JAATZ

JAATZ Stichting Jaatz [Juridisch advies van A/T/M/Z

05/08/2022

Al 150 gedupeerden kloppen aan voor schadevergoeding bij nieuw meldpunt UWV
Cor Burgmeyer, waarnemend algemeen directeur Klant & Service UWV (links), en Frens Lemeer, voorzitter Centrale Cliëntenraad UWV, tijdens de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar het functioneren van uitvoeringsorganisaties. Beeld ANP
Cor Burgmeyer, waarnemend algemeen directeur Klant & Service UWV (links), en Frens Lemeer, voorzitter Centrale Cliëntenraad UWV, tijdens de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar het functioneren van uitvoeringsorganisaties.Beeld ANP
Het UWV heeft een meldpunt ‘herstelactie’ opgericht voor gedupeerden van een mislukt experiment uit 2018. Dat is op aandringen van de Centrale Cliëntenraad. Toch legt de voorzitter daarvan zijn functie neer.

Ingrid Weel20 februari 2021, 01:00
“Ik heb te weinig voor deze mensen kunnen realiseren.” Frens Lemeer, de voorzitter van de Centrale Cliëntenraad UWV, heeft grote moeite met hoe het UWV omgaat met een schandaal uit 2018. Een misstap waarbij volgens hem tussen de twee- en driehonderd mensen in grote problemen zijn gekomen, “mensen die nooit iets verkeerd hebben gedaan”.

Lemeer kan er niet langer tegen en maakte donderdag bekend dat hij aftreedt als voorzitter en stopt als lid van de cliëntenraad. “Burgers zijn voor de bus gegooid”, meldt hij op LinkedIn. “Zij betaalden en betalen nog steeds de rekening.” De kwestie gaat over een groep van 2150 mensen die al circa tien jaar arbeidsongeschikt waren en in 2018 plots een brief van UWV ontvingen dat ze een IVA-uitkering krijgen. Dat betekent dat ze volledig afgekeurd zijn, en in principe tot de pensioengerechtigde leeftijd door het UWV met rust worden gelaten.

Dat gebeurde zonder dat ze gezien of gehoord waren door een arts van het UWV. Dit lekte uit naar de media en een rel was ontstaan. Het UWV besloot in 2019 dat deze mensen alsnog een juiste medische herbeoordeling moesten krijgen, en dit keer wel van een verzekeringsarts. Voor enkele honderden klanten had dat een vervelende afloop. Hun uitkering ging omlaag en 238 mensen raakten die helemaal kwijt. Wel mochten zij nog vier maanden extra hun uitkering behouden en desgewenst vijf jaar lang hulp ontvangen van het Werkbedrijf van UWV bij de reïntegratie.

Meer dan honderd beroepszaken tegen het UWV
Velen van hen waren het niet eens met de beslissing, 350 mensen gingen in bezwaar. Er liggen momenteel nog meer dan honderd beroepszaken tegen het UWV hierover bij de rechter. Dat doet Lemeer pijn. “Er wordt vooral uit medisch en juridisch oogpunt naar deze mensen gekeken, maar moet je ook niet met een maatschappelijke bril ernaar kijken?” Sommige situaties zijn namelijk zeer ernstig, enkele mensen zijn in grote financiële of sociale problemen gekomen.

Lemeer: “Deze mensen hebben nooit iets gedaan wat niet mocht. Er is tien jaar lang niet naar ze omgekeken, en nu raken ze plots hun inkomsten kwijt.” De cliëntenraad nam vorig jaar een advocaat in de hand om het UWV te laten inzien dat er ook wetten zijn over behoorlijk bestuur. “Het gaat hier over kwetsbare mensen, met alleen al een lange tijd een uitermate grote afstand tot de arbeidsmarkt. Maar het UWV hield maar vast aan de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), waarin staat dat de organisatie mensen mag herbeoordelen.”

De cliëntenraad benadrukte dat de WIA ook discretionaire mogelijkheden biedt. Organisaties kunnen verantwoordelijkheid nemen voor de schade die ze zelf hebben veroorzaakt. Uiteindelijk had het blijvende aandringen succes. UWV heeft begin dit jaar een ‘Meldpunt Herstelactie’ geopend, waar mensen die zich in schrijnende situaties bevinden als gevolg van de nieuwe beoordeling in 2019, kunnen melden.

Commissie van Wijzen buigt zich over de kwestie
De 2150 betrokkenen werden eind december persoonlijk aangeschreven dat ze zich konden melden bij het Meldpunt. Al 150 mensen hebben dat gedaan. Een zogenoemde Commissie van Wijzen gaat zich hierover buigen en – indien nodig bevonden – een compensatie voorstellen. De cliëntenraad is, ondanks dat het proces voor hen te lang duurde, blij met deze stap.

Lemeer: “Wij vinden het positief dat UWV, anders dan de Belastingdienst, zelf verantwoordelijkheid neemt voor het veroorzaakte leed. Zonder druk van de politiek.” Toch stapt voorzitter Lemeer dus op. “Ik vind dat UWV niet alle juridische mogelijkheden benut heeft. Een overheid moet de burger beschermen en de burger moet op de overheid kunnen bouwen en vertrouwen. Dat is niet gelukt, en daar heb ik moeite mee.”

Het UWV zegt in een reactie het ‘heel jammer’ te vinden dat Lemeer zijn functie neerlegt. “Hij zet zich al jaren in voor de belangen van de klanten van UWV en zijn scherpe en kritische blik wordt door ons zeer gewaardeerd. De cliëntenraad vervult een belangrijke rol, en de adviezen worden dan ook zeer serieus genomen door UWV”, laat de woordvoerder weten.

Hij vervolgt: “De cliëntenraad heeft er ook terecht en herhaaldelijk op gewezen dat mensen door de herbeoordelingen soms in moeilijke situaties kunnen belanden, zowel psychisch en emotioneel als financieel. UWV is daarom inderdaad gestart met een Meldpunt Herstelactie. UWV erkent dat dit te lang heeft geduurd, maar is hier nu intensief mee bezig.”

Lees ook:
UWV moet fout rechtzetten en 2000 arbeidsongeschiktheidsdossiers opnieuw beoordelen
Het UWV gaat bij tweeduizend mensen die zij onlangs een arbeidsongeschiktheidsuitkering tot hun pensioen heeft toegewezen, opnieuw kijken of ze daar wel recht op hebben.

05/08/2022

Binnen de EU, EER en Zwitserland kunt u uw WIA-, WAO- of WAZ-uitkering altijd meenemen. Als u naar een ander land gaat, hangt het af van of u in dat land woont of verblijft.

Wonen buiten de EU, EER en Zwitserland met een WIA-, WAO- of WAZ-uitkering
U kunt uw WIA-, WAO- of WAZ-uitkering alleen meenemen als Nederland met het land waar u gaat wonen een handhavingsverdrag heeft gesloten. Verhuist u naar een land waar Nederland geen afspraken mee heeft? Dan stopt uw uitkering.

Verblijven buiten de EU, EER en Zwitserland met een WIA-, WAO- of WAZ-uitkering
Verblijft u in het buitenland en woont u in Nederland? Dan houdt u uw uitkering en geldt de Nederlandse wet voor u. Het maakt niet uit naar welk land u gaat. Bij een verblijf in het buitenland maken we wel afspraken met u over bijvoorbeeld medische controles en uw re-integratie.

05/08/2022

Beruchte zwarte lijst artsen eindelijk offline
Jarenlang leek niets of niemand opgewassen tegen de zwarte lijst van de stichting Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid Nederland (SIN-NL). Maar wat onmogelijk leek te zijn, is nu toch gebeurd. Stichting Stop Online Shaming voerde mét succes een rechtszaak tegen zwartelijstartsen.nl, waarna deze vorige week offline ging.

Na een bestaan van ruim dertien jaar is de zwarte lijst op vrijdag 8 januari verboden door de voorzieningenrechter Midden-Nederland. Ook mag SIN-NL artsen (en andere zorgverleners) niet meer aanduiden als falende artsen of zeggen dat ze medische misdrijven plegen, als zij niet strafrechtelijk veroordeeld zijn én zijn verdere smadelijke, lasterlijke of beledigende uitingen verboden. De rechter vindt, heel kort samengevat, dat het belang van de eerbiediging van de eer en goede naam van artsen zwaarder weegt dan de belangen van SIN-NL.

Eerder werd door individuele artsen en zorgverleners geprocedeerd tegen vermelding op de zwarte lijst. Maar dat leek nooit enig – of zelfs juist tegenovergesteld – effect te hebben. Deze keer lijkt de uitspraak van de rechter wel het gewenste resultaat te hebben. De website zwartelijstartsen.nl is offline en de zwarte lijst is niet meer te vinden op een aantal andere websites van SIN-NL. Indruk maakt deze keer misschien de dwangsom van maximaal 150 duizend euro, voor het geval de stichting zich niet aan de eisen houdt. Die dwangsom kan ook nog eens omgezet worden in een gijzeling.

Verrast
De rechtszaak werd afgelopen herfst, na enkele maanden voorbereidingstijd, aangespannen door Stichting Stop Online Shaming (SOS). SOS, een stichting zonder winstoogmerk die bestaat sinds 2019, heeft dat uit eigen beweging gedaan, zonder zelf belanghebbende te zijn in deze kwestie. SOS treedt ook niet op namens specifieke artsen. SOS-bestuurslid en woordvoerder Willem van Lynden – onlinereputatiespecialist en eigenaar van het bedrijf MediaMaze – is daags na de uitspraak van de rechter toch enigszins verrast dat Sophie Hankes, drijvende kracht achter SIN-NL, er gevolg aan lijkt te geven.

Van Lynden: ‘Eerlijk gezegd verwachtte ik dat de zwarte lijst gewoon zou blijven staan. De geschiedenis leert dat SIN-NL veroordelingen naast zich neerlegt. En individuele artsen die durfden te klagen, werden juist extra hard aangepakt. Daarom durfden veel artsen de strijd niet aan te gaan. Ik denk dat het voor ons als stichting makkelijker is om stappen te ondernemen, omdat het niet over óns gaat. Dat maakt het emotioneel eenvoudiger. Ook al staan wij inmiddels op de zwarte lijst van rechters. Maar dat is toch anders. Ik heb niet te maken met patiënten die mij niet meer durven vertrouwen.’

Jan Kuks
Dat de zwarte lijst, waarop inmiddels ruim negenhonderd artsen en andere zorgverleners stonden, offline is gehaald, is een ongekend resultaat. De Groningse neuroloog Jan Kuks voerde ongeveer twaalf rechtszaken tegen SIN-NL, tot aan de Hoge Raad toe, over de manier waarop hij in artikelen en speciaal aan hem gewijde websites werd afgeschilderd. Kuks voelde zich daartoe gedwongen, nadat Hankes hém in 2009 eerst aanklaagde vanwege een ingezonden brief in Medisch Contact en vervolgens websites op zijn naam lanceerde, terwijl er nooit iets laakbaars van zijn kant heeft plaatsgevonden. In augustus 2020 werd ze in een hoger beroep door de strafrechter nog veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van vijf maanden en een straat- en contact­verbod (óók met de vrouw en kinderen van Kuks). Ook deze rechter oordeelde dat Hankes de websites en artikelen over Kuks moet verwijderen. Maar ze staan nog altijd online.

‘Ik sta als een misdadiger op een zwarte lijst’
Jan Kuks zegt blij te zijn met de recente uitspraak. Kuks: ‘Ik ben vooral blij voor de anderen op de lijst. Maar ik vrees dat Hankes andere manieren zal zoeken om door te gaan. Ik vrees dat ik zelf op een andere manier zal moeten doorgaan. Tot nu toe heeft ze alle rechtszaken die ze verloor, toch in háár voordeel uitgelegd en aan haar laars gelapt. Het opleggen van dwangsommen heeft ook nooit geholpen.’

Verachtelijk
Kuks noemt websites van SIN-NL verachtelijk. ‘Ze is gebrouilleerd met álle artsen en zorgverleners met wie ze ooit te maken kreeg en die zijn vervolgens allemaal op de lijst terechtgekomen. Dat ik op de lijst sta, vind ik niet het ergst. Ook al zijn er nog steeds mensen die zich hardop afvragen waarom het ziekenhuis mij altijd in dienst heeft gehouden. Gelukkig is het ziekenhuis altijd achter me blijven staan. Het is vooral de impact op mezelf en mijn gezin die al die tijd heel groot is.’

Ook een andere arts – hij wil anoniem blijven om niet alsnog mikpunt te worden – zegt dat de impact van de vermelding op de zwarte lijst al jarenlang heel groot is. ‘SIN-NL zet iedereen met een tuchtmaatregel op de lijst. Daardoor sta ik er ook op, al is mijn berisping allang verjaard. Ik heb die berisping destijds natuurlijk niet voor niets gekregen en mijn schuld- en schaamtegevoel over de betreffende calamiteit is nog altijd groot. Dat gevoel is heel erg versterkt, doordat ik op zo’n nare manier te boek sta op internet. Ik sta als een misdadiger op een zwarte lijst, terwijl ik in wezen een goed mens ben. Ik ben erop aangesproken door patiënten en het heeft me gehinderd in het verwezenlijken van mijn ambities. Ik heb nooit meer echt mezelf durven zijn als arts. Het is een continu gevoel van een kiezel in mijn schoen; elke stap doet pijn. Het leed veroorzaakt door de zwarte lijst is onevenredig groot.’

Omwegen
Wat vindt Hankes zélf eigenlijk van de uitspraak van de rechter? Gaat ze in hoger beroep? Wat gaat SIN-NL doen nu de zwarte lijst is verwijderd? Medisch Contact legde deze vragen herhaaldelijk in een mailwisseling aan haar voor, maar ze werden niet beantwoord. Wel wijst zij er in deze mailwisseling op dat de rechter die de uitspraak deed haar inziens niet onpartijdig is (een wrakingsverzoek daaromtrent werd afgewezen, red.), dat het vonnis censuur is, onrechtmatig is en in strijd met de vrijheid van meningsuiting.

Deze keer laat Hankes zich wel wát gelegen liggen aan de uitspraak van een rechter. Toch is de zwarte lijst nog niet helemaal weg. Het lijkt het erop dat SIN-NL toch nog wat omwegen probeert te bewandelen. Zo linkt de homepage van SIN-NL met de woorden ‘Hoe goed is mijn arts? Of maakte mijn arts een medische fout?’ naar een versie uit 2019 van de website op web.archive.org, een archiefsite voor oude versies van websites. Zo is bijna iedereen nog te vinden. Ook opent de homepage van SIN-NL nu met de mededeling dat bij vragen over namen van artsen met fouten kan worden gemaild.

Van Lynden: ‘Wij blijven SIN-NL scherp in de gaten houden en accepteren niet dat zij blijft verwijzen naar de zwarte lijst. Dat deze in een webarchief staat, betekent niet dat ze ernaar mag verwijzen. We kunnen zelf haar mailverkeer niet controleren, maar als we informatie ontvangen dat ze in mails op dezelfde voet doorgaat, nemen we stappen. Alles wat ze op haar websites niet mag, mag ze ook in haar andere uitingen niet.’

Reactie KNMG

Zowel Kuks als de anonieme arts geven aan ten einde raad artsenorganisaties, waaronder de KNMG, om hulp te hebben gevraagd. Kuks: ‘Ik heb vanaf 2010, werkelijk ten einde raad, de KNMG om hulp gevraagd. Ik heb verschillende keren met een jurist van de KNMG gesproken. Die gesprekken hebben me wel morele steun geboden, maar de KNMG heeft geen actie ondernomen. Ik heb daar overigens wel begrip voor. Ik kan me voorstellen dat het voor de KNMG politiek gezien lastig is om juridische stappen te ondernemen. De indruk kan dan ontstaan dat de paar artsen op de lijst die wérkelijk grove fouten hebben gemaakt de hand boven het hoofd wordt gehouden.’

Ook Willem van Lynden van Stichting Stop Online Shaming (SOS) heeft samenwerking gezocht met verschillende belangenorganisaties van artsen en andere zorgverleners. Van Lynden: ‘Er was geen enkele organisatie die durfde mee te doen, ook al onderschreven ze de noodzaak van juridische stappen wél. Ik denk dat de weigering veelal te maken heeft met angst voor publicitaire reputatieschade; dat de organisaties in de media worden weggezet als organisaties die fouten willen toedekken. Het is ergens begrijpelijk maar ook jammer, omdat het prettig is om samen op te trekken met organisaties die een groot deel van de doelgroep vertegenwoordigen. Alleen de VvAA heeft eerder onder eigen naam een klacht ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegevens.’

Medisch Contact vroeg de KNMG om een reactie:

‘De KNMG heeft met diverse partijen gesproken en een analyse gemaakt van welke mogelijkheden er zijn om een verbod op dit soort praktijken af te dwingen. Een rechtszaak zou niet zomaar succesvol zijn, omdat een oordeel over zo’n zwarte lijst een juridisch lastige afweging oplevert tussen het recht op privacy en het recht op vrijheid van meningsuiting. Bovendien is het de vraag of de KNMG wel als belanghebbende zou worden aangemerkt; wij hebben een indirect belang). In het verleden zijn er al diverse vonnissen en arresten gewezen (ten minste zes) waarin SIN-NL de ene keer in het gelijk en de andere keer in het ongelijk werd gesteld. Dat waren allemaal uitspraken in individuele gevallen, in plaats van dat de zwarte lijst als zodanig werd aangepakt. Tot nu dus. Een ander zwaarwegend, bijkomend nadeel zou zijn dat we hiermee, gedurende een lange looptijd, expliciet aandacht zouden vestigen op de artsen die op deze zwarte lijst staan vermeld, met alle schade voor hen van dien. Precies wat wij niet willen. En precies wat het doel is van de partij achter de zwarte lijst, SIN-NL.

Na het besluit om voorlopig geen rechtszaak aan te spannen, hebben we een handhavingsverzoek voorbereid om in te dienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Maar dit bood geen garantie op succes. Dit en het eerder genoemde nadeel van de extra aandacht en schade die dit zou aanrichten voor de op deze zwarte lijst genoemde artsen, hebben geleid tot het besluit om ook hiervan af te zien.

We richtten ons tevens op een politieke lobby (die bijvoorbeeld ook succesvol was in de afschaffing van de naming and shaming van artsen via openbaarmaking van berispingen en boetes. De KNMG kreeg bijval door het onderzoek van Nivel naar de impact van tuchtrechtelijke procedures, dat deze openbaarmaking in zowel het BIG-register als lokale kranten onevenredig veel schade toebracht aan artsen en hun omgeving). En uiteraard zullen we in onze vervolggesprekken met onze relevante gesprekspartners ook ingaan op deze recente rechterlijke uitspraak.’

05/08/2022

Zaken doen in Suriname of vakantie goed voorbereid.

Kopen van een woning,renovatie of perceel
Huren van een woning of Appartement
Huren of kopen van een auto
Inschakelen van een advocaat,Notaris of landmeter
Bezoeken van een huis arts,specialist of ziekenhuis

Benadeeld geweest bovengenoemde

www.stichting-jaatz.com

01/08/2022

Meer dan een half miljoen Nederlandse huishoudens leven in armoede en maar liefst 1 op de 5 mensen heeft betalingsproblemen. En de gevolgen liegen er niet om: armoede en schulden kunnen leiden tot stress, verminderde gezondheid, opvoedproblemen, uitsluiting en soms zelf het missen van een dak boven het hoofd. Kinderen die opgroeien in armoede lopen vaak een achterstand op die nauwelijks nog in te lopen is.

Je zal maar buiten je schuld niet genoeg geld hebben om van te leven. Omdat je bijvoorbeeld na je scheiding de vaste lasten niet meer kunt betalen. Of omdat je ondanks heel hard werken nog steeds onder het bestaansminimum zit. Er zijn zo’n 600.000 huishoudens die alles uit zichzelf moeten halen om er het beste van te maken. Elke dag weer. Terwijl er niet genoeg geld is om van te leven en de schulden zich opstapelen.

01/08/2022

WILLEMSTAD – Deurwaarders die onredelijke maandbedragen vragen om schulden af te lossen. Het is een veelgehoorde klacht van oud-studenten, die gedwongen worden hun schuld bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) af te betalen via lokale Curaçaose deurwaarders. Door ontbrekende wetgeving kunnen de oud-studenten lokaal geen klacht indienen.

Volgens advocaat Achim Henriquez zijn er sinds de overgang van de Nederlandse Antillen naar Curaçao als autonoom land op 10-10-2010 meerdere rechtszaken aangespannen tegen deurwaarders. Het Gemeenschappelijk Hof kon deze zaken niet in behandeling nemen omdat er sinds 2010 geen juridisch kader meer is die de werkzaamheden van een deurwaarder reguleert.

Advocaat Achim Henriquez vertelt hoe dit zo is gekomen
Op dit moment hebben deze oud-studenten en ieder ander die vanwege schulden met een deurwaarder te maken heeft, juridisch geen p**t om op te staan. “Er is geen wet die het vakgebied van de deurwaarders controleert”, vertelt parlementariër Ana-Maria Pauletta (PAR). “Dit is de wetgeving die we nu door het parlement willen krijgen. In onze huidige samenleving kan het niet zo zijn dat een hele tak ongereguleerd is. Dat is de basis van de wet.”

‘Het is kan niet zo zijn dat een hele tak ongereguleerd is’
– Parlementariër Ana-Maria Pauletta
“Dit is een kwalijke zaak met alle gevolgen van dien”, zegt Pauletta. “Een aantal deurwaarders is geschorst, maar deze mensen zijn nog gewoon aan het werk. Omdat er geen enkel juridisch aanknopingspunt is, kan niemand hier wat aan doen.” Volgens de parlementariër zijn er oud-studenten die een klacht hebben ingediend tegen deurwaarders. Deze klachten kunnen niet in behandeling worden genomen door de rechter.

Advocaat Achim Henriquez vertelt over de klachten over
“We hebben het hier over deurwaarders waarvan hun legitimatiebewijs verlopen is. In de wet staat dat deurwaarders zich moeten kunnen legitimeren. Als het legitimatiebewijs verlopen is, kun je eigenlijk niet meer als deurwaarder functioneren. Maar ze kunnen het nergens verlengen”, aldus Pauletta. “De vraag is of de deurwaarders zonder juridische kader überhaupt beslag mogen leggen op goederen.”

Onacceptabele situatie
Volgens Matthijs van der Gullick, general-manager van Deurwaarderskantoor Curaçao heeft het ontbreken van wetgeving tot nu toe nog geen problemen opgeleverd. “In de praktijk loopt alles gewoon door, maar een mogelijkheid om te klagen is er niet. Dat er geen wetgeving is, is een volstrekt onacceptabele situatie. In 2013 heeft het Gemeenschappelijk Hof een uitspraak gedaan, gericht op de beleidsmakers, dat er wetgeving moet komen. Dat is alweer zes jaar geleden”, aldus Van der Gullick.

Hij herkent het verhaal van de oud-studenten niet. Volgens hem kunnen de oud-studenten wel klagen over de aflossing bij het deurwaarderskantoor zelf, maar wordt dit bijna niet gedaan. Op de vraag of de slager zijn eigen vlees keurt, zegt Van der Gullick: “we proberen altijd tot een oplossing te komen.”

01/08/2022

Formatiememo: Eenmalige onverplichte tegemoetkoming Surinaamse ouderen
Kern
Een onverplichte tegemoetkoming uitsluitend voor ouderen van Surinaamse herkomst brengt
juridische, beleidsmatige en budgettaire risico’s met zich mee. Deze risico’s gelden in gelijke mate
voor een onverplichte tegemoetkoming via de sociale zekerheid als voor een eenmalige geldelijke
tegemoetkoming.
Voorgeschiedenis
Het vraagstuk van de onvolledige AOW van ouderen van Surinaamse herkomst speelt al
geruime tijd. Ouderen die tussen 1957 en 25 november 1975 in Suriname woonden, hebben
over die periode geen AOW opgebouwd. De AOW-opbouw is gebonden aan ingezetenschap in
Europees Nederland en staat los van de nationaliteit.
De minister van SZW heeft op 19 augustus 2020 een analyse naar de TK gezonden1, met daarin
de conclusie dat er geen juridische verplichting bestaat om deze Surinaamse ouderen te
compenseren voor hun onvolledige AOW-opbouw. Jurisprudentie van de Hogere Raad, Centrale
Raad van Beroep en Commissie Gelijke behandeling bevestigen dit.
Daarnaast concludeert deze analyse dat het treffen van een onverplichte tegemoetkoming voor
deze groep grote risico’s op precedentwerking met zich meebrengt. Ook andere groepen met
een onvolledige AOW-opbouw, zoals ouderen uit het Caribisch deel van het Koninkrijk,
migranten en expats, zouden mogelijk met succes een beroep hierop kunnen doen. De AOW als
opbouwverzekering op basis van ingezetenschap zou in het geding kunnen komen.
In de TK werd dit breed herkend, maar ook met de motie van Van Weyenberg gevraagd om nog
een ultieme poging te doen en een adviescommissie van wijzen in te stellen die nogmaals
nagaat of er geen juridische grondslag kan worden gevonden die ruimte geeft om gericht en
uitsluitend deze groep, tegemoet te komen voor hun onvolledige AOW-opbouw.
Naar aanleiding van de motie is een commissie van wijzen om advies gevraagd en is de Raad
van State om een voorlichting gevraagd. Er liggen nu twee adviezen.
Adviescommissie “Onverplichte tegemoetkoming”
Op 1 juli jl. heeft de commissie van wijzen (commissie–Sylvester) haar rapport uitgebracht en
geadviseerd een onverplichte tegemoetkoming te treffen voor in Nederland woonachtige
Nederlanders van Surinaamse herkomst die tussen 1957 en 1975 periode(n) in Suriname
hebben gewoond en die voor 25 november 1975 naar Nederland zijn gekomen en zich in
Nederland hebben gevestigd. De rechtvaardiging voor deze specifiek afbakening kan er volgens
de commissie in worden gevonden dat bij deze groep sprake is van een unieke combinatie van
omstandigheden en kenmerken.
De commissie adviseert om tot een regeling te komen die per 1 juli 2021 ingaat en die er in
materiële zin op neerkomt dat jaren van hun ingezetenschap in het toen Surinaamse deel van
het Koninkrijk ten behoeve van de AOW-opbouw worden gerekend als jaren van ingezetenschap
in Nederland en dit vanaf 1 juli 2021 en naar de toekomst toe.
De commissie adviseert hiernaast een eenmalig financieel belastingvrij gebaar voor zover het
gaat om mensen die voor de door de commissie bepleite ijkdatum van 1 juli 2021 al
pensioengerechtigd waren en op dat moment woonachtig waren in Nederland.
Voorlichting Raad van State
• Daarnaast heeft de Raad van State op 20 oktober jl. een voorlichting uitgebracht over dit
onderwerp. De Raad van State concludeert dat er geen aanknopingspunten zijn voor een
gerichte (onverplichte) tegemoetkoming in verband met het AOW-gat van Surinaamse
Nederlanders die voor 25 november 1975 naar Nederland zijn gekomen. De bestaande
grondslagen van de AOW verzetten zich tegen het hanteren van andere criteria dan het
ingezetenschap. Het introduceren van een nieuwe grondslag voor de AOW zou het karakter van
de wet ingrijpend veranderen. Hiervan zou in verband met het gelijkheidsbeginsel aanzienlijke
precedentwerking kunnen uitgaan. Dat kan leiden tot grote gevolgen voor het functioneren van
de AOW als geheel. Ook kan dit aanzienlijke financiële implicaties hebben.
• De Afdeling ziet dan ook geen juridische grondslag die ruimte geeft om gericht en uitsluitend
deze groep toenmalige rijksgenoten die leefde in Suriname in de periode 1957 tot 1975 en nu
langere tijd woonachtig is in Nederland, een tegemoetkoming te geven voor hun onvolledige
AOW-opbouw in de periode 1957-1975. Dat een regeling het karakter zou hebben van een
‘onverplichte tegemoetkoming’ maakt dit niet anders.
Budgettaire aspecten eenmalige onverplichte tegemoetkoming
• Een onverplichte tegemoetkoming, periodiek of eenmalig, specifiek en uitsluitend voor de groep
toenmalig rijksgenoten die leefde in Suriname in de periode 1957 tot 1975 en nu langere tijd
1 Tweede Kamer, 2020-2021, nr. 183
woonachtig is in Nederland, zou indien hiertoe besloten zou worden, juridische, beleidsmatige
en budgettaire risico’s met zich meebrengen.
• Van een eenmalige onverplichte tegemoetkoming zou aanzienlijke precedentwerking uitgaan
voor andere groepen met een AOW-tekort, zoals mensen van Antilliaanse herkomst of
buitenlandse werknemers. Dit kan leiden tot de juridische verplichting om ook voor andere
groepen het AOW-gat te repareren. Daarom zijn de financiële gevolgen van een dergelijke
regeling omvangrijk. Zoals opgenomen in de brief van 19 augustus 2020, bedraagt de totale
omvang van de cumulatieve gemiste AOW-opbouw (heden en toekomst) van de huidige groep
AOW-gerechtigden met een onvolledige AOW woonachtig in Nederland of in het buitenland € 76
miljard2. Dit bedrag loopt op naarmate steeds meer mensen met onvolledige AOW-opbouw de
AOW-gerechtigde leeftijd bereiken.
• De commissie Sylvester heeft geadviseerd een eenmalige onverplichte tegemoetkoming te
geven aan de groep ouderen van Surinaamse herkomst die:
o Tussen 1957 en 1975 in Suriname woonde.
o Op 1 juli 2021 in Nederland woonde.
o Het zou dan volgens de commissie Sylvester NIET gaan om de groep ouderen die na de
onafhankelijkheid tussen 1975 en 1980 naar Nederland kwam in het kader van
overgangsrecht.
o Ook zou het volgens de commissie Sylvester niet gaan om ouderen die op 1 juli 2021 niet
meer in Nederlands woonden.
• Mede gelet op het advies van de Raad van State is het zeer de vraag of deze uitgangspunten
maatschappelijk en juridisch houdbaar zijn. Zou de eenmalige tegemoetkoming wel beperkt
kunnen worden tot de door de commissie Sylvester geadviseerde doelgroep dan zijn de
budgettaire gevolgen van een dergelijke eenmalige onverplichte tegemoetkoming afhankelijk
van enkele beleidsmatige keuzes (hoogte compensatie, verband met gemiste AOW-opbouw,
openstelling voor groep onder de AOW-leeftijd).
• Met betrekking tot de hoogte van de eenmalige onverplichte tegemoetkoming zijn twee
rekenvoorbeelden voor deze doelgroep uitgewerkt:
o Een vast bedrag van € 5000, ongeacht het aantal jaren dat men tussen 1957 en 1975 in
Suriname heeft gewoond: in het geval dat deze eenmalige tegemoetkoming beperkt kan
blijven tot de beoogde groep dan zal dit ruim € 0,1 miljard kosten. In het geval dit uitgebreid
moet worden naar iedereen die in Nederland woonachtig met gemiste AOW-opbouw lopen de
kosten op tot circa € 2 miljard als alleen wordt gekeken naar de personen die op dit moment
ouder zijn dan de AOW-leeftijd. Indien dit verder uitgebreid zou moeten worden tot andere
leeftijden en/of groepen, zullen de kosten flink hoger uitvallen.
o Een bedrag van € 1000 voor ieder jaar dat men tussen 1957 en 1975 in Suriname woonde:
in geval dat deze eenmalige tegemoetkoming beperkt kan blijven tot de beoogde groep dan
zal dit circa € 0,2 miljard kosten. In het geval dit uitgebreid moet worden naar iedereen die
in Nederland woonachtig is met gemiste AOW-opbouw lopen de kosten op tot circa € 4
miljard als alleen wordt gekeken naar de personen die op dit moment ouder zijn dan de
AOW-leeftijd. Indien dit verder uitgebreid zou moeten worden tot andere leeftijden of
groepen, zullen de kosten flink hoger uitvallen.
Uitvoerbaarheid
Voor de uitvoerbaarheid door de SVB is van belang dat de doelgroep duidelijk is afgebakend en dat
de regeling tegemoetkomt aan maatschappelijke vraag. Een afbakening die een deel van de
doelgroep uitsluit, bijvoorbeeld mensen die na 1975 naar Nederland zijn gekomen, leidt tot
ontevredenheid, die in de uitvoering moet worden opgevangen. Ook mensen die niet tot de
doelgroep behoren zullen een aanvraag doen. Voor de uitvoering is van groot belang dat de
juridische risico’s in de afbakening worden beperkt en er gebruik kan worden gemaakt van
beschikbare informatie, zodat geautomatiseerde afhandeling mogelijk is. Complexiteit in de
regeling, die handmatige beoordeling vergt, moet worden voorkomen.
De SVB heeft nog geen beoordeling kunnen maken van de juridische houdbaarheid van de
eenmalige regeling. Gelet op het advies van de Raad van State, maakt de SVB nog een
uitdrukkelijk voorbehoud. Onduidelijke (juridische) kaders leiden onherroepelijk tot aanvragen die
men zal moeten afwijzen, tot klachten, bezwaar en beroep.
Voor wat betreft de uitvoering kan de SVB aansluiten bij beschikbare gegevens over migratie van
en naar Nederland en gegevens over het geboorteland. Hieruit kunnen aannames gedaan worden
over wonen in Suriname in de periode 1957-1975. Niet bekend is of mensen in de periode tussen
1957 en 1975 tussentijds ook perioden buiten Suriname gewoond hebben. Het kunnen doen van
aannames over woonachtigheid in Suriname in de periode tussen 1957 en 1975 is een belangrijke
22
Het bedrag van € 76 miljard heeft betrekking op de huidige groep AOW-gerechtigden die een onvolledige AOW ontvangen. Om in kaart
te brengen wat de cumulatieve omvang is van gemiste AOW-opbouw is voor de raming aangenomen dat de duur van een gemiddelde
AOW-uitkering 20 jaar bedraagt.
randvoorwaarde voor de uitvoerbaarheid. Tevens is bij de SVB bekend wie van de doelgroep op 1
juli 2021 in NL verbleef. De SVB kan de doelgroep op basis van beschikbare gegevens actief
benaderen.
Invoering
Om de uitvoering van de regeling mogelijk te maken vergt dat IT-capaciteit voor het bouwen van
een eenmalige regeling, het ontsluiten van gegevens, de ondersteuning van handmatige
beoordeling en het doen van betalingen. Daarnaast vergt het de inzet van medewerkers
dienstverlening om aanvragen te beoordelen. De vormgeving van de regeling bepaalt in hoeverre
handmatige beoordeling noodzakelijk is. Op dit moment is het niet mogelijk een inschatting te
maken van de benodigde capaciteit. De SVB brengt graag een uitvoeringstoets uit op een
definitieve regeling. Wanneer de benodigde capaciteit beschikbaar is, is mede afhankelijk van
andere trajecten. Voor wat betreft de implementatie kan op voorhand niet worden toegezegd dat
dit nog in 2022 kan worden gestart.
Relatie andere wetgeving
Bij een eenmalige tegemoetkoming zal nog bezien moeten hoe het inkomen of vermogen uit de
onverplichte tegemoetkoming zich verhoudt tot de AIO, inkomstenbelasting, toeslagen, eigen
bijdrage zorg etc. De commissie Sylvester ging in het advies uit van een belastingvrije
tegemoetkoming

Adres

Louise De Coligny Straat 20. 1
Amsterdam Centrum
1055XJ

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer JAATZ nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact

Stuur een bericht naar JAATZ:

Snelkoppelingen

Delen

Type