotyczące oprocentowania kredytu zostały sformułowane w sposób zrozumiały dla przeciętnego konsumenta.
Rzeczniczka odwołując się do orzecznictwa Trybunału wyjaśnia: wymóg przejrzystości należy zatem rozumieć w ten sposób, że (…) oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie metody obliczania tej stopy procentowej i oszacować tym samym, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych.
🔹️ Sądy krajowe mają obowiązek badać czy banki sprostały obowiązkom informacyjnym. Ocena ta musi obejmować w szczególności kwestię braku jasnych informacji, które mogłyby ograniczyć zdolność konsumentów do zrozumienia ekonomicznych konsekwencji spornej umowy.
Ostateczny Wyrok Trybunału zapadnie zapewne na początku 2026 r.
Barbara Białkowska
radca prawny