31/05/2026
Nagpasya ang na ang mga kilos ng isang asawa na lumilikha ng mapanganib at nakakatakot na paligid para sa kanyang kabiyak, kanilang mga anak, at mga anak sa labas ng kasal ay maaaring ituring na “grossly abusive conduct” o labis na mapang-abusong pag-uugali sa ilalim ng Family Code at maaaring magsilbing batayan para sa legal separation.
Sa isang Desisyong isinulat ni Associate Justice Antonio T. Kho, Jr., pinagbigyan ng Ikalawang Dibisyon ng Korte Suprema ang petisyon para sa legal separation na inihain ng isang asawa laban sa kanyang kabiyak matapos ituring na grossly abusive conduct sa ilalim ng Article 55(1) ng Family Code ang mga kilos nito.
Ikinasal ang mag-asawa noong 2003 at nagkaroon ng dalawang anak. Pero nakaranas ang asawang lalaki ng iba’t ibang mapang-abusong pag-uugali mula sa kanyang kabiyak. Ayon sa kanya, kontrolado nito ang kanilang pananalapi at tumangging magbigay ng tulong pinansiyal kahit kailangan niyang magpagamot ng matinding sakit ng ngipin at sumailalim sa root canal procedure.
Sa isang salu-salo, sinabi umano ng kanyang kabiyak sa kanilang mga kaibigan na nais nitong putulin ang kanyang ari dahil hindi na sila nagtatalik. Inakusahan din niya ang asawa ng pagkukuwento tungkol sa kanya sa pamilya at mga kaibigan habang binabaluktot ang mga pangyayari para mapalabas siyang masama.
Tumanggi rin umano ang kanyang kabiyak na sumailalim sa marriage counseling, pinagbawalan siyang makipagkita sa kanyang mga kaibigan, minanipula ang kanilang mga anak para pilitin siyang magbigay ng mas malaking suportang pinansiyal, at nananatili ang “controlling” na ugali sa buong panahon ng kanilang pagsasama.
Pinagbigyan ng Regional Trial Court (RTC) ang petisyon para sa legal separation pero binaliktad ito ng Court of Appeals matapos nitong ituring na karaniwang alitan lamang ng mag-asawa ang kanilang mga hindi pagkakaunawaan.
Pinagtibay ng Korte Suprema ang pasya ng RTC at nilinaw na ang mga gawaing itinuturing “grossly abusive conduct,” na isang batayan para sa legal separation sa ilalim ng Article 55(1) ng Family Code, ay kinabibilangan ng mga kilos ng isang asawa na lumilikha ng mapanganib at nakakatakot na paligid para sa kanyang kabiyak o mga anak.
Binigyang-diin din ng Korte Suprema na kinakailangang suriin ng mga hukuman ang bawat kaso batay sa kani-kanilang mga pangyayari at ebidensiyang iniharap.
Bagaman hindi pinahihintulutan ng Family Code ang absolute divorce, maaaring legal na maghiwalay ang mag-asawa sa pamamagitan ng utos ng hukuman nang hindi napapawalang-bisa ang kanilang kasal. Hindi tulad ng deklarasyon na walang bisa ang kasal, ang legal separation ay hindi pumuputol sa bigkis ng pag-aasawa.
Kabilang sa mga batayan para sa legal separation sa ilalim ng Article 55(1) ng Family Code ang paulit-ulit na pisikal na pananakit o grossly abusive conduct laban sa asawa, kanilang anak, o anak ng asawa.
Dagdag pa ng Korte Suprema, ang interpretasyong ito ay naaayon sa tungkulin ng Estado sa ilalim ng Konstitusyon na pangalagaan ang kasal bilang pangunahing institusyong panlipunan.
Sa kasong ito, napag-alaman ng Korte Suprema na ang pinagsama-samang kilos ng asawa ay lumikha ng mapanganib at nakakatakot na paligid para sa kanyang kabiyak. Napilitan umano ang asawa na palaging sumunod sa kagustuhan ng kanyang kabiyak, at nabigo rin ang kanyang mga pagsisikap na ayusin ang kanilang pagsasama sa pamamagitan ng counseling at iba pang mga hakbang. Pinagtibay rin ng mga testigo ang “controlling” na ugali ng asawa, na sumuporta sa konklusyon na may umiiral na mapanganib na kalagayan sa kanilang tahanan. Dahil dito, nagpasya ang Korte Suprema na may sapat na dahilan ang asawa para humiling ng reassignment sa ibang lalawigan para makalayo sa sitwasyon sa kanilang bahay.
Pinagbigyan ng Korte Suprema ang legal separation at ibinalik ang kaso sa RTC para sa pagbuwag at paghahati ng ari-arian ng mag-asawa. Inatasan din nito ang RTC na magpasya ukol sa kustodiya at suporta para sa kanilang mga anak.
Basahin ang press release sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=166927
Basahin ang Desisyon sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=164913
Basahin ang Hiwalay na Sumasang-ayon na Opinyon ni Senior Associate Justice Marvic M.V.F. Leonen sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=164917
Sumunod sa Credit Attribution Policy ng SC PIO: https://sc.judiciary.gov.ph/credit-attribution-policy/.
