01/10/2026
Tekort sociaal advocaten zet rechtsbescherming onder druk, NOvA roept op tot versterking van de sociale advocatuur
Er zijn te weinig sociaal advocaten op de rechtsgebieden personen- en familierecht, sociaal zekerheidsrecht en huurrecht. Dit betekent dat mensen die te maken krijgen met ingewikkelde familiezaken, problemen hebben met de gemeente, het UWV of hun huisbaas moeilijk een sociaal advocaat kunnen vinden die hen bijstaat. Dat blijkt uit gesprekken die de NOvA heeft gevoerd met de elf lokale orden. De NOvA roept de staatssecretaris opnieuw op snel een samenhangend pakket aan maatregelen voor de sociale advocatuur in te voeren en hierover met de NOVA in gesprek te gaan.
Met Prinsjesdag is bekend gemaakt dat het Kabinet structureel 10 miljoen euro per jaar investeert in het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Volgens de NOvA is dit een begin, want er moet veel gebeuren om de toekomst van de sociale advocatuur te borgen. De NOvA en de Vereniging Sociale Advocatuur Nederland (VSAN) constateerden eerder al dat de toegankelijkheid van het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand onder grote druk staat door een toenemend tekort aan sociaal advocaten. Zonder spoedige invoering van samenhangende maatregelen komt de toegang tot het recht voor een grote groep rechtzoekenden ernstig in het gedrang.
Uniek en bijzonder
De uitstroom van het aantal sociaal advocaten is fors groter dan de instroom. Het komende decennium stoppen circa 2.500 advocaten met werken vanwege pensioen. Dit is ongeveer 30 procent van het totaal aantal sociaal advocaten. Sanne van Oers, algemeen deken: “Als we bestaande sociaal advocaten niet behouden en er geen nieuwe aanwas is, worden mensen niet geholpen en komen zij verder in de problemen. Het vak van de sociaal advocaat is uniek en bijzonder en dat verdient aandacht. Het is niet alleen een verhaal van uitdagingen. Het is ook een verhaal van passie, toewijding en kansen. Als sociaal advocaat kun je echt verschil maken in het leven van mensen. Een prachtig vak en van zeer groot belang voor de rechtsbescherming. Daar moeten we zuinig op zijn.”
Binnenkort start de nieuwe televisieserie Pro Deo. Het personage Alex Sterkenburg, gespeeld door Tjitske Reidinga, laat zien hoe sociaal advocaten dag in dag uit hun werk doen. Dit doen zij op cruciale momenten in een mensenleven, wanneer rechten worden bedreigd en de toekomst onzeker is. Het werk is relevant en betekenisvol.
Sociaal advocaten strijden voor de rechten van mensen in een kwetsbare positie én tegen onrecht. Vaak op het scherp van de snede; in de rechtszaal waar het erop of eronder is. Pro Deo is vanaf woensdag 4 november te streamen via NPO Start.
Ik ga zeker kijken, jullie ook?
