13/11/2018
Het verhaal van chroom-6 op de POMS-sites van 1984 t/m heden kort samengevat
Een aantal cliënten die gewerkt hadden bij de legerplaatsen van de POMS-sites in Brunssum en Eygelshoven wendde zich in 2013 met uiteenlopende klachten tot Rob Bedaux. Zij hadden het vermoeden dat die klachten konden samenhangen met de werkzaamheden aldaar. De heer Coort ging als eerste terug naar de POMS-sites waar hij gewerkt had en zag daar op alle ingangen waarschuwingsborden staan met streng verboden toegang wegens de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen. Hij had daar binnen meer dan 20 jaar gewerkt. De klachten van die cliënten waren divers, zoals slokdarm- nier- maag- longkanker, auto-immuunziekten, huidklachten, kortademigheid, klachten aan het gebit. Eerst kleurden de tanden geel, dan groen en brokkelden ze af. Het leek geen gemakkelijke zaak. Een werknemer of ambtenaar moet bewijzen dat hij ziek is geworden binnen de werkomstandigheden door blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Aan die stelplicht en bewijslast worden redelijk hoge eisen gesteld. Dan is het aan de werkgever om te stellen en te bewijzen dat hij alle mogelijkheden heeft aangegrepen om te voorkomen dat de werknemer ziek wordt door het werk.
Een zevende cliënt kwam te hulp met een schoenendoos. Hij was voorheen in de administratie werkzaam. De schoenendoos bevatte een groter aantal destijds gekopieerde doch onbegrepen gebleven rapporten (waaronder het Vriezeveen-rapport en meetresultaten chroom-6 binnen de POMS-sites van Brunssum). Wat een openbaring! Er werd gewaarschuwd voor de in grote getalen aangetroffen hoeveelheden chroom-6 en voor de uitermate medisch schadelijke eigenschappen van deze stof. Chroom-6 is genotoxisch, verbindt zich meteen na binnendringen met cellen van het lichaam en beïnvloedt daardoor het DNA. De cellen weten niet meer wat ze zijn, veranderen van functie. Het lichaam verweert zich daartegen en krijgt daardoor minder weerstand met allerlei klachten en beperkingen tot gevolg. Ook kunnen de cellen zich ineens ongeremd vermenigvuldigen. Wij noemen dat kanker. In die rapporten werd dringend aanbevolen die blootstelling ingrijpend terug te dringen te meer nu bleek dat ook na vorige metingen de concentratie chroom-6 niet was verminderd. Onderaan de rapporten stond de tekst: voor “copie conform” verzonden aan Defensie en vele andere ministeries.
De conclusie was dus duidelijk, zeker na de gesprekken met zeker 120 werknemers van de POMS-sites.
Rob Bedaux heeft eind 2013 voor het eerst Defensie aangeschreven met de stelling dat defensie cliënten willens en wetens heeft blootgesteld aan buitengewoon gevaarlijke stoffen, geen maatregelen heeft getroffen om blootstelling te voorkomen, de mensen niet heeft gewaarschuwd maar zelfs ook de oorzaak van die grote aangetroffen concentraties nauwelijks of niet heeft onderzocht. Die oorzaak van die hoge concentraties chroom-6 is destijds en zelfs ook nu nog niet onderzocht in de recente RIVM rapporten.
Volgens ons kantoor heeft het RIVM in het recente onderzoek van juni 2018 de clou gemist waardoor de grote concentraties chroom-6 zijn ontstaan. Het RIVM gaat er vanuit dat het straalgrit binnen de compartimenten van de straalcabines bleef, maar overduidelijk is het volgende gebleken uit de getuigenverhoren, die ten overstaan van de rechtbank Maastricht in 2015 hebben plaatsgevonden:
a. De meeste mensen hebben overwegend zonder beschermingsmiddelen gewerkt.
b. De merendeels oude voertuigen bevatten in de verflagen chroom6. Die voertuigen werden blank afgestraald met walnotengrit. Dit grit kwam in een put onder de voertuigen. Van hieruit werd het grit gerecycled en opgeslagen in een silo. Dat al gebruikte grit werd eindeloos hergebruikt. De concentratie chroom6 werd daardoor dus steeds groter.
c. Op de silo werd steeds geklopt om het stof te scheiden van het grit. Dat veroorzaakte een enorme stofwolk. Nabij die silo liepen mensen in en uit, werkten mensen en werd er zelfs geluncht. Die stof werd ingeademd, met het sputum ingeslikt, maar zat ook tussen de boterham.
d. Die stof kwam ook in de luchtventilatie. 80% van de lucht werd weer teruggeblazen in alle ruimtes ook in die van andere afgesloten ruimten in de loodsen, ook in die van de administratie en de magazijnen. Luchtfilters waren goedkoop en werden spaarzaam vervangen.
e. Het stof op de grond en in de zak werd ook gebruikt om olie en diesel op te vegen.
f. De gritstralers bliezen hun overalls buiten de straalcabines gewoon in de open ruimte schoon.
g. Het grit bleef ook in de gestraalde voertuigen in grotere hoeveelheden achter. In die voertuigen werd door meerdere mensen, ook van de administratie gewerkt.
Die werkwijze is in alle jaren in alle POMS-sites gelijk gebleven niet veranderd en ook nu nog onvoldoende onderzocht. De clou is aan het RIVM voorbij gegaan. Iedereen kwam met chroom-6 in aanraking. Chroom-6 werd niet alleen ingeademd, maar ook gegeten. De veronderstelling van het RIVM, dat slechts de mensen die slijpen en schuren met chroom-6 door inademing in aanraking kwamen is dus onjuist en daarmee ook de indelingen van functies en ziekten.
Op dit moment loopt middels Rob Bedaux een procedure bij het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch waarbij o.a. voor iedereen die op de POMS-sites werkzaam is geweest een schadevergoeding van minimaal € 9.000,- wordt gevorderd vooral vanwege het niet inlichten en het medisch gevolg van blootstelling. De uitspraak wordt verwacht op 11 december 2018.