05/04/2026
W ostatnich latach udział w rozprawach sądowych w formie zdalnej stał się istotnym elementem postępowania cywilnego ( wpis nie dotyczy postępowania karnego!). Rozwiązanie to, początkowo wprowadzone w związku z sytuacją epidemiczną, na stałe wpisało się w praktykę funkcjonowania sądów.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sąd może zarządzić przeprowadzenie rozprawy przy użyciu środków porozumiewania się na odległość. Uczestnicy postępowania – strony, pełnomocnicy, świadkowie czy biegli – mogą brać udział w posiedzeniu bez konieczności fizycznej obecności w budynku sądu.
Decyzja w tym zakresie należy do sądu, jednak w praktyce coraz częściej uwzględniane są także wnioski stron o przeprowadzenie rozprawy w formie zdalnej.
Rozprawy online odbywają się najczęściej za pośrednictwem przeznaczonych do tego systemów teleinformatycznych. Uczestnik otrzymuje wcześniej link do rozprawy oraz instrukcję logowania. Oznacza to, że uczestnik nie musi instalować nowego programowania/ aplikacji. Można połączyć się z Sądem również przy użyciu np. smartfona.
W trakcie posiedzenia:
• obowiązują takie same zasady jak podczas rozprawy tradycyjnej,
• pełnomocnicy - jak i Sąd- występują w togach,
• strony i pełnomocnicy mają możliwość składania oświadczeń i wniosków,
• przeprowadzane są dowody, w tym przesłuchania świadków,
• rozprawa podlega protokołowaniu ( jej przebieg jest nagrywany)
Sąd może również zdecydować, że część uczestników bierze udział zdalnie, a część stacjonarnie. Udział zdalny nie zwalania też uczestników z zachowania powagi związanego z udziałem w rozprawie np. zdecydowanie niewskazane jest łączenie się z Sądem w miejscach publicznych, gdzie inne osoby mogą mimowolnie słyszeć przebieg rozprawy.
Udział w rozprawach zdalnych wiąże się z korzyściami np.:
1) oszczędność czasu i kosztów – brak konieczności dojazdu do sądu,
2) większa dostępność – łatwiejszy udział dla osób mających ograniczoną mobilność
3) sprawniejsze prowadzenie postępowania – łatwiejsze wyznaczanie terminów.